traboini - esè

Histori me histeri nuk shkruhet

2012-01-31T17:59:00.001-08:00

HISTORI ME HISTERI NUK SHKRUHET

KOLEC TRABOINI

Ahmet Bej Zogu nuk ra prej qielli kur hyri me ushtri dhe përmbysi Qeverinë e Fan Nolit (le ta quajmë edhe të paligjshme – nuk ka rëndësi)! Zogu me pasuesit e tij nuk zunë Malet e Shqipërisë, nuk shkuan ta bindnin popullin për drejtësinë e ideve të veta, dhe “paligjshmërinë” e Qeverisë së Nolit, por ndoqën një rrugë tjetër me të lehtë , atë të Beogradit, dhe u bënë puthadorët e vrasësve të popullit shqiptar. Kjo është një e vërtetë historike dhe, sado fakte të reja që të dalin, ato nuk arrijnë ta riparojnë këtë preçedent antikombëtar.

Si mund të quhet legjitim edhe veprimi i Ahmet Zogut, i shpallur mbret nga Asambleja e formuar në prapaskenat e Lal Krosit me Pandeli Evangjelat e 27-tës, kur burrat më të shquar të politikës dhe të shtetit shqiptar që prej shpalljes së Pavarësisë morën rrugën e mërgimit politik, si Noli, Gurakuqi, Sotir Peci, Stavro Vijnau, Hasan Prishtina, Mustafa Kruja e shumë të tjerë?! Ku është kriteri i legjitimitetit në këtë rast?! A e dinë këta që duan ta rishkruajnë historinë sipas klaneve e konjukturave se në të gjithë enciklopeditë Zogu është quajtuir mbret i vetshpallur, sepse që të jesh mbret, sipas disa parimeve monarkiste europiane duhet të kesh gjak blu. Ku e gjeti gjakun blu Ahmet Zogu që e shpalli nënë e vet mbretëreshë si në përrallat me magjistrica “ Gëzuarsh Maktheth, sot je Than e nesër Mbret!”
Gjithashtu, kur bëhet vlerësimi i aktit të Ahmet Zogut në dhjetor 1924, nuk ka pse t’i vihet si sfond rreziku i depërtimit të bolshevizmit në Ballkan nëpërmjet Qeverisë Demokratike të Nolit, kjo jo se nuk është e vërtetë, por gjithsesi, nuk e motivon ardhjen nën ombrellën e Serbisë, nuk e motivon bashkëpunimin me armikun më të madh të popullit shqiptar e që kishte pushtuar gjysmën e territoreve shqiptare ku i shtypte shqiptarët me dhune e gjak.
Dihet që Noli e prishi "biografinë" në arenën ndërkombëtare kur njohu Qeverinë Sovjetike dhe ambasadori bolshevik u nis për në Tiranë...por nuk arriti për shkaqe që dihen. Pra, vënia e portretit historik të Zogut në sfondin e rrezikut që i vinte Ballkanit nga idetë e Tetorit, nuk është e motivueshme në asnjë aspekt ngado që ta kthesh, prandaj nuk i lehtëson damkën e turpit të ardhjes nën bajonetat e armiqve të popullit shqiptar.
Por edhe sikur ta zëmë se lehtësohet disi nga kjo rrethanë, le të operojmë në aspektin tjetër; triumfatorit të dhjetorit 24, së bashku me bajonetat serbe dhe ato të rusëve të bardhë, t’i vemë në sfond edhe ngjarjet tragjike të përgjakura që ndodhnin në Kosovë në atë situatë. Pra, ndërkohë që Ahmet Zogu me paratë, armët dhe izën e Serbisë marshonte me hap të hekurt drejt Tiranës, ushtria serbe masakronte popullin e Kosovës me një tmerr gjaku që nuk e ka parë historia e popujve të tjerë as në Ballkan dhe as në Europë, me barbarizma që nuk kanë të përshkruar, me vrasje, djegie, shkatërrime, përdhunime, djegie për së gjalli të nënave shqiptare së bashku me fëmijët e tyre, pa kursyer pleq e plaka, mbytje në puse, masakrime kolektive të fshatrave të tëra, jo një e dy, por me dhjetra e dhjetra Lidica e Borova Kosovare. Kur flitet për Enver Hoxhën, me të drejtë thuhet se masakra e Tivarit rëndon edhe mbi ndërgjegjen e këtij diktatori shqiptar si aleat i Titos. Por kurrkush nga simpatizantët e Ahmet Zogut nuk e prek realitetin tronditës të marrëveshjes me vrasësit e popullit shqiptar.
Mos vallë për hir të interesave të shteteve evropiane (pengimin e influencave bolshevike në Ballkan) duhen fshirë nga historia lumenjtë e gjakut të popullit shqiptar në Kosovë? Pra, në këtë pikpamje, edhe Ahmet Zogu, si shumica e pushteteve të vendosura me violence, kalon përmes gjakut të popullit martir. Kjo do të thotë se historia nuk i bën kurrfarë lehtësimi megjithë bërbëlitjet e disa qeveritarëve që flasin përçartë e kërkojnë votat e monarkistëve të mbetur tashmë pa prinjës sepse Leka i ri nuk ka kurrfarë gjasash të pozojë me uniformë bufonade mbreti. Eshtë tjetër gjë pastaj të diskutojmë se në 15 vjet të “mbretërimit” të Zogut, Shqipëria u konsolidua si shtet - ky është një realitet me të cilin besoj se bien dakort të dyja palët, qoftë ithtarët, qoftë kundërshtarët e tij, por shtet të konsoliduar kishte edhe Enver Hoxha. Ku janë ndryshimet në staturë e tyre si shtetarë veç shpirtit vrasës e diktatorial që kishin si tipar të përbashkët.

Zogu dhe Noli ishin dy figura komplekse bashkëkohore që përfaqësonin dy rryma politike, të cilat fatkeqësisht, në vend që të plotësonin njëra-tjetrën, duke mos gjetur gjuhën e arsyes, ndoqën rrugën e konfrontimit politik që çoi atje ku dihet, me rrjedhime të disfavorshme për popullin shqiptar. Ky stil ndiqet tragjikisht edhe sot e kësaj dite në skenën e politikës shqiptare.
Gjithsesi, sfondi i bajonetave serbe, shpallja e Shqipërisë mbretëri, shpallja e Zogut mbret me gjithë kundërshtarët politikë të arratisur jashtë Atdheut- është pikë e errët në historinë e mbretërimit të tij (arkivat e Jugosllavisë do të duhet të kenë dokumente të marrëveshjeve të fshehta midis Zogut dhe Beogradit).
Nga ana tjetër të mos harrojmë se në Shqipëri u vu prej fuqive të mëdha një Princ, Vilhelm Vidi, dhe se atë e rrëzuan turkoshakët të cilët nuk duronin një princ të krishterë (siç i thoshin “kaur”). Dhe nëqoftëse Shqipërisë i duhej një mbret si nevojë historike në vitin 1927, përse nuk iu kthyen Vidit, a ndonjë personi tjetër me gjak mbretëror në Europë por pikërisht beut të Matit, i cili nuk kishte gjak mbretëror? Të mos harrojmë se Greqia fqinje, për të evituar grindjet e brendshme për sundim, pranoi mbretin e sjellë nga Europa, familja e të cilit u trashëgua mbi një shekull në fron, deri në vitet 1960.
Natyrisht, kjo nuk mund të bëhej në Shqipëri sepse Zogu e kish "zogun" në dorë dhe nuk donte ta lëshonte, dhe, për më tepër, kishte një parlament pa kundërshtarë politikë e, kështu, nuk ishte e vështirë të bënte atë që bëri, madje në fillim e quajti veten plot pompë "Skënderbeu i III, Mbret i Shqiptarëve" ( lexo: The Vorld Book Encyklopedia, Vol.18.faqe 9902, 1956 USA). Më pas, duke e parë se kjo tingëllonte disi groteske, e uli tonin duke u quajtur thjesht “Mbret”.
Se si e qysh mbretëroi ky mbret, që Serbia ia bëri peshqesh Shqipërisë, dhe analiza e krimeve të tij politike, janë një çështje tjetër që nuk është me vend ta trajtoj këtu, por meqënëse disa aludojnë për influenca sllave tek Fanolistet pra kundërshtarët e Ahmet Zogut, mund të themi se kjo, jo vetëm që nuk qëndron (edhe armiku më i madh i Sllavëve, poeti Gjergj Fishta ka qënë antizogist), por historia ka treguar të kundërtën e, për këtë, mjafton të përmendim një fakt: Kreshnikut të Kosovës e të Shqipërisë Hasan Prishtinës, Qeveria Jugosllave i afroi miliona për ta zbutur si kundërshtar, por kur e pa se ai nuk ishte burrë që tradhëtonte idealet e veta, bëri ç'është e mundur që ta vriste, ja kerkoi kete favor Ahmet Zogut "Mbretit të Shqiptarëve". Ky për të zbatuar porosinë e padronëve të tij serb që e sollën në pushtet, vuri katilin Ibrahim Çela të kryente aktin mizor në një rrugë të Selanikut, në vitin 1933. Me këtë vrasje u fik Kosova.
Kështu që, se kush janë të influencuar nga sllavët ruso-serb; Monarkistët apo Republikanët, Zogistët apo Fannolistët, nuk mund të përcaktohet ex - catedra, por duke u përpjekur, sa të jetë e mundur, për të bërë një analizë të paanëshme dhe duke i vendosur figurat historike në sfondin e ngjarjeve dhe në rrjedhimet e tyre. Aq më tepër që klasifikime të tilla, jo vetëm që të çojnë në vlerësime të gabuara historike, por edhe e tensionojnë bisedën deri në atë shkallë sa që humbet kuptimi i debatit dhe i shkëmbimit të mendimeve, sepse monarkistët e sotëm duke e parë se po e humbin terrenin përfundimisht, nuk lënë gur pa lëvizur për të sulmuar Nolin e madh, dhe mjerisht në këtë lojë kanë hyrë edhe politikanë e pushtetarë të cilët molloisin histori me histeri zogiste duke llogaritur disa vota me tepër sa herë afron koha e zgjedhjeve. Por histori me histeri nuk shkruhet.

VETVRASJA E NUNIT IM DHE VELLAI I TIJ I PUSHKATUAR PALOK UCI

2012-01-31T10:22:00.000-08:00

USHTRIJA NACIONAL ÇLIRIMTARE SHQIPTARE
SHTABI I PËRGJITHSHËM
Seksioni Juridik
Nr. 36 i rregj
Tiranë, më 12/ III/ 45

R A D I O G R A M
GJYKATËS USHTARAKE TË KRAHINËS USHTARAKE TË KORPUSIT II
SHKODËR

Përgjegje shkresës Nr. 6/121 datë 25/ II/ 45
Aprovohet dënimi me vdekje për Nikoll Toma, Zef Toli, Gjon Marku, Nikoll Keçi, Kol Gjeta, Gjok Gjoni, Nikoll Baçi, Kol Marashi, Palok Uci.
Na njoftoni datën e ekzekutimit.
VDEKJE FASHIZMIT - LIRI POPULLIT
KOMANDANT I PËRGJITHSHËM
Gjeneral Kolonel
(Enver Hoxha)
(vula e shtabit të përgjithshëm të ushtrisë nacional-çlirimtare)
(firma e E. Hoxhës)

VETVRASJA E NUNIT TIM DHE VELLAI I TIJ I PUSHKATUAR PALOK UCI

Një djalë Hoti nga rrethi im familjar u pushkatua e u harrua... Kisha kërkuar prej vitesh qoftë dhe një shënjë, një foto a shënim dhe nuk e dija se Muzeu Kombëtar Tiranë e ka nje dokument me emrin e tij, që po paraqesim. Personi me emrin Palok Uci që shënohet i fundit në listën e hartuar nga Enver Hoxha me 12 mars 1945, që jep pa mëshirë verdiktin e dënimit me vdekje të 9 burrava malësorë katolikë, ka qënë vëllai i Nunit tim Prenk Uci . Mjerisht ky dokument është e vetmja gjë që ka mbetur prej Palok Ucit një i ri nacionalist i ekzekutuar në moshë të re rreth 20 vjeçare. Të pushkatojnë rininë, të mbetesh pa varr, të humbësh sikur nuk ke jetuar kurrë...Vëllai i tij, që ka qënë Nuni im që më ka krezmuar ne Kishen e Madhe në Shkodër, ka qënë dënuar dhe ai me burg politik, dhe vonë ka bërë vetvrasje duke u hedhur nga spitali i qytetit. Palok Uci nuk ishte i martuar dhe Nuni im nuk kishte fëmijë e kështu dera e tyre u shua pergjithmone. Si famull, me bie barra e shpirtit të sjell në vemendje të lexuesve dokumentin e dënimit me vdekje dhe tregimin tim për fatin tragjik të vllezërve Palok dhe Prenk Uci nga Traboini i Hotit historik por të vendosur në Hot te Ri në Shkodër.

shkruar nga KOLEC TRABOINI

Hot i Ri, është fare pranë qytetit të Shkodrës, në verilindje të saj e shtëpitë e para të fshatit nisin diku mbi Stomgolem. E ngritën hotjanët e ikur prej trojeve të veta në Hotit të vjetër në Mal të Zi. Sipas kësaj mënyre riemrimi, janë krijuar edhe Gruda e re e Shtoji i ri.
Në Hot të Ri kishim shtëpinë tonë, që kur u krijua fshati. Im Atë e ndërtoj për shkollë dhe e tillë sherbeu deri vonë. Ishte ndër godinat e para të fshatit, krejt pranë qytetit e falë kësaj afersie, ne jetonim sa në Shkodër aq edhe në Hot e Ri.
Në traditën e Malësisë së Madhe, Nuni, ai që e krezmon fëmijën në Kishë, njihet si të ishte bash prind për fëmijën, famullin. E sjell këtë detaj se mungesa e babës, më është kompensuar disi me dashurinë thuaj prindërore të Nunit tim Prenk Uci, i cili me të shoqen, Marien, nuk kishin femijë, prandaj dhe sytë i kishin tek unë e më rrethonin me përkujdesje e jo rallë, më merrnin të rrija me ditë të tëra në shtëpinë e tyre diku në qëndër të Hotit të Ri. Ishte një shtëpi e thjeshtë, me mure betoni e me një guzhinë të vogël e në vazhdim kish haurin e bagëtive, se hotjanët tokën e kishin të varfër e për më tepër nuk ishte ujë për vaditje deri vonë sa përkundruall u ngrit ferma e Shtojit, më e madhja e vreshtave në Ballkan.
Një natë gushti të nxehtë, Maria e Nuni më pyetën se, a doja unë të flenim jashtë në oborr. Kurrë nuk kisha fjetur jashtë ndaj, duke e parë ngurrimin tim, Maria mu afrua pa dëgjuar Nuni e me tha me zë të butë e si me drojë „ A mos ke frikë me fjetë jashtë, mor bir?“. „Jo!“ dëgjova të dilte një zë. Ish zëri im, por pergjigej sedra, se frikë edhe kisha. E kështu atë natë të nxehtë gushti, ku gjinkallat pëlcisnin duke kënduar, vendosëm të flinim në oborrin para shtëpisë. Maria mi vuri shtrojat pranë vetes. Nuk mbaj mënd çka flisnim, veç di se, duke qënë e para natë e jetës sime që flija në natyrë, nuk doja të mbuloja kokën e të dukesha frikaman në sy të Nunit e Maries, ndaj i mbaja sytë drejt qiellit. Nisa të shoh çka ka ai qiell, që herë-herë zemërohej si i marrë sokaku e gjuante me rrufe në majë të pemëve. E ai qiell po më dukej, herë blu i thellë në vjollcë e herë si i stërpikun me ar, si xhubletat e malsoreve xixa-xixa, kaq të panumurt ishin yjet, e për tmerrin tim të vegjelisë, ndonjë prej tyre shkiste pjerrët sikur do të binte mbi shtëpitë e Hotit te Ri të përgjumur e ti përflakte, siç u përflak një herë e një kohë shtëpija e dy pleqve hotjanë, Prenk Gjoni e Lare Lekja, krejt ngjit me shtëpinë tonë e të Nikoll Lulashit që kishte një djalë të arratisin e të humbun diku në Australi.
Kurrë nuk i kam parë aq gjatë yjet, e mund të them se, që atë natë gushti te shtepija e Nunit, kam rënë në dashuri të perjetëshme me yjet. A thënë disi poetikisht, nuk fjeta unë atë natë, fjetën yjet në sytë e mi.
Kohë e largët, fëmini e vështirë, por nuk e di se si e pse më duket të ishte aq e bukur, a ndoshta se fytyrat që më rrethonin, kishin aq shumë dritë e mirësi në shpirt, sa çdo dhimbje jetimi humbej e tretej si në Hotin e Ri, fshatin e fëminisë time të largët por edhe në rrugën Badra, ku nën lëkurë nisi të më çukiste adoloshenca...
Mbaj mënd se Katedralja e Shkodrës, atë vit që u krezmova, u mbush plot. Tanë banorët e qytetit e nga katundet, kishin ardhë në atë të diel fundpranvere krezmimi. Madje kishin ardhë edhe shkodranë myslimanë sepse u pelqenin të shihnin ritualin.
Është rasti të them se im Atë, në të gjallë, kishte shumë miq myslimanë, të cilët i kish vllezër e shkuar vllezërish, veçmas në Postrribë, ku sa herë shkonte më merrte me vete me biçikletë e madje flinim në shtëpitë e miqëve të tij. Veçmas për dasma por edhe për festën e Bajramit.
Kisha e mbushun plot, fëmijët përafërsisht 10-12 vjeçarë, vajza e djem veshur me të bardha si engjej, të cilët, si mbaronte ceremonia fetare, merrnin rrugën kryesore që niste nga Serreqi për Gjuhadol, për të dalë tek Dugajt e Reja, por edhe drejtimet e tjera qenë plot me kalimtarë që bënin diç më shumë se sehir, sepse galdoheshin bashkë me ne të sapo krezmuarit.
Aty mbaj mënd që ceremoninë e drejtonte Dom Ernestoja, që paraprakisht në sa e sa ditë me durim na kishte dhënë mësime katekizmi. Ai ishte nipi e krenaria e Dadës Katrinë. Edhe ajo aty ish, pranë lterit, pranë kolonave që kishte pikturuar, siç thoshte ajo, daja Kolë (Idromeno).
Ndjehesha krenar tek me shihnin shkodranët, me Nunin Prenkë e mbaj mënd se dolëm edhe në fotografi. Ka qënë një prej ditëve më të gëzuara e më të shënuara të fëmijënise sime. Edhe fotografija ka qënë ruajtur deri vonë në shtëpinë tonë, por si gjithçka tjetër edhe ajo, s’u gjënd më.
Është e natyrshme që ajo fotografi të ketë qënë deri vonë edhe tek shtepija e Nunit tim, por veç erdh një kohë kur jeta e tij u këput pa pritur. Por para se të dal tek ajo ditë e zezë, do të kujtoj se ndër herët e fundit që e kam takuar Nun Prenkën, ka qënë koha kur sapo isha kthyer nga ushtria dhe kisha nisur punën në Fabrikën e Fibrës, buzë Zallit të Kirit, që ndodhej edhe buzë asaj rruge ku kalonin përditë hotjanët që shkonin e ktheheshin prej pazarit të Shkodrës.
Isha nisur për punë rreth orës një të drekës, sepse punoja turni i dytë. Sa zbrita nga autobuzi, pashë Nunin me biçiklet. Me pa dhe ai. U ndal, më shikoi drejt e në sy. Isha rrit. Por meqë në adoloshencë, prej një revolte të brëndëshme që më vinte prej fatit tim cubel, e kisha lëshuar veten pa i vu kurrfarë caku, isha kthyer si zog i lirë me fluturime pa kahje, ku të frynte era, a thënë shkodrançe „kudo rasha mos u vrasha“.
Nuni kishte dëgjuar për do mbrapshti të mijat e kishte qënë i shqetësuar për fatin tim. Por vitet kishin kaluar bashkë me adoloshencën që vetgenjehet si zogu që brof prej folesë pa ju forcue krahët e pa i dalë mirë puplat. E për këtë Nun Prenka më shihte thellë, me një dëshirë të madhe të burrnohesha e të ecja në jetë.
- Po a je mirë - më tha në fjalë të parë.
- Mirë jam, Nun!- ja ktheva.
- Po krejt mirë nuk ke kenë do vite t’shkueme.
- Havaja ndrron, o Nun. Une tash kam mbarue ushtrinë.
- Po, çka ke ndërmend me ba tash mas ushtrisë?
Po-të e Nunit nuk kishin të mbaruar. Ishte një burrë trup madh, i pashëm, me mustaqe të zeza e të trasha. Fort i urtë e i shtruar, por edhe i fortë si kurrkush ai. Mbaja mënd një ngjarje që bëri bujë në Hot të Ri. Nuni atëherë, i ri në moshë, ishte duke kaluar sipër në rrugë, sepse aty afer e kishte shtëpinë. Një grua Hoti, tek kuvendonte poshtë peqinave, honeve të bregut të Kirit, lëshoi një za të lartë:
“Ku-ke-ja, djali i Mirajve u fut në pus!“. Kush ishte pranë pusit u bë kurioz e nisi një kuvendim i zjarrtë. Si e pse kishte hyrë në pus djali i Mirajve. Thonin se dikë kish qëlluar me gur e kur e pa tjetrin të përgjakur nuk e desh veten. Thonin se ishte i dobët nga sistemi nervor e nuk duronte emocione të medha. Dy halle kishin gratë e Hotit të mbledhur me vlakat prej lastiku e litarë në duar, se i riu ishte në rrezik jete, mund të shkiste nëpër gurët e pusit e të binte në fund... E në vdes ky njeri, kush do të pinte ujë prej këtij pusi. Hot i Ri nuk kishte asnjë burim tjetër uji të pishëm.
Prenk Uci, i vështroi gratë e tmerruara, ju afrua pusit e, si hodhi një sy thellësisë së errët e të ftohtë, u tha:
- Rrini urtë, se tash po ja gjejmë anën kësaj pune.
Hoqi xhaketën, këpucët, vuri mbi to orën e xhepit, madje edhe një unazë të rëndë ari me shqiponjë, që nuk e hiqte kurrë nga gishti e nuk ishte trandur ndonjëherë ta shiste prej varfërisë.
Nisi të zbriste në pus nën tmerrin e grave që mbeten topitura. Gratë kishin të drejtë të ishin të friksueme, se pusi ishte fort i thellë, në pik të verës shkonte në thellësinë më të madhe.
Pak e nga pak, duke u mbështetur në gurët e murit rrethues të pusit, Prenk Uci zbriti deri atje ku qe kapur e rrinte i tmerruar i riu
Qe kish hyrë por nuk kish më forcë të dilte sepse e kish pushtuar frika e paniku...
-Ma jep dorën - i tha Prenk Uci, sapo e arriti. Djali i Mirajve i frikësuar i dha dorën shpëtimtarit të vet. Pak e nga pak u ngjitën e së bashku e dolën në krye. Njerëzve në fillim ju duk se u vonuan shumë e nisën të flasin përzishëm. Por kur u lëshua një zë nga poshtë, sikur u gjallëruan. Kur qe, Prenk Uci nxorri kokën e më pas trupin në grykën e pusit, u kap pas gurëve që litarët i kishin vrague thellë, i dha vetes e me djalin që e mbante fort për dore u gjënden të dy në këmbë në mes të grave e burrave të Hotit të Ri që ishim mbledh sepse fjala mori dhènë. Mori xhaketen e vet e tek ja hidhte djalit në krahë, me zë atëror i tha: “Mos u lsho mâ në pus se kush dreqin zbret prap. Veç unë e ti jemi guximtar pusesh në Hot e kurrkush tjetër. Asht bojagi i thellë.
“ I rrahi krahët, e pa thellë në sy e kur vuri re se i riu e kish marrë veten disi, u tha ta çonin në shtëpi, ti jepnin për të ngrenë, ta vinin për gjumë. E kurrnji fjalë të mos ja thoshte djalit kurrkush. As një qortim e as të mos ja përmend ma njeri këtë punë.
Ky ishte Prenk Uci, Nuni im, ai burrë tashmë i moshuar, por prap i fortë si ujk.
- Të pyta çka ke me ba tash e mrapa, se e kalumja ka shku e ka rru perja.- më tha Nuni, ndërsa unë vazhdoja të përftyroja atë skenë pusi, që kurrë nuk më hiqet nga kujtesa, se ishte një rast që e mbante në gojë tërë Hoti i Ri.E unë me atë Nun krenohesha.
- Jam duke punue përditë këtu, në fabrikë fjala bie, se unë punoj jashtë, në fushë të hapun, nën ernat e murlanin Zallit të Kirit. Po kjo s’asht gja. Do të filloj prap shkollën- i thashe, - Ma nderprenë pedagogjiken e më dërguan ushtar në Tropojë, por edhe pse jam vonë, do të perpiqëm me fitue ate që kam humbë.
- Çka don me u ba ti? Mësues?
- Jo mësues po gazetar.
- A mundesh?- më pyeti me dyshim.
Tunda kokën me shënjë pohimi.
Në fillim nuk foli, i la kohë mendimit e pastaj më tha:
- Ishalla ta hap zoti rrugën.Zemra ma do, që të mos thyhesh si unë.
Kaq të gjitha. I dhamë dorën njeri-tjetrit. Ja mbajta atë dorë gjatë, pashë unazën me shqiponjë, e thashë se Nuni im e donte shumë Atdheun, Shqipërinë edhe pse...Eh, pse... Jo se shqiponja (se ashtu më dukej Nuni) ishte plakur, por se kish një plagë për të cilën kurrë nuk fliste e kurrë nuk ju mbyll...
Duke u pa në sy, qëndruam paksa. Ndoshta janë pak sekonda, por që herë-herë të duket se kanë shtrirje të pafundme. Ai donte të dinte, a të mësonte prej thellësisë së shikimit se sa i vendosur isha unë për ta ndertuar jetën. Ndërsa unë, e shihja thellë sepse vija re se ishte disi i lodhur. Nuk ish më njeriu i fortë i pusit. Vija re se Nunit tim më shumë i fliste heshtja se fjala. Sepse fjalët i kishte të kursyera, por mendimet i zienin përbrënda. E shihja thellë sepse tashmë e kisha mësuar se Nuni im para se të më krezmonte, kish qënë 5 vjet në burg politik. Po kjo nuk qe më e keqja, se burgu për burrat është, flitej asokohe një shprehje në Hot të Ri.
Po Nuni im kishte veç burgut edhe një brengë. Një brengë të madhe sa një mal, që e mbante në shpirt si gur Sizifi. Se ishin dy vellëzër. Nuni im më i madh, vëllai i vet Palok Uci ma i vogël. E në fundin e luftës së dytë botërore, Palok Uci nuk i kishte mbushur ende njëzet. U njoh diku në një kuvend në Malësi me Prenk Calin, kreshnikun e Vermoshit me trup e trimni, i cili e mori pas vetes si shoqërues, se Palok Uci ishte i ri e trim. E kur Prenk Cali u dorëzua me kushtin që t’ja falnin jetën djemve të rij që kishte me vete, komunistët premtuan, por si të paburrni që ishin, për turpin e tyre, e kafshuan fjalen me përgjakje, e vranë Prenk Calin edhe ata djemtë i vranë. E nder ta ishte dhe Palok Uci.
Nuni ishte i fuqishëm si një div, veç brenda në shpirt gjysëm njeriu kish mbetur. Gjysma vetes i qe vrarë bashkë me vllanë.
U sëmur një ditë Nuni. Çudi të vjen të thuash se u sëmur ai farë burri që të dukej si gur a si lis. Por si të gjithë njerëzit dhe ai, erdhi një ditë që e ndjeu veten të ligshtuem. Maria e urtë që tek Prenka kish edhe sytë edhe shpirtin, e dërgoi në Spitalin Civil të Shkodrës. Atje veç sëmundjes që i brente trupin, që fundja i gjëndej ilaçi, Nunit tim, nisi ti rishfaqej imazhi i vëllait të përgjakur. Nisi të mendonte se fatalisht edhe ajo gjysëm që kish mbetur në gjoksin e tij, do të pushkatohej mizorisht prej komunistëve, që ishin aq në tërbim, sa kishin nisur të hanin kokat e njeri-tjetrit. Nuk mund të rronin hienat pa gjak, nuk mund të rronin pa kufoma.
I tmerruar Nuni nisi të shihte përqark me dyshim, në çdo skaj i shfaqeshin spiunë e sigurims, se vertetë aq të shumtë ishin. Herë- herë e kishin provokuar, por ai ish i matur, nuk e lëshonte fjalën jasht urtisë. Një pinjoll i derës hotjane që ka njoh historia me bëma të pashoqe, por edhe për besë e urti. Por këtu armiku nuk shfaqej përballë, këtu armiku, spiuni, shpifsi, hjeksi, i ligu, bishtadreqi, ishin të fshehtë. Të shfaqej si mik, të vinte në shtëpi, të pinte një gotë raki mani, e, fjalë pas fjalë, të betohej e të përbetohej e të fuste thikën pas shpine. Burrnija, nderi, e drejta në atë sistem kishin vdekur.
Një ditë, eh, një ditë,.... të mvrejtur e të pikëlluar shkodrane, nga dritaret e spitalit të Shkodrës, Nuni im Prenk Uci po shihte qiellin, i cili nuk i shfaqte kurrfarë shprese se tmerret njerëzore do të kishin të sosur.
Sërisht ju shfaq imazhi i vëllait të ekzekutuar, e si atëherë, kur pati guximin të hynte në pus, tashmë i ndjehej i lehtë fluturimi dhe, me atë unazën me shqiponjë në dorë, u hodh pertej dritaveve të mëdha të spitalit, fluturoi si shqiponjë në qiellin e pjerrët e të metaltë të Shkodrës, për të renë pik i vdekur, si të rrëzohej një shkemb prej shpateve të malit të Hotit...
E unë në fëmini mendoja se vdekje nuk kish guxim ta prekte atë burrë.
Vetvrasjen e Nunit tim Prenk Uci, gjithmonë e kam përftyruar si ekzekutim prej diktaturës të gjysmës tjetër, që kish mbetur brenda tij pas pushkatimit të vëllait 20 vjeçar, e për më tej, sipas ritit katolik, atij kanunor e njerëzor, si vdekja tragjike e gjysëm-Atit tim.

© Copyright Traboini 2012

NOLIN E PENGUAN BAJONETAT E SERBISË!

2012-01-23T19:16:00.000-08:00

NOLIN E PENGUAN BAJONETAT E SERBISË!

Ka shumë që rrahin gjoksin si atdhetarë, ndërkohë që shajnë e pështyjnë Nolin e madh, çfarë të kujtojnë të mjerat miza në zverk të elefantit.

Shkruar nga KOLEC TRABOINI

Është për të ardhur keq se shpesh herë, qarqe e grupe të caktuara e trajtojnë historinë duke u nisur nga lidhjet fisnore apo të hierarkisë së sistemit, me të cilin kanë patur të bëjnë dikur pjestarë të familjes apo të afërm të tyre. Ka që bëjnë be e rrufe për mirësinë dhe bujarinë e një sistemi sikur të ishte prerja e artë e historisë. Kur them këtë kam parasysh shkrimin ironik me titull "Kush e pengoi Fan Nolin?" (të bënte demokracinë në Shqipëri-shënimi im, KT) por edhe mjaft shkrime të tjera të pinjollëve të hierarkëve të monarkisë vetanake zogiste. Duke ndjekur këtë stil dhe këtë mënyrë të gjykuari, (“Ja, lexojeni Statutin e Mbretërisë”- të thonë), sot mund të dalin pinjollë të diktaturës e të na bëjnë be e rrufe se koha e Enverit ishte demokraci e kulluar, sepse edhe në kushtetutën e saj ishin shkruar fjalët "demokraci" dhe "sovran është populli...".
Kohët ndërrojnë, por tradicioni politik i interesave mbetet. Shumica e atyre që lavdërojnë deri në qiell një sistem, koha e ka treguar se, ose kanë qënë të ingranuar në atë sistem, ose kanë përfituar prej tij privilegje ekonomike, shoqërore apo politike.
Mirëpo, që të dalësh sot e të thuash se ngjarjet e Maj-Qershorit 1924 ishin një grusht shteti, dhe akoma më tej, se Fan Noli ishte i paaftë për burrë shteti ngase ata që kishte rreth e qark ishin të paaftë gjithashtu, dhe në të kundërt, që veprimet e Ahmet Zogut ishin legale e legjitime, do të thotë që ta vlerësosh historinë që prapa ferrës sipas pikpamjeve tepër të ngushta, e të mos marrësh parasysh asnjë faktor e rrethanë të zhvillimit të atij revolucioni. Është e qartë se revolucionin nuk mund ta bëjë e ta udhëheqë një njeri i paaftë, madje as dhe një njeri me aftësi mbinjerëzore në qoftë se nuk ekzistojnë kushtet e rrethanat e favorshme për zhvillimin e tij, në qoftë se kundërshtitë mes forcave politike nuk kanë arritur në pikën ekstreme - për të cilën thuhet "kur mbarojnë fjalët nxirren shpatat".
Është mirë të studiohet historia deri në hollësi para se të konkludohet se një Revolucion është një Puç apo diçka tjetër.
Përdora shprehjen ‘kur mbarojnë fjalët...’ për të saktësuar se në pranverë 1924 ngjarjet u tensionuan jashtë mase (pra kishin mbaruar fjalët). Plagoset Ahmet Zogu në Parlament nga Beqir Valteri, i cili e finalizon “heroizmin” e tij duke u mbyllur në nevojtore.Ani pse se shumti Parlamenti eshte kthyer historikisht ne nevojtorja personale e pushtetit dhe e pushtetarëve të paskrupullt. Më pas dihet, Ahmet Zogu si mjeshtër i masakrave dhe terrorit, organizon vrasjen e Heroit Avni Rustemi - vrasje që revoltoi tërë popullin shqiptar në jug e në veri. Duke parë rrebeshin e urrejtjes popullore ndaj këtij akti kriminal, Ahmet Zogu nuk kish ç'të bënte veçse t’ia mbathte (mbathja e parë) përtej kufirit për të ndenjur në prehër të Beligradit.
Pa hyrë në hollësira mbi dilemat e Nolit si kryeministër apo në lojën diplomatike për pranimin e ambasadorit sovjetik që do t’i kushtonte rëndë, sepse i shtiu frikën diplomacisë europiane për rrezikun e shtrirjes së influencave ruso-bolshevike sovjetike në Ballkan dhe dobësi të tjera të programit të tij me reforma që mbetën në letër, pra pavarësisht nga këto, është pranuar nga të gjithë historianët se gjashtë muaj të qeverisjes së Nolit në Shqipëri ishin vite të demokracisë e jo të autokracisë dhe pushtetit absolut personal.
Aspekti tjetër i veçantë është se Noli erdhi në pushtet duke shfrytëzuar lëvizjen e forcave të brendëshme, përkundrazi ardhja e Ahmet Zogut nga Serbia dhe i armatosur me bajonetat serbe, konsiderohet si përmbysje e një qeverie nga ndërhyrja e jashtme, në rastin e Shqipërisë, të një armiku të jashtëm të deklaruar botërisht.
Se çfarë ishte dhuna e shovinizmit serb mbi popullin e Kosovës, e tregojnë lumenjtë e gjakut dhe nuk ka nevojë për komente, prandaj dhe ndonjë dashuri e madhe e serbëve për shqiptarët (që vuanin nën regjimin e Nolit!!!) veç ndonjë mendje e çalltisur mund ta bllaçitë. Dhe megjithatë, Serbia (fanatike orthodokse) iu bë krah ushtarakut meskin Ahmet Zogu dhe u vu të përmbyste një qeveri demokratike që gëzonte përkrahje popullore e që drejtohej nga një klerik i kulturuar orthodoks si Fan Noli. Këtë paradoks le ta spjegojnë ithtarët zogistë të rizgjuar tepër vonë tashmë. Le të spjegojnë gjithashtu në kontekstin historik se çfarë ndodhte në Kosovë në gjysmën e dytë të vitit 1924. A mos ishte ndalur, qoftë dhe për një çast, rrjedha e lumit të gjakut shqiptar në tokën dardane?
Paradoks mbetet edhe emri ‘Legalitet’, pra se si mund të vetëquhet legal një regjim që ta sjell armiku i popullit tënd, i cili gjithashtu mban të pushtuar gjysmën e truallit shqiptar, kjo është një nga çuditë më të mëdha monarkiste.
Epra, legaliteti i ardhjes në pushtet të Ahmet Zogut është, jo vetëm i dyshimtë dhe jo legal, por edhe i turpshëm. Çfarë mund të thuhej sikur Sali Berisha, në pranverën e 97-tës të shkonte në Beograd tek Sllobodani, e ky ta ndihmonte të rivendoste "qetësinë", “rendin” dhe “legalitetin” e pushtetit të tij në Shqipëri?! Do të ishte e papranueshme dhe e urrejtshme për shqiptarët.
Po sikur Noli të zbarkonte me trupat ruso-bolshevike e ta “çlironte” edhe ai Shqipërinë sipas stilit përdredhan të Ahmet Zogut? Një mallkim e turp i përjetshëm do të binte mbi të. Por Fan Noli as nuk e bëri, dhe kurrë nuk do ta bënte këtë gjëmë, se binte ndesh me parimet e tij të larta demokratike e, megjithatë, edhe sot e kësaj dite përgojohet prej kallamarëve monarkistë, se gjoja desh solli një ambasador nga Moska, ndërkohë që rastin e invazionit të dhjetorit 1924 nën armët e Serbisë, këtë bëmëzezë në histori, kurrë nuk ia rënduan mbi shpatulla Ahmet Zogut. As atij vetë nuk iu bë qefi qeder, madje edhe kur e kompensoi Serbinë me Shën Naunin. Kjo, se ky riosh ambicioz vinte veten mbi Shqipërinë e shqiptarët, mbi Atdheun e Kombin.
Patriotët si Abas Ermënji, kurrë nuk pranuan që të angazhoheshin nën ombrellën e ndonjë fqinji shovinist si Greqia (akt që është në nderin e tyre) për rrëzimin e diktatorit Enver Hoxha dhe komunistëvë gjakpirës, gjë që Ahmet Zogu e bëri duke lëpirë duart e përgjakura të armiqve të Shqipërisë. Historia është e pamëshirëshme për puthadorët. Shërbimi i Beogradit që shtypte e vriste popullin shqiptar të Kosovës, kishte subvecionuar 2 milion dinarë të asaj kohe, vetëm për të siguruar karierën e Ahmet Zogut. Ky është një akt i pashembullt dhe koha, sado paradoksale, nuk mund ta motivojë e as ta përkëdhelë Zogun e vjetër - se me Lekën, si qytetar i thjeshtë shqiptar (por jo si pretendent), kjo temë nuk ka kurrfarë lidhjeje, pavarësisht nga zgjimi i vonuar i ca zogistëve që u ka mbetur ora një shekull prapa e duan ta bëjnë Shqipërinë mbretëri anadollake me ndonjë Lal Kros të ri.
Nga ana tjetër, është vërtet për të ardhur keq kur dëgjohen vlerësime tendencioze e të pamerituara për burrat e shtetit të cilët e rrethonin Fan Nolin. Ata ishin njerëz të mëdhenj, të cilët qëndrojnë denjësisht në peidestalin e historisë kombëtare. Ministër i Financave të Qeverisë së Fan Nolit ka qënë Luigj Gurakuqi, një nga tribunët e pavarësisë kombëtare në krah të Ismail Qemalit, një njeri me kulturë e dije të gjera, organizator i zoti, një ministër financash të cilin, kurrë më të aftë e më të ndershëm, nuk e ka pasur ndonjëherë Shqipëria. (Ah të kishim një të tillë tani që na mbyten ministrat hajdutë e të paaftë!). Pranë Nolit qëndronte një anëtar kabineti si Stavro Vinjau, një Zija Dibra, i cili nuk pranoi të largohej nga Shqipëria edhe kur Zogu me trupat mercenare e bashibozuke të armatosura në Serbi, hyri përdhunshëm në Tiranë. Si shpërblim për këtë qëndrim dinjitoz e atdhetar të Zija Dibrës, një i paskrupullt që nuk e njihte nderin si cilësi e virtut personal si Ahmet Zogu, vuri njerëz dhe e vrau prapa krahëve gjatë rrugës ndërsa përcillej në internim. Akt i denjë vetëm për një Zog. Pas Zija Dibrës do t’i vinte rradha njërit nga figurat më popullore në Shqipëri, Luigj Gurakuqit, më 2 Mars 1924, në Bari. Vetëm pak ditë më pas, Bajram Curri do të vritej nga bandat zogiste, më 29 mars në Dragobi, për ta mbyllur ciklin makbethian me Heroin Kombëtar Hasan Prishtina, që siç kam shkruar dhe më parë, kur ra ai, u fik Kosova. Kjo vrasje është shërbimi më i madh që i bëri Ahmet Zogu Serbisë shoviniste për gjunjëzimin përfundimtar e të përgjakur të Kosovës.
Ndërsa rreth e qark Ahmet Zogut ishin mbledhur njerëz të kategorisë Pandeli Evangjeli, të cilët nuk janë shquar kurrë për burra shteti por thjesht si nëpunës të bindur kryeulët. Vetëm nëqoftëse është fjala për Lal Krosin, injorantin analfabet i cili bënte ligjin e Maliqin në "Mbretërinë Shqyptare", atëherë po, sepse vërtet, demokratët e mëdhej të plejadës së Fan Nolit nuk kishin në mes vedi ndonjë Lal Kros sharlatan. “Çfarë thotë Zogu bën Lala, çfarë do Lala bën Zogu”.( Enver Hoxha e kishte adaptuar këtë parim zogist lalkrosian: “Çfarë do populli bën partia. Çfarë thotë partia bën populli”. Më shumë çiflik se shtet u katandis e varfëra Shqipëri. Por Shqipëria, as nuk ishte e as nuk do të bëhej kurrë një çiflik Lalësh nëse do të drejtohej edhe më tej nga burra të ditur si Fan Noli, Luigj Gurakuqi, Stavro Vinjau, Zija Dibra, Hasan Prishtina e të tjerë. Tashmë historia dihet: Me Enver Hoxhën, për të dytën herë, Shqipërisë i erdhi "shpëtimi" nga Beogradi drejtpërdrejt nga shtabi jugosllav i Josif Broz Titos.
Qeverisja e Nolit dhe e demokratëve të tjerë shqiptarë bashkëkohës të tij, pa pikë dyshimi, do t’i sillnin Shqipërisë zhvillime të reja bashkëkohore europiane. Madje mund shtohet se ndoshta nën influencën e tyre, populli do të mund të shpëtonte nga gracka e Partisë Komuniste Shqiptare e formuar dhe kjo nga miqtë serbë të Ahmet Zogut, por të Nolit kurrsesi.
Kjo për faktin se rinisë shqiptare dhe mbarë popullit të varfër e të mbetur në injorancë, i kishte ardhur në majë të hundës mbretëria e mbretërimi gjysëmfeudal zogist, ku oborri bënte jetë lluksi përrallore. Duke kënduar “Këngën e mjerimit”, populli e pati të lehtë të mashtrohej prej ideve spekulative e demagogjike të barazisë e të mirëqënies shoqërore që do të vendosej (gjoja) pas çlirimit të Shqipërisë nga pushtuesit fashistë. Nëqoftëse Shqipëria do të kishte patur deri në vitin 1939 një shtet demokratik sipas parimeve të ndritura noliane, padyshim që nuk do të ishte e lehtë të gënjeheshin dhe mashtroheshin njerëzit me pilula sllavo-komuniste të linjës Moskë-Beograd.
Prandaj, se si do të ishte historia e Shqipërisë pa Ahmet Zogun dhe Enver Hoxhën, kjo merret me mend dhe nuk ka nevojë për komente të gjata, ndërsa se si do të bëhej historia nëse Shqipëria do të ecte në rrugën e ideve demokratike dhe iluministe të Fan Nolit, kjo ka vend për hulumtime, sepse Fan Noli ishte një njeri universal dhe bota e ideve të tij ishte mjaft komplekse, por gjithsesi, shumë më e ndritur se çdo lloj diktature e tipit kontraversal Zogu-Hoxha.
Megjithëse këta dy kapituj janë kaq voluminozë e kaq kompleksë dhe me sense të kundërt saqë nuk mund të ezaurohen me një apo dy diskutime, sidoqoftë mund të themi se, me idealin e tij për një Shqipëri ekonomikisht të zhvilluar e kulturuar, për një shtet të ndërtuar mbi principet bashkëkohore europiane, me një shoqëri civile demokratike, Fan Nolin, më parë nga bashibozukët e halldupët pseudolegale të Ahmet bej Zogollit, e penguan dhe e rrëzuan bajonetat e Serbisë, për ndryshe sot, Shqipëria do të ishte Europë e jo siç është, një vend i braktisur në siujdhezën me emrin "harresë ballkanike".

Autori i shkrimit K. Traboini, dale tek varri i Fan Nolit ne Forest Hill të Bostonit, SHBA, eshte nder ithtaret me te zjarrte te Universit Nolian dhe fizikish shqiptari qe jeton me afer vendit ku pushon burri gjenial i kombit.

Shkrimi per Fan Nolin botuar ne gazeten "Tirana Observer " 22 janar 2012.

VLERESOHET KINEASTI KOLEC TRABOINI NTV Televizion

2012-01-19T03:53:00.000-08:00

TRABOINI INTERVISTE NE ALB-SCREEN TV 2011

2011-12-13T09:45:00.000-08:00

KUR FLET PER TE TJERET POHON VETVETEN

2011-12-03T13:05:00.001-08:00

KUR FLET PER TE TJERET POHON VETVETEN

Meditim tek “E për7shtatshmja”

Ishte një mbrëmje shumë e bukur fillimdhjetori dhe ndjeva kënaqësi kur pashë se lexues me fytyra të reja e të bukura, studentë apo dhe profesorë, lexonin poezitë e 40 poetëve nga libri “Kujto poetin” në mbrëmjen poetike tek kafe-libraria e admirueshme “E përshtatshmja”. Ishte një akt mirënjohjeje për çfarë kanë shkruar poetët që nuk jetojnë më, për çfarë kanë ndjerë, për çfarë kanë sakrifikuar në një kohë të tmerrshme mbytëse të lirisë e të shpirtit krijues....
U fol në takim për Lazër Shantojën, Trifon Xhagjikën, Havzi Nelën, Vilson Blloshmin e Genc Lekën, u kujtuan Lasgush Poradeci dhe Martin Camaj, Arshi Pipa dhe Ndoc Gjetja, Bilal Xhaferri dhe Viktor Qurku, Zef Zorba dhe Agim Spahiu, Ali Asllani, Lame Kodra, Nexhat Hakiu, Azem Shkreli, Enver Gjergjeku, Murat Isaku, Vehbi Skenderi, Din Mehmeti, Dalan Luzaj dhe Vorea Ujka e plot të tjerë, për të veçantën Drita Çomo, për poetin tragjik dhe impresionant Ilir Belliu si dhe Anvi Mulaj që ndrroi jetë në Amerikë. Por edhe për një poete që botohet për herë të parë Suzana Selenica (falë kujtimeve të Roland Gjozes), e cila u masakrua nga diktatura për shpirtin e lirë.
Eshte për t`u falenderuar përkushtimi (në këtë kohë paradoksale antiart) i organizatores së mbrëmjeve të përjavshme poetike, Elvana Zaimi, dhe mjedisin e ngrohtë që krijoi Agron Tufa, i cili e drejtoi aq bukur atë mbrëmje poetike ku folëm si autorë të albumit “Kujto poetin” Iliriana Sulkuqi edhe unë, që kam patur fatin e madh që disa prej poetëve të këtij Albumi, si Dodë Kaçaj, Frederik Rreshpja, Tonin Shtjefni, Pirro Kuqi, Zyhdi Morava, Jamarbër Marko i kam patur shokë fëmijërie, rinie, në bankat e Universitetit apo kolegë pune.
Qenka shumë herë më bukur kur mblidhesh e flet për krijimet e miqve sesa për vete, aq më tepër kur këta miq poetë nuk mund t’i shohim e takojmë më si dikur. Duke ma ditur këtë natyrë, është kjo arsyeja që kur po hyja në një emision Albanin Screen TV për një intervistë mbi krijimtarine time filmike dhe poetike, mikja ime poete Luljeta Lleshanaku më tha:- "Kolec, fol për vete se ke çfarë thua." E unë i thashë mikes sime të mirë: "Ah sikur të dija të flisja për vete", dhe në emisionin “Orkidea” me Ema Andrea nisa te flas për Hotin-përndryshe, shkatërrimin e një miti... Sepse kam mendimin, se duke folë për të tjerët, për shokët e miqtë, për prindërit, qytetin, fshatin, prejardhjen e historinë, kemi folë shumë më mirë e shumë më bukur edhe për veten...

KOLEC TRABOINI

Fotografia një montazh grafik nga fondi i aktiviteteve poetike të Elvana Zaimit tek e Për7shmja.

QE TE JEMI TE LIRE SOT DUHET TE KUJTOJME TE DJESHMEN....

2011-11-24T18:19:00.000-08:00

QE TE JEMI TE LIRE SOT DUHET TE KUJTOJME TE DJESHMEN....

Një film dhe një intervistë per masakrimin e Klerit katolik Shqiptar nga diktatura
bashkë me librin "Kujto poetin".

Kineasti dhe poeti Kolec Traboini dha një shfaqje filmash dokumentar ne AQSHF, nder te cilet terhoqi vemendje filmi i shkurter dokumentar "Martiret", realizim i vitit 2011. Ai dha gjithashtu intervistë per Televizionin ABC News dhe aktivitetin e shfaqjes se filmave te tij e pasqyruan mediat ne Tirane duke përfshire gazetat dhe televizionet.

Kolec Traboini gjatë intervistes me gazetarin e televizionit ABC News Enkel Demi.

Kolec Traboini paraqiti para shikuesve edhe librin e tij të fundit me bashkautor "Kujto poetin".

KOLEC TRABOINI, PORTRET ARTISTIK NE ARKIVIN E FILMIT

E kanë menduar si një takim ekspoze nga krijimtaria e Kolec Traboinit. Arkivi Qëndror Shtetëror i Filmit (AQSHF), më datë 23 nëntor 2011, organizoi një takim-ekspoze nga krijimtaria e Kolec Traboinit, gjatë së cilës do u shfaqen filmat: “Dëshmi nga Barleti”- dokumentar historik, realizim i vitit 1990, “Martirët”, realizim i vitit 2011, që ka si subjekt masakrën që është bërë në vitet e diktaturës ndaj klerit katolik shqiptar, ku u ekzekutuan 32 meshtarë, njerëz të kulturës dhe të dijeve, poetë, studiues dhe folkloristë. Traboini paraqiti gjithashtu edhe dhjetë etyde filmike të realizuara prej tij vitet e fundit si sintezë poetike e krijimtarisë së vet si poet dhe kineast.
Kolec Traboini, autor i 16 librave me poezi, prozë dhe esè, u lind në Shkodër dhe është i biri i patriotit të njohur Palok Traboini - mësues, publiçist dhe sekretar i Dedë Gjo Lulit, Flamurtar i Deçiqit më 6 prill 1911, pjesmarrës në dy luftëra kombëtare, ajo e Pavarësisë dhe Lufta e Koplikut 1920.
I mbetur jetim në moshë të vogël, jetoi për disa vite në Shtëpinë e Fëmijës në Shkodër. Ka ndjekur për dy vjet shkollën Pedagogjike "Ndrec Ndue Gjoka" në Tiranë. Pas kryerjes së shërbimit ushtarak në Tropojë, ka punuar rreth 4 vjet në Kombinatin e Drurit në Shkodër. Më pas ka vazhduar studimet në Universitetin e Tiranës, dega Gazetari. Gjatë kohës që ishte student botoi librin me tregime "Petalet e bajames së hidhur" 1973, i cili u vlerësua me çmim inkurajues në konkursin Kombëtar të Letërsisë dhe Arteve.
Pas mbarimit të studimeve është emëruar redaktor-skenarist në Kinostudio, Tiranë, ku punoi 16-të vjet, ndërsa për një dekadë drejtoi redaksinë e filmit dokumentar. Është fitues i kupave për filmat dokumentarë në dy festivale kombëtare të filmit shqiptar: "Asdreni" 1976, "Kështjella e këngëve" 1990. Filmi "Dëshmi nga Barleti" me skenar e regji të K. Traboinit u vlerësua si filmi më i mirë i Kinostudios për vitin 1990. Eshtë autor i mjaft filmave të vlerësuar, si "Kol Idromeno", "Hasan Prishtina", etj, si dhe skenarist edhe i disa filmave vizatimorë ndër të cilët "Portreti" me regji të Artan Makut, film i cili stigmatizonte me guxim megallomaninë e udhëheqësve të kohës së diktaturës. Eshtë skenarist i filmit dokumentar "Përse kështu"(Estetika e veshjeve) që kritikonte të metat e dobësitë e sistemit të prodhimit konfeksional në kushtet e mekanizmit të vjetëruar të ekonomisë së ngecur shqiptare(1989-1990), film që u ndalua të qarkullonte sepse organet e nomenklaturës komuniste e konsideruan nxirje të realitetit socialist (Gazeta Mapo, 17 mars 2011).
Situatën e krijuar në 1990, Traboini e priti me entuziazëm dhe mori pjesë gjallërisht në veprimtarinë demokratike. Në 16 janar 1991 boton në Gazetën "RD" shkrimin me titull "Vlera e simboleve kombëtare", ku kërkonte publikisht heqjen e yllit komunist nga flamuri kombëtar. Eshtë nisiator dhe organizator i të parit tubim të krijuesve dhe intelektualëve të Tiranës në përkrahje të zhvillimeve demokratike, e cila u kthye në një demostratë të fuqishme antikomuniste.
Traboini largohet nga Shqipëria në 28 shkurt të vitit 1991 dhe vendoset si emigrant jo legal në Athinë. Kjo gjendje pasigurie nuk e pengoi atë që më 10 Prill 1993, të krijonte e të shpërndante ndër emigrantë, të parën gazetë në gjuhën shqipe në Greqi “Egnatia”. Në Greqi bashkëpunoi me presidentin e arvanitasve të Greqisë, studiuesin e publiçistin e madh, Aristidh Kola (1944-2000). Gjatë viteve të jetës si emigrant në Athinë botoi tre libra midis të cilëve “Balada e largësive” - i pari libër në gjuhën shqipe i botuar në Greqi, një album me poezitë e emigrantëve shqiptarë.
Në gusht 1995, Traboini me status legal emigroi në SHBA dhe u vendos në qytetin e Bostonit. Në Amerikë shkroi e botoi rreth dhjetë libra me poezi, prozë e publicistikë ndër të cilët: “Katërkëndëshi i mundimeve”-prozë, “Mos vdis dashuri”- poezi, “E vërteta përvëluese e Aristidh Kolias”-esè, “Requiem për një gjethe”-poezi, “Lufta e Maleve-Palok Traboini”-letërsi dokumentare, “Koha e prostitutave”-lirika&etyde. Në vitet e fundit ka botuar "Itaka grua"-lirika, “Kujto poetin”, një album poetik për 40 poetë që nuk jetojnë më, në mes tyre pesë të ekzekutuar nga diktatura si dhe përmbledhjen e fundit me lirika “Lule Pellazgjike”. Së shpejti sheh dritën e botimit libri i tij me shqipërime nga poezia botërore “Nga Safo tek Bukowski”.
Në dekadën e fundit ka realizuar mbi pesëdhjetë krijime filmike të metrazhit të shkurtër, duke përfshirë filma dokumentarë si “Martirët”, realizim i vitit 2011, që ka si subjekt masakrën e bërë në vitet e diktaturës ndaj klerit katolik shqiptar, ku u ekzekutuan 32 meshtarë, njerëz të kulturës dhe të dijeve, poetë, studiues dhe folkloristë. Traboini është autor i dhjetra etydeve filmike - poezia në ekran, të realizuara prej tij si sintezë e krijimtarisë së vet si poet dhe kineast.
Për veprimtarinë poetike dhe esèistike është vlerësuar me çmimin e përvitshëm letrar “Pena e Artë-Kadmus” 2008 nga Klubi i Shkrimtarëve “Drita” Athinë. Në vitin 1994, Kolec Traboini është pranuar anëtar i Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve, me qendër në Bruksel, ndërsa në nëntor 2001 nga Kongresi i Lidhjes Shqiptare në Botë mbajtur në Prizren, është zgjedhur anëtar i këshillit drejtues të LSHB-së. Eshtë ndër krijuesit shqiptaro-amerikanë më aktiv në shtypin e Komunitetit Shqiptar në Amerikë dhe Diasporë.

Gazeta "Metropol" 23 nëntor 2011 Nr. 2521 f.22
gjithashtu në "Telegraf"22 nëntor 2011 Nr. 282(1832) f.18, "Shqip" 23 nëntor 2011,Nr.320 f.29, "Shekulli "23 nëntor 2011, Nr. 3516 f. 19.

GEGNISHTJA E PUSHKATUEME-....dhe një proverb idhnak për gjuhëtarët tanë.

2011-11-14T16:57:00.000-08:00

GEGNISHTJA E PUSHKATUEME

....dhe një proverb idhnak për gjuhëtarët tanë.

Një proverb shkodran sa historik aq dhe aktual për gjuhëtarët tanë thotë: "Asht idhnue Drishti e s'po na bjen ma qepë". Sepse Drishti, anipse me një histori të lavdishme deri në kohë të Skënderbeut dhe Venecianëve, që e kishin nën protektorat, ka kenë degradue si qytezë duke u kthyer në një fshat me një lavdi të perëndueme brenda një kështjelle, rrënojat e të cilës janë ende; pra që nuk përmendej ma veç për qepët e veta. Me një fjalë, mbidhnin qepë e shihnin andrra me lavdi. Fati tragjik i një sundim-pushtimi afro 500 vjeçar...
Shkodranët, sipas tahmisë tonë, e kanë nxjerrë këtë batutë të bukur, të lëmueme prej kohnave, me nënkuptue se nëse Drishti në idhnim s'po na i shet ma qepët e veta, shkue pas këtij tarbjati pra, ma shumë se neve po damton vedin, sepse tjetër zanat e të ardhuna nuk kanë veç mbjedhjes e shitjes së qepëve.
Kjo shprehje e bukur është e ngjashme me të njohurën "Ufulla e fortë then enën e vet". Nuk e di a ka ndonjë kuptim tjetër që mund të dalë prej kësaj proverbe shkodrane.
Kap pas ksaj rrfane, po na duket se kjo përkon aq bukur me Gjuhëtarët e Tiranës (ky Drisht me lavdi mbi rrënoja) që idhnohen nga se nuk po duen me e afrue të bukurën, gegnishten tonë as në fjalor e as në sintaksë e i gëzohen veç një Drejtshkrimi të cunguem e Fjalori mjeran, që ma shumë e turpëron se e nderon Gjuhën Shqipe. Sepse në të leksiku ka 35 mijë fjalë që po të pjestohen me 6 (sepse 6 fjalë janë veç me termin parazit - kooperativë, që nuk e përdor ma kurrkush prej alergjisë kooperativiste enveriane), atëherë përfundimi krejt mjerueshëm na del se jemi në kufinjtë e 6 mijë fjalëve.
Që pra mbrothësia e përparimi ynë për t`u qarë me lotë: gjuha ma e vjetër me rranjë tek etruskët e pellazgët, në ilirishte e mandej po na shfaqet si ma e varfëra gjuhë në Europë, e kjo falë gjuhëtarëve të epokës pa lavdi të Enver Hoxhës.
A thue këta dijetarë të piskatuem nëpër foltore e kanë lexue Fjalorin e Gegnishtes të albanologut e gjuhëtarit të pushkatuem në një shpellë në Gegni në vitin 1946, Dom Nikoll Gazullin? Si nuk po gjendet ky fjalor nëpër librari ku po ngjeshen stivë librat për Enver Hoxhën. Kështu që edhe vepra e viktimës mbetet viktimë edhe pas vdekjes së autorit....e kjo deri në pafundësi. Pse pra?- a ka kush me u përgjigj në këtë vend për këto zezona.
Se kanë pushkatue jo veç poetë, xhelat-padronët e gjuhëtarëve tanë, por edhe gjuhëtarë të vërtetë gegë, që gegnishtja e vrame të mos nxirrte krye ma kurrë. Edhe vorrin me ia hupë, siç banë me Nikoll Gazullin, që falë kujdesit të njerëzve, vendvarrimi u ruajt në kujtesë e eshtnat ma së fundi iu gjendën. A thue edhe me eshtnat e gegnishtes së pushkatueme po ndodh kështu, të lanuna në një varr të harruem.
Më këtë nuk mohojmë çfarë është arritur, por atë çka qëllimisht asht anashkalue duke e damtue deri në âsht të bukurën Gjuhën tonë Shqipe.
Nuk hymë në probleme të gjuhësisë se nuk na takon ne, por spjeguem një proverb idhnak, po aq idhnak sa gjuhëtarët tanë që, edhe pse dhuna mbi gjuhën si mbi popullin ka tejkalue tashma, nuk po duen me dalë prej llogoreve të një kohe të perëndueme bashkë me lavdinë e Drishtit, që përdhunshëm zgjedha e historisë e vuni të prodhojë e të shesë vetëm qepë.

* * *

Për të shkuar edhe më tej nuk besoj se zhvillimet gjuhësore të një vendi, në kushte moderne vendosen nga poshtë. Nga poshtë nuk vjen kurrgja. “Jeni ju pa jemi ne, o popull” është veç një përrallë tinzare tiranësh, cinizmi i të cilëve nuk ka fund. Demagogjia se vendos populli është një mënyrë e stërhollueme për t`i hedhur hi syve vetë popullit e për ta përgjumur atë sepse ai nuk vendos për kurrgja mbi faqe te dheut. Madje edhe kur thërritet për një kauzë në bulevarde a në sheshe, populli shërben thjesht si mish për top. Nëse nuk mësojmë asgjë nga 21 janari, ku ithtarët e partive kacafyteshin si qentë, tregon se jemi të papërgjegjshëm ose më e pakta mediokër që nuk shohim përtej dy pishave që i lëshojnë halat e tyre përmbi trupa njerëzish.
Pra për gjithçka në këtë vend vendoset nga lart. Ashtu si legjislacioni i një shteti vendoset nga lart, nga organet Legjislative, Kuvendi e tjerë edhe Gjuha që është një institucion, nuk mund të vendoset kurrqysh ndryshe. Nga poshtë mund të bëhet vetëm presion nëpërmjet formave mediatike, si për çdo problem tjetër. Po ka një të vërtetë, nëse poshtë heshtet, çështja e inkludimit të gegnishtes në gjuhën e njësuar shqipe anashkalohet e lihet në harrim. Prandaj duhet folur e shkruar anipse bien në vesh të shurdhër. Rreziku më i madh është se si të ikë edhe ky brez, që janë ende afër me gegnishtën, krijohet një hendek e mjegullnajë dhe kjo kauzë do të humbë njëherë e përgjithmonë. Gjuhëtarët e vjetër që janë ithtarë të tosknishtes nga pozicione fanatike, këtë kërkojnë, ta shtyjnë problemin deri në kalandat greke e kjo çështje të vijë duke u shue nëpër vite, deri në harrim. Në fund të fjalës, brezat nisin të mësohen me një trajtë, qoftë kjo edhe e gabueshme dhe shkojnë si tufa atje ku i çon dashi me kumonë i keqqeverisjes..
Falë zotit jemi ende gjallë dhe është koha që me një presion nga poshtë t`i detyrojmë gjuhëtarët e llogoreve të dalin e paqësisht të pranojnë që ata vetë të bajnë korrigjimin e fajit që kanë ba ndaj gegnishtes. Nuk themi që çfarë është arritur të prishet, se nuk jemi në '91-in, por me urtësi e mençuri të rishikohen gabimet historike, e të mos shkojmë po aq gabueshëm në udhën e përçarjes që na vuri Enveri kur shpalli luftën e klasave edhe në gjuhë, sepse gegët e gegnishtja u shpallën botërisht reaksionare, armike, bashke me Kanunin e Lek Dukagjinit, që ishte pjesa ma e çmueme e kulturës arbërore e që tregonte përpjekjet për civilizim të malësoreve nëpërmjet një kodi që aso kohe nuk e kishte as Europa e zhytur në errësirën e feudalizmit - para se të vinte Rilindja e madhërishme që nxorri titanë.
Sot nuk ka ma asnjë shkak që të ngulmojmë me frymën e imponimit të dhunshëm edhe në fushë të gjuhës, e cila kurrsesi nuk guxon të bahet fushëbetejë klanesh, krahinash, partish apo ideologjish shterpë, aq ma tepër fush përçarjesh jug-veri.

Kolec Traboini © 2011

Presidenti Arvanitas Jorgo Jeru në Tiranë

2011-11-14T16:54:00.001-08:00

JORGO JERU & KOLEC TRABOINI
Presidentin e Arvanitasve te Greqise studiuesin JORGO JERU ishte ne Panairin e Librit Tirana 2011. Studiuesi shqiptar Niko Stillos kishte hapur nje stende te veçante me libra te tij studimore per etrusket dhe pellazget, kishte vendosur gjithashtu edhe mjaft botime te studuesve arvanitas.

RRENACAKE ME FLAMUR

2011-11-12T17:40:00.000-08:00

RRENACAKE ME FLAMUR

Shkruar nga Kolec Traboini

Përtej populizmit pragmatik nuk di tjetër ku po rreh kjo lëvizje politike me Flamur. Fort po drue se atë të shkretin flamur, me të cilin ka një shekull që po tregtojnë laskandraqët e historisë, e kanë veç si strehë. Nuk e kam të qartë asprogramin e tyre. Më shumë më duket si bashkim fansash të ekipit kombëtar të futbollit. Ata që e komandojnë në prapaskenë apo dhe në tribunë, nëse kanë ambicje politike së pari duhet të jenë të qartë në programin e tyre.
E them këtë sepse të gjitha grupimet në Shqipëri, që kur mbahet mend historia,i kanë shërbyer kryetarit të fisit, të klanit, Njëshit, me Zog e me Enver, me dhelpra e sorra, e me të gjithë ç’kanë ardhur më pas.
Mjerisht ndër shqiptarë ideal është kulti. Ende nuk jam i qartë se kush do të jetë kulti i këtij pështjellimi pa formë. Nuk besoj se mund të dalë prej rrjedhave historike për të qënë ndryshe. Sepse edhe kur thonë sot ndryshe ata janë kurrgjë më shumë se kopja e së djeshmes.
Në Shqipëri kur je nr.1 i një partie ke si platformë dy qëllime, të jesh absolut dhe i përjetshëm. Dhe prezenca e numrit 1 të partisë të jetë në plan të parë kahmos.
Ne jemi një vend i vogël, aq i vogël sa konsiderohemi të papërfillshëm në hullitë e zhvillimet historike të kësaj bote. Mirëpo kemi nja 100 liderë partish që janë prezent kudo, sa na kanë mbirë në sy deri në shpifje.
Në Amerikë askush nuk e di kush është lider i partisë Republikane apo i Partisë demokrate. Ejani e më thoni kush janë liderët e partive të shtetit më të fuqishëm në botë. Nuk i dini me shkakun e thjeshtë se nuk i shihni të dalin kurrkund në Median e shkruar e vizive. Ja që nuk i njeh kurrkush as në Amerikë e as në Shqipëri....
Pse duhet të ndodhë ndryshe tek ne? Pse duhet që Pinxho Kapella i partisë lëng groshe të njihet nga kushdo dhe të llomotisë në TV sa të çajë menderen.
Sa për Kreshnikun e vogël kaçurrel të lëvizjes populiste për t`u bërë parti e për të kërcyernë kolltuk e qeveri, do të thosha se kam një përvojë të hidhur të hipokrizisë së këtij udhëheqesi të ri të Aleancës Kuqe Zi.
Duke parëse tërë shtigjet ku mund të kërkonte drejtësi, në këtë vend ku korrupsioni merret si virtyt, i kishte të mbyllura, i kam këshilluar gruas së një komandanti të UÇK-së të vrarë në luftën e 2001 në trojet shqiptare, Dëshmor i Atdheut, (kur e nxorrën në rrugë me dy fëmijë jetimë nga gjykata mediokre e Tiranës dhe deputeti i lëvizjes “Vetvendosja” F.K., një ish-spekullator në New York me paratë e fondit"Vendlindja thërret"), të shkojë pra tek dera e zyrës së Kreshnik Spahiut, që është nënkryetar i Këshillit të Lartë të Drejtësisë, t’ikërkojë drejtësi sepse gjyqi, si palë epaditur që ishte, i kish zhvilluar seancat e nxjerrë vendimin pa i lajmëruar dhe pa praninë e tyre. Pra të kërkonte prej Kreshnik Spahiut, nën/kryetar i KLD-së së këtij vendi që drejtësia të bëhej drejtësi e jo lesh e li në Gjykatën e Tiranës.
E çfarë bëri ky burrë i vogël që kërkon të bëhet politikan i madh....Nuk e priti.
Sekretari që rrinte në portë të tij tha se nuk qe në zyrë, por në të vërtetë Kreshnik Spahiu ishte në zyrë ku në vend të drejtësisë merrej me politikë të madhe. Edhe të nesërmen e njëjta skenë. Kreshnik Spahiu gjoja nuk gjendej në zyrë. E megjithatë aty ish. Një hipokrizie gjallë dhe e paprinciptë për një njeri që pretendon të mbikqyrë drejtësinë shqiptare.
Si nuk i dhëmbi shpirti për dy jetimët e Dëshmorit të Atdheut që edhe sot e kësaj dite vuajnë për faktin që një gjyqtar mediokër apo një gjykatë e kopromentuar i la pa strehë, kur ata i kanë dhënë këtij kombi jetën e babain e tyre, i cili kurrë më nuk mund t’u kthehet.
Nëse të vdekurit ndjejnë, çfarë torturë është për Dëshmorin e Atdheut, Komandant Teli, kur fëmijëte tij janë braktisur e lënë pa strehë pikërisht prej këtij shteti që duhej të shfaqej si prind e jo si despot mbi ta. Faqja e zezë. Turpi i të gjallëve.
Mjerimi i mjerimit për një popull është kur harron bijtë e vet që kanë sakrifikuar jetën që ai të gëzojë dritë e liri. Mosmirënjohja në këtë rast konsiderohet si shkatërrim i vlerave mbi të cilat ngrihet një shtet.
Si e ndjejnë veten sot dhe si do ta ndjejnë në të ardhmen këta fëmijë të braktisurnga drejtësia shqiptare, të anashkaluar nga nënkryetari i Këshillit të Lartë të Drejtësisë. E si mund të kemi besim që ky farë burri me kaçurrela përmbi hundë se mund të bëjë diçka për Shqipërinë e shqiptarinë. Jo more jo. Nëse nuk bën dot asgjë për Njerinë, asgjë nuk mund të bësh për Shqipërinë. Ndaj i kam hequr vizë se është një kameleon i ngjyer kuq e zi, por shpejt do t`i dalë e kuqja e do të shfaqetsi fundi i tenxheres...
Kështu përshtypja ime për Kreshnikun e vogël që kur i vura shënimin në faqen e tij internetike për serbët që u shfaqën si nëpër tymra mesjete tek Pallati i Kongreseve, u kujtua që të nesërmen të shprehte një qëndrimme dy rrjeshta (më ka çue nana me la gojën) kur tregtarët serbët po iknin, pa harruar të hiqte shënimin tim, se mos i binte reputacioni njeriut që i mbeti dora në shkop të flamurit. Kështu doli në skenë si kofini pas të vjeli beniamini i ri i politikës në skenën zhurmëmadhe shqiptare ku yjet veç lindin e kurrë nuk shuhen.
O Zot, deri kur do të fahemi me kësisoj rrypash e qypash, kësisoj rrenash e kësisoj rrenacakësh kësulkuqë.
Tanimë edhe rrenacakë me Flamur!

QOFTE BEOGRADI DHE GJENIU PA BREKE - Në Panairit Librit Tirana 2011 -

2011-11-10T07:20:00.000-08:00

Panairi i librit hapur me 9 nëntor 2011 në Tiranë.

Në hyrje të Panairit gjoja shqiptar të Librit 2011, në Tiranë, një qofte-restorant tymi me emrin Beograd, ekipi flet serbisht dhe kënga serbe buçet në sheshin para Pallatit të Kongreseve.

QOFTE BEOGRADI DHE GJENIU PA BREKE

- Në Panairin librit Tirana 2011 -

Pyes veten, anipse e di se kurrkush nuk më përgjigjet. E megjithatë në Panairin e Librit Tiranë tek Pallati i Kongreseve, vazhdon të qëndrojë një shënim me gërma të mëdha “Beograd”, me gërma sllave sigurisht se serbët e kanë alergji latinishten e gërmave që përdor mbarë Europa, gjithë kjo sepse ata që kanë në dorë çelsat e Tiranës ua kishin lëshuar lejen serbëve me shitë qofte e birrë shqiptarëve... Kuku moj nanë.....A jam në Beograd apo në Tiranë. Si nuk flet kurrkush kurrgja. Hë, mo, - të thonë - se qofte e salçiçe janë. Po edhe kënga serbe buçet në atë shesh e përzihet me erë tym salçiçesh. Kamarieri, një gjatojë që duket edhe si pronar, të flet serbisht. Në sheshin para pallatit të Kongreseve buçet kënga serbe si të vinte kah terrinat e mesjetës. E fortë paske qenë, moj Serbi!

Këtu nuk është problemi tek qoftet, tymi e kënga, por tek mentaliteti prej skllavi që kanë politikanët shqiptarë....që zgërlaqen tek shohin fjalën Beograd në ballë të Panairit të librit Shqiptar që në të vërtetë nuk është aspak shqiptar, sepse vetëm tre librave me lëng supe të Elena Kadaresë, Blendi Fevziut dhe Ben Blushit. Foto-busti i Blendi Fevziut shfaqet dukshëm në konkurencë me fotobustet e Enver Hoxhës në kohë të diktaturës. Nuk ka asnjë shkrimtar që në të gjallë t`i jetë bërë foto-busti kaq i madh sa i Blendi Fevziut, këtë megallomani ia ka ushqyer një universitet me emër të madh, por me reputacion të vogël, Universiteti Europian i Tiranës. Dhe natyrisht libri i fundit voluminoz i politikanit Ben Blushi, ku fiksioni përzihet me politikën krejt ngjashëm me lesh e linë që bën sot politika klanore shqiptare. Në tre këta soj libra gjysmetrosh, nxirren Kadareja, Shqipëria dhe Enver Hoxha pa brekë, tjetër gjë shqiptare nuk shihet kurrkund në këtë Panair. Duhet te shtohet dhe "Kurbani" i Edi Ramës që panairi të shfaq një kuadraturë solide të shkrimtarisë pa shkrimtarë.

Shkojnë e vinë shqiptarët dhe pasi blejnë libra të huaj që maten me metër (shqiptarët po përbuzin vetveten) kthehen e pijnë një birrë Stela dhe hanë qofte "Made in Beograd". E ju duket se janë në Serbi.

Megjithatë duhet me gjetë një farë mënyre me u kënaqë me këtë farë Panairi, se t`i shohësh gjeniut të letrave koqet nuk është pak....

E rri e mendon në të thella i shkreti gjeni i shpupluem prej të vetëve...të gjitha Helenat paskan qenë Trojë.

KOLEC TRABOINI

Foto-busti i Blendi Fevziut në konkurencë me foto-bustet e Enver Hoxhës në kohë të diktaturës. Nuk ka asnjë shkrimtar që në të gjallë t`i jetë bërë foto-busti kaq i madh sa i Blendi Fevziut, këtë megallomani ia ka ushqyer një universitet me emër të madh, por me reputacion të vogël, Universiteti Europian i Tiranës.

Si të keni vizituar panairin gjoja shqiptar të librit, keni mundësi të ndjeni aromën e qofteve Made in Serbia.

IKEN QOFTEXHIJT E BEOGRADIT - MEDIA SHQIPTARE E ZGERLAQUN

Nga Kolec TRABOINI

Më 11 nëntor në mbrëmje pamë që qoftexhijtë e Beogradit e shëmben kasollen përpara Pallatit të Kongreseve. Më kënga serbe nuk u degjua... Qenë shuar dritat dhe prishja e tendave po bëhej në gjysëm errsirë. Por për këtë bëmë-gjëmë që ndodhi faqe mbarë publikut shqiptar me qofte e aheng serb ani pse e dërguam fejtonin tonë në të gjitha gazetat askush nuk b’zani.
A thue shtypi e televizioni shqiptar e ka frikë Serbinë? Po ku je mor "Shekull" po ku je moj "Gazetë Shqiptare", po ku je moj "Koha jonë" që ke mbet si hija e vetvetes, që më ke qënë dikur një heroinë...e sot zgërlaqesh... Ku jeni more analistë të përnatshëm në TV. Ku jeni more Blendi Fevziu, Çim Peka, Sokol Balla, Roland Qafoku, Frrok Çupi, Fatos Lubonja, Peza, Babarama, Artanë e Stefanë që shaheni e shqyheni me njëri tjetrin e na çani zollotën përnatë për politikën në TV. Kjo që po ndodh në sytë e nën hundën tuaj a nuk është politikë? E çfarë politike...Zezona politikë.
Pas shënimit që i bëmë në adresë të Aleancës Kuq e Zi në faqen e saj internetike, ajo reagoi, por bash atëherë kur serbët po shëmbnin kasollen e mblidhnin tenxheret.
A thue Serbia i ka hedhur nerva-paralizues mbarë këtij vendi?! Mos o Zot! Se, si rrojmë ne me Media të përgjumun e të hardallosun? Nuku per bese!
Ejani më bindni tani se ne jemi në udhë të mbrothësisë siç ëndërronin e dëshëronin rilindasit tanë të mëdhej.
More, qeni qepen ta hajë, nuk folën e nuk shkruan asnjë rrjesht. As nuk pyeten se si e kush ua dha lejën serbëve të ngulin çadrat primitivisht si të ishin në Kabul a Kandahar, e ku, në mes të kryeqytetit shqiptar për të tymosur Pallatin e Kongreseve.
Janë të zënë deri në grykë mënçurakët tanë të medias vizive e të shkruar me shoun e dites, se si e me kë ka bërë gili-vili, kështu e ashtu me femrat gjeniu i letrave. Por edhe ky nga ana e tij me të shoqen shkrimtare, po këtë problem verrë në ujë kanë. Ndaj u shfaqën të dy në të njëjtën ditë në gazetën "Panorama" duke u përbetuar se të dashurat siç po thonë disa, janë "mike shtëpie" e jo dashnore krevati. Rajmonda Bulku nga ana e saj ka kallxuar në gjyq Kastriot Myftarin, duke kërkuar që gjyqi të vertetojë mosdashurinë e saj për Ismailin - O tempera o Mores! Po ku ka gjyq në botë, vec Arnautstanit tonë, që e vërtetojë se e ke dashur apo nuk e ke dashur një njeri... ( Moj dashuri moj fshehtësi -thoshte poeti.)
Nuk ka harruar gjeniu i letrave të thotë në intervistën në “Panorama” te dates 11 nentor edhe se sa të ëmbla, të bukura, të afrueshme, me kulturë e tejet bujare kanë qënë vajzat ruse të viteve ’60. Gjysëm shekulli më parë. Duart në kokë! O zot, po kujt i plasi për ato vajza ruse që sot ose janë plaka të rrudhura nëpër azile pleqësh ( nostalgji pleqërishte), ose bëjnë qypa në botën tjetër.
Probleme të mëdha ka ky komb mbi shpatulla more vllezër shqiptarë. Si arrin dhe i mban. Apo është Sizif ky kombi ynë. Ngre e rrëzo gurë nga maj e malit...
E se po del tym Serbie në mes të Tiranës askush nuk ka dert.
Por falë zotit ikën. Thyen qafën në Serbi...Veçse prap do të kthehen, ta dini.
Me shkakun se, sa të kemi këtë skotë politikanësh pa gen shqiptar( ca thonë janë grekë e ca thonë janë serb, turq ca të tjerë - këta lapërdharë) këtë tym qoftesh Serbie do të dëgjoni...
Lum ne sa tradhtarë të mëdhej që kemi.

Pershendetje
nga Beograd-Stani i Tiranës para Pallatit të Kongreseve

MITINGU 91 - “KURBAN” NE MES TE BERISHES DHE RAMES

2011-11-05T14:41:00.000-07:00

MITINGU 91 - “KURBAN” NE MES TE BERISHES DHE RAMES

Divers politik

Duke ditur se manipulimet e historisë janë arti i fallxhorëve të politikës, prej vitesh e kisha lënë në heshtje mënyrën e organizimit e zhvillimit të mitingut madhështor të krijuesve e intelektualëve të Tiranës në kapërcyell të vitit 90-91 kur ende diktatura mbahej në këmbë, mirëpo tani që kryeministri i Shqipërisë e cilësoi si "mitingun tonë", ndërsa kryetari i opozitës edhe ai nga ana e tij në librin e vet “Kurban” e konsideron si një miting partiak, unë edhe më tej nuk mund të hesht, sepse tashmë kjo heshtje do të ishte e pakuptimtë. Këta liderë partish janë në të drejtën e tyre të bëjnë kurban bëmat e veta gjatë këtyre dy dekadave, por jo të personalizojnë apo privatizojnë ngjarje në të cilat kanë qenë thjesht të ftuar e jo organizatorë. Kanë aq shumë merita mbi shpatulla këta burra shteti sa do të qe e pakuptimtë të rëndoheshin edhe si nisiatorë mitingjesh të bëra prej të tjerëve. Mos vallë me këtë duan të nënkuptojnë se jashtë partive nuk ekzistonte asfarë aspirate për liri e demokraci dhe se kurrkush tjetër veç partiakëve nuk mund të shkruajë histori?

Nga KOLEC TRABOINI

Në librin që botuesja Arlinda Dudaj përcolli me eufori në mediat televizive, “Kurban” të Edi Ramës, kryetarit të opozitës së sotme, thuhet tekstualisht: “…pak ditë më pas kur ( nënkuptohet Sali Berisha- shënimi im K.T.) donte të na pengonte Ardianin (Klosin), Kasemin( Trebeshinën) dhe mua të flisnim në mitingun ku për herë të parë u godit në fjalën time hapur në shesh figura e Enverit, te Stadiumi “Qemal Stafa”, ku na drejtoi gishtin në sy pa u mbledhur ende njerëzit duke na thënë se “ju s’mund ta merrni fjalën sot se s’kemi kërkuar leje në polici për ju…”
Këtë pjesë libri botuar në gazetën “Panorama” viti X.Nr.3248 datë 28 tetor 2011, redaksia ose autori e kanë shënuar me titull: “Si më largoi Berisha nga mitingu i PD në `91”.
Ne nuk dimë çfarë t`i themi Edi Ramës, as nuk mund t`i japim ndonjë këshillë, sepse ai është në majë të piramidës socialiste e zor se i shkon zëri ynë aq lart, por gjithsesi e mira do të qe që ata këshilltarë që i mban me bukë, që mesa shihet janë të painformuar, nuk lexojnë as çfarë shkruhet në gazetat shqipe, apo në TVSH pikërisht për këtë informacion të gabuar që përcjell tek lexuesit e vet. Eshtë shkruar në shtyp se Mitingu që përmend Edi Rama nuk është inicuar e as organizuar nga PD dhe as ndonjë organ tjetër përpos se prej krijuesve të Kinostudios. Do ta shtjellojmë këtë ngjarje të para dy dekadave më me hollësi, por le të shohin se çfarë mendimi kanë për këtë çështje pala tjetër antagoniste e politikës konfliktuale shqiptare.
Mesa duket për gjithçka janë në kundërshti këto dy forca politike që zotërojnë vendin, por në një gjë janë në një mendje, që mitingun e parë të krijuesve dhe intelektualëve të Tiranës në përkrahje të zhvillimeve demokratike janë bërë nga PD. Po të mos isha unë që e kam inicuar e organizuar ketë miting, padyshim që nuk do të kisha marrë mundimin t`i përgënjeshtroj këta dy burra kombi. Para se të hedhim dritë mbi këtë ngjarje, le të shohim çfarë thotë kreu i partisë në pushtet.

* * *

“Ky njeri, - thotë kryeministri Berisha për opozitarin e vet të kolltukut, Edi Rama, - do të vinte në vitin `90 në mitingun tonë, pas Bibliotekës së Universitetit dhe do të më thoshte se ky fjalimi yt nuk është gjë, është i butë, sepse ata duhen varur. E pashë drejt e në sy e i thashë: - kë duhet të varim? Ata, - më tha - Komitetin Qendror dhe Byronë Politike. Unë iu përgjigja se nuk kam krijuar partinë e varjeve, por kam krijuar Partinë Demokratike.”
Në pikpamje partiake e vetmja gjë që mund të them është se si nisiatori i formimit të degës së PD për Kinostudion, as në atë kohë e as sot nuk kam qenë e nuk jam i mendimit se ne, veprimtarët e lëvizjes demokratike në terren, po formonin degët e partisë së liderëve të rinj. Ky nocion nuk ekzistonte në kokën time e të kolegëve të mi, sepse na ishte shpifur ideja e themeluesit të partisë komuniste dhe nuk na pëlqente të notonim në ato ujra kultesh. Sa i përket bindjeve të mia, dhe besoj jo vetëm të mia, që i kam shprehur që në numrin 3 të gazetës RD, janar 1991, ku kërkoja heqjen e yllit të kuq nga Flamuri dhe kallzave të grurit nga stema e Republikës, Partia Demokratike e atyre ditëve është formuar si një imediat historik, si parti e demokracisë dhe e kurrnji individi të përveçëm në këtë vend të rënduar nga kulti gjysëm shekullor i individit. Kulti i Enver Hoxhës,(pse jo dhe i Zogut) i kishte lodhur aq shumë psiqikisht njerëzit (flas më tepër për intelektualët e jo turmat që nëpër tërë shekujt vetëm kanë brohoritur), saqë nuk kishim dëshirë të dëgjonim për liderë në ballë të tribunave.
Por kjo çështja e personalizimit të partive, tashmë nuk është në preokupimin tim, sepse nuk bëj pjesë në asnjë prej tyre, kryekreje për faktin se nuk janë ato për të cilën mendoja se do të ishin. Le ta marrë mbi shpatulla kushdo që dëshiron të bëjë karrierë e të luftojë për mirëqënie e lavdi personale, sepse tashmë partitë janë leva arkimedi për të marrë pushtetin dhe pushteti mjeti me të cilin mund të bëhen para me bollëk duke përdorur të dyja duart, në njërën duke mbajtur pankarta kolosale të luftës kundër korrupsionit, ndërsa në tjetrën duke mbushur xhepat e vet, ndërkohë që boshatisen xhepat e shtetit. Që në atë kohë, soj soj benjaminësh e ligavecësh të rinj të politikës, vinin rrotull dhe me lajka përpiqeshin të ngjiteshin në shkallët e pushtetit e mund të themi se ia arritën mjeshtërisht.
Luftëtarët më të mëdhenj zëbuçitës me bla-bla-bla oratorike gjatë daljeve nëpër podiume ishin komunistët, bijtë e rrethi i afërt i tyre, por edhe ish-spiunët e sigurimit. Ata më shumë se kushdo kishin nevojë të shfaqeshin si liderë të rinj dhe të mbulonin erën e keqe të së kaluarës së vet të palavdishme.
Dihet që politikanët e interesit e jo të idealit janë si minjtë që braktisin të parët anijen që mbytet. Kështu ndodhi edhe në Shqipëri. Minjtë e kuq nisën të zhagiten e llangosen blu. Kjo blujadë nuk ishte e vështirë të binte në sy. Kushdo që ishte ndryshe, që nuk kishte të tilla orekse, por vepronte thjesht nga dëshira për të parë popullin e lirë pasi të shembej komunizmi, e ndjente veten të huaj në mjediset e këtyre liderve të rinj që, kush e kush t’i ngrinte shpatullat më lart se njëri-tjetri.
Koha e tregoi se lufta për pushtet që u bë në mes të liderve të rinj të vetquajtur demokratë, ishte aq e ashpër dhe e pakompromis sa të duket se më shumë luftonin njëri-tjetrin se sa me farën e keqe të komunizmit, e cila vërtet ishte tek kuadrovikët e Partisë së komunistëve shqiptarë, por edhe këta liderë të rinj ishin të molepsur jo pak me sporjet e kuqe.
Tani le të shqyrtojmë shprehjen e kryeministrit që tekstualisht thotë: -“Ky njeri do të vinte në vitin `90 në mitingun tonë, pas Bibliotekës së Universitetit”.
Biblioteka e Universitetit gjendet pranë sheshit që tashmë quhet “Nënë Tereza“ dhe nga pas ka stadiumin kombëtar. Tërë gjasat janë që Kryeministri Berisha t'i referohet jo mitingjeve të Partisë që e ka formuar ai, sepse nuk dimë të ketë bërë partia e tij ndonjë miting në atë shesh, përkundrazi më i spikaturi ka qënë mitingu madhështor i intelektualëve të institucioneve artistike të Tiranës në përkrahje të zhvillimeve demokratike në Shqipëri. Mirëpo nëse është fjala pikërisht për këtë miting, kryeministri është i paqartë sepse e personalizon. Madje shkon edhe më tej në kur thotë se ky njeri, pra Edi Rama, atëbotë pedagog i Insitutit të Lartë të Arteve, paska shkuar në mitingun e PD-së. Përkundrazi, ishte kryepartiaku Sali Berisha që shkonte në atë miting ku Edi Rama ishte në mjedisin e vet prej intelektualësh të institucioneve artistike të kryeqytetit (anipse në mënyrë habitore edhe vetë Edi Rama në “Kurbanin” e tij e bën kurban këtë miting duka ja faturuar PD-së dhe duke ia mohuar vetvetes), çfarë tregon se të dy këta kanë rreth vetes këshilltarë të paaftë, sepse Kryeministri dhe Kryeopozitari sjellin referenca të gabuara në median publike.
Ai miting nuk ka qenë nisiativë e asnjë partie, ai është organizuar nga krijuesit e Kinostudios, thënë saktë ka qënë nisiativa ime, sepse po vija re se pak intelektualë të institucioneve artistike të kryeqytetit po solidarizoheshin me partinë e re demokratike që sapo ishte formuar. Po krijohej përshtypja se intelektualët krijues ishin indiferentë, gjë që nuk ishte e vërtetë. Aq më tepër neve si kineastë na takonte të ishim nisiatorë për faktin se kushdo në Shqipëri e dinte sesi kolektivi krijues i Kinostudios e kishte përcjellë me bisht ndër shalë, sekretarin e Komitetit Qendror të Partisë dhe anëtarin e byrosë politike, Foto Çami, sa u përhap fjala nga kuadrovikët e partisë diktaturë se në Kinostudio kish bërë fole armiku. Ndër veprimtaritë që kam zhvilluar ato ditë ka qenë edhe hapja e një fushate ndihmash monetare për PD-në. Mblodha një grup punonjësish dhe kërkova të krijonim degën e PD-së për Kinostudion. Për këtë kam shkuar e takuar Azem Hajdarin, i cili e pëlqeu dhe e përkrahu idenë e krijimit të degës së PD dhe më pajisi me një autorizim të posaçëm me firmën e tij. Duke i parë lëvizjet e mia, një grup oficerësh sigurimi të veshur civilë, kanë shkuar në Kinostudio dhe kërkuan të më takojnë, por atë ditë kam qenë me xhirime jashtë Tirane, saktësisht në Shkoder me xhirimin e filmit “Dëshmi nga Barleti”. Kanë takuar drejtorin Viktor Gjika duke kërkuar prej tij të dhëna për personin tim. Viktor Gjika më ka thirrur e njoftuar se të kanë në sy të keq ata të Ministrisë së Brendshme, ndaj bëj kujdes për veten dhe shtoi se u përpoqa sa munda të të marr nën mbrojtje. Pa patur parasysh këtë presion, vazhdova punën për formimin e degës së PD-së për institucionin tonë. Fotografitë e asaj dite janë ende në fondin e kameramanit Spartak Papadhimitri në Tiranë. Kjo sa për njoftim që të mos ngrihet ndonjë i vonuar, që ka hyrë në PD nja dhjetë vjet më pas dhe brenda natës na u gjend ministër e të na thotë ky i përkëdhelur i tarafit -"Po, ne s'të njohim fare". Se këta, fillimin e historisë së partisë blu apo rozë e llogarisin nga dita kur kanë nxjerrë lugën nga brezi e kanë nisur të hanë mjaltë qeverisje sa janë dendur mirë. Në selinë e PD kam takuar një dibran që rrinte në holl si punë sekretari për informacionin, në mos gabohem me emrin Zenel Hoxha, të cilit i kam kërkuar ndihmë për të nxjerrë një leje për zhvillimin e mitingut, për arsye se mitingjet nuk mund të bëheshin me kërkesa individuale, por këto kërkesa duhej të kalonin nga zyrat e partive. Më parë kisha shkuar në Ministrinë e Brendshme dhe ata ma kishin prerë se nuk japim leje për mitingje se ato janë ekskluzivitet i partive të miratuara me legjislacion prandaj të shkoni e të bëni kërkesën nëpermjet tyre. Siç dukej ishin marrë të gjitha masat nga Partia Punës mbase në marrveshje edhe me krerët e PD-s, që çdo veprimtari të mbikqyrej duke mbyllur çdo shteg të nisiativave qytetare prej të cilave kishin frikë. Zeneli më ka kërkuar të mbush një formular ku duhej të përshkruaja qëllimin e mitingut dhe ku e kur dëshiroja të zhvillohej. Pasi e kam mbushur e firmosur formularin me kërkesën për një miting krijuesish e intelektualësh të Kinostudios, më ka kërkuar edhe emrat e dy personave të tjerë që do të shënoheshin si garant në atë letër e që bashkë me mua do të ishin përgjegjës para ligjit për zhvillimin e mitingut. Kërkesë që ai me emrat tonë do ta paraqiste në Ministrinë e Brendshme. I kërkova ndihmë regjisorit Mark Topallaj që u shpreh i gatshëm ta firmoste. Duhej edhe një i tretë, të cilin duke mos patur mundësi ta gjeja menjëherë, sepse duhet të shkoja sërisht në Kinostudio, vendosa të shënoj regjisorin Saimir Kumbaro dhe ta lajmëroja më vonë, i bindur që Saimiri nuk do të kundërshtonte vënien e emrit të tij në listë, anipse pa e lajmëruar. Si nismëtar i këtij mitingu bëra dhe një akt të kundraligjshëm duke firmosur në vend të Saimirit. Ndoshta koha dhe rrjedhimet historike më shfajsojnë.

* * *

Tërë problemi ishte se Ministria e Brendshme në fillim rrinte duke i lëvizur datën mitingut e kur përfundimisht u caktua një datë, nisi odisea e vendit ku do të zhvillohej. Në shtatë ditët e fundit, shtatë herë është ndërruar vendi i zhvillimit të tij. Kjo nxirrte shumë problem, sepse sa herë ndërrohej vendi, aq herë isha i detyruar të shkoja e të lajmëroja tërë institucionet artistiko-kulturore të Tiranës. Na thanë, nuk ua japim sheshin pas Bibliotekës Universitare, por do të shkoni ta zhvilloni tek Fusha e lagjes "Ali Demi". Ditën tjetër, kërciste telefoni i Zenelit e një zë i rëndë oficeri thoshte: "Nuk do ta bëni atje, por do të shkoni tek fusha e druve në Qytetin e Nxënësve, tek gazermat e Ali Rizait". A është e saktë? - i thosha Zenelit. “Eja nesër prapë më thoshte Zeneli, i cili bënte punën e ndërmjetësit. Pas kësaj niste vrapi im nëpër institucionet që nga Kinostudioja tek Opera, Biblioteka Kombëtare, Teatri Popullor, Estrada e Cirku, Radio Televizioni, Ndërmarrja Botuese, Instituti i Kulturës Popullore, Insituti i Monumenteve të Kulturës ku më priste me shprehjen "Prap e anulluan, derrat!"- e ndjera Fatbardha Shkupi. Pastaj me vrap tek Filologjiku, Universiteti dhe Instituti i Lartë i Arteve. Ishte një lodhje e rraskapitje e krijuar me qëllim që të na bënim të hiqnim dorë ose më e pakta, duke e ndërruar vendin shtatë here, njerëzit do të futeshin në konfuzion dhe nuk do të mblidheshin në një vend, por do të shpërndaheshin në tre vende.
Ditën e fundit nga dreka, Ministria e Brendshme na njoftoi se ishim të lejuar ta bënim atje ku kishim kërkuar, por do të mbanin përgjegjësi të plotë personale nëse devijonte nga programi. Merreni me mend çfarë tensioni. Kishin mbetur vetëm pak orë. Të gjitha institucionet e dinin se mitingu do të zhvillohej tek Qyteti i Nxënësve. M`u krijua përshtypja se ky miting ishte paracaktuar të dështonte. Bëra vrapimin e fundit atletik, një maratonë e vërtetë nëpër Tiranë dhe si njoftova kë munda, shkova drejt e tek sheshi pas Bibliotekës Universitare. Isha i pari. I rraskapitur dhe i pangrënë u ula në një shkallë guri e po qetësoja frymën, kur nisen tek-tuk të duken njerëz që më pyesnin se a do të ketë këtu një miting. Më së fundi arritën të mblidhen jo më shumë se njëqind vetë. Nisën ta marrin fjalën njerëz që e kishin dhënë emrin në listën që kisha në dorë, por edhe spontanisht. Kisha ndërmend të flisja dhe unë por nuk kisha pikë fuqie, pastaj i thashë vetes, nëse ky miting zhvillohet mirë, unë e kam thënë fjalën time më mirë se me oratori megafoni. Nuk shkuan vetëm disa dhjetra minuta dhe erdhën studentët e Institutit të Arteve dhe ata të Universitetit Teknik. Nisa të shoh njerëz që mund të ishin çfarëdo, por jo intelektuale. I kisha thënë një të njohurit tim inxhinier në kombinatin e drurit dhe ai i kishte njoftuar të gjithë, por edhe në ndërmarrje të tjera kish shkuar fjala. Kur mitingu ishte në gjysmën e kohës së caktuar, në shesh nuk mund të lëvizje prej dendësisë së njerëzve. Më kot e mbaja letrën në dorë, kurrkush më nuk mund ta drejtonte atë miting. Çdo gjë ishte në dorën e spontanitetit. Edi Rama tha atëherë këto fjalë: "Na skuqën si indianë, na zverdhën si kineze e na nxinë si afrikanë", por ama, ai nuk është përzënë nga ai miting. Kundërshtitë dhe meritë vetiake që kishin ata që aspironin për të ngjitur shkallët e pushtetit janë çështje që nuk kanë asnjë lidhje me këtë miting historik të cilin dikush mbase qëllimisht e ka harruar ngaqë nuk e kanë bërë vetë.
Kaq shumë thirrje kundër diktaturës nisën të lëshohen nga qytetarët, sepse ata të tribunës ishin të përmbajtur, sa fjalimet u bënë jo vetëm të padëgjueshme por edhe të pakuptimta. Në mes të atyre që folën vura re dy kategori, njëra përbëhej nga ata që ëndërronin të ngjisnin shkallën e karrierës, tjetra nga ata që kërkonin të mbulonin diçka pas vetes.
Ky ishte stili, ky ishte e vazhdon të jetë karakteri i shumë laskandraqëve që flasin nëpër foltore partish e shoqatash, madje edhe në Kuvendin e madh të Popullit, duke spekulluar me hapjen e dosjeve, kur spiunët e deklaruar i mbanin pranë vetes, i përkrahnin e ju gjenin edhe ndonjë vend të ngrohtë për të bërë allishverishe e korrupsion.
Mbyllja e mitingut, ishte jo fund por fillimi i shprehjes së revoltës popullore. Ishin mbledhur mijëra njerëz në sheshin para Universitetit rreth e qark shatërvanit. Kish nisur të errej dhe disa njerëz kishin gjetur qirinj dhe i kishin ndezur. Dikush ndizte gazeta të vjetra duke i bërë si pishtarë. Turma prej mijëra vetësh po derdhej si një lumë. Ishte një lum vigan që kërkonte shtrat dhe hapësirë për të vërshuar. Dëshira ishte që ky lumë njerëzor të vërshonte në bulevardin kryesor, mes Kryeministrisë dhe selisë së Komitetit Qendror për t'i bërë sfidë atyre që tashmë dridheshin si minjtë duke kujtuar kufomën e pushkatuar të Çausheskut të Rumanisë.
Sigurimi e nuhati dhe bllokoi rrugën kryesore duke lejuar vetëm kalimin e pjesshëm në trotuar. Turma prej mijëra vetësh duke kënduar "Se mjaft në robëri,/e mjera Shqipëri,/o djem rrëmbeni pushkët-ë,/ja vdekje, ja liri", ktheu drejtim dhe mori nga rruga e Librit Universitar drejt kryqëzimit të Tiranës së Re. E tërë Tirana buçiste. Nuk e di pse atë natë ndjehesha më i lumtur së kurrë e më dukej se kisha bërë gjënë më të mirë në jetën time. Dhe këtë mendim e ndjenjë kam edhe sot kur i kujtoj ato skena, që nuk mund të përsëriten më kurrë. Ai miting ishte pararendësi i një zhvillimi tjetër madhështor, rrëzimi i bustit të diktatorit.
Në mitingun që filloi nga intelektualët krijues, por që u përqafua nga tëra shtresat e banorëve të kryeqytetit, populli mati forcën e vet dhe e ndjeu se ishte i fuqishëm, ndaj dhe më pas guxoi dhe e plandosi përdhe duke e hequr zvarrë bronxin e diktatorit më të egër e të paskrupullt të Europës.

Vitori Çeli - regjisorja e parë e montazhit të filmit shqiptar.

2011-10-31T16:10:00.000-07:00

Vitori Çeli - regjisorja e parë e montazhit të filmit shqiptar.
U lind dhe ndërroi jetë në New York

Këto ditë fundtetori kineastët kanë humbur një prej kolegeve më të vjetra në profesion, regjisoren e parë të montazhit të filmit shqiptar, Vitori Çeli. Mbase sot shumëkush në moshë të re nuk e ka dëgjuar emrin e saj sepse ajo prej dy dekadash jetonte në Amerikë. Ndërroi jetë në moshën 83 vjeçare New York, në qytetin ku kishte lindur në një familje emigrantësh shqiptarë më 24 maj të vitit 1928. Prindërit e saj janë kthyer në Shqipëri kur ishte në moshë të vogël dhe studimet e shkollës së mesme i kreu në Liceun e Tiranës.
Nevoja për kuadro të profilizuar në kinematografi, arti i shtatë që sapo kishte nisur të zhvillohej në Shqipëri me krijimin e Kinostudios në vitin 1952, bëri që ajo të dërgohej në Moskë për t`u specializuar në montimin e filmave. Me t`u kthyer nisi punën në montimin e filmave kronikalë, i vetmi zhanër që zhvillohej në atë kohë. Kështu me punën e saj, u bë regjisorja e parë e montazhit të filmave shqiptarë. Në vazhdimësi ajo bëhet edhe regjisorja e montazhit të filmave të parë artistikë shqiptarë, “Fëmijët e saj” 1957 me regjisor Hysen Hakani dhe “Tana” 1958 me regjisor Kristaq Dhamo. Gjithashtu bashkautore në montimin e filmit shqiptaro-sovjetik “Furtuna”1959, si dhe regjisore montazhi në filmat “Debatik”1961, “Toka jonë”1964, “Vitet e para”1965, “Përse bie kjo daulle” 1969. Realizoi edhe film artistik si regjisore, por ajo që e bëri emrin e saj akoma më të njohur ishin 35 filmat dokumentarë dhe kronikalë që realizoi si regjisore e filmit dokumentar ndër të cilët “Asdreni” me të cilin fitoi kupën e festivalit të parë të filmit shqiptar në 1976, “Vëllezërit Topulli”, “Bekim Fehmiu në Shqipëri”, “Pr. Dr. Aleksandër Xhuvani”, “Lidhja Shqiptare e Prizrenit”, “Prite, prite Skënderbenë” e tjerë.
Vitori Çeli ka qënë një shkollë e vërtetë e kineastëve të rinj shqiptarë, veçmas në vitet `70-`80, kur prodhimi kinematografik u shtua deri në 10-14 filma artistikë dhe rreth 50 filma dokumentarë në vit.
Ajo ishte nga ata njerëz që ia kushtojnë jetën e vet artit. Filmi ishte çdo gjë në jetën e saj. Nuk krijoi familje. Fëmijët e saj ishin dhe mbetën filmat që krijoi të cilët nga ana profesionale(nëse mund t`i përjashtojmë imponimet ideologjike që sillte koha e regjimi) ishin të një niveli shumë të lartë. Ajo e vlerësonte montazhin art dhe bënte që ekrani të ndjehej sa më afër lëvizjeve dhe atmosferës së realitetit. Kjo u theksua edhe në mars të këtij viti, kur kineastët u mblodhën e folën për krijimtarinë e saj në Arkivin e Filmit Shqiptar, i cili bën një punë shumë të mirë në ruajtjen dhe afirmimin e traditave në artin e ekranit të madh në të cilin Vitori Çeli ka lënë punën, pasionin dhe emrin e saj të merituar. E të vjen keq se ndërsa bëhen dekorime e vlerësime, emri i ndokujt me ose pa dashje harrohet, çfarë nuk duhet të ndodhë sepse pa ato kuadro të xhiruara të arkivës së filmit, ku tjetër mund ta shohin brezat që vijnë të shkuarën, që për mirë apo për keq ajo ishte një pjesë e jetës së popullit shqiptar.

Kolec Traboini
kineast

KUJTO POETIN- Nje album perkujtimor per 40 poete

2011-10-24T11:37:00.000-07:00

POEZIA NE PRANGA
Liria fillon nga kujtesa.

(Me rastin e përkujtimit të 40 poetëve dhe promovimit të librit “Kujto Poetin”, më datën 25 10 2011, në Akademinë e Arteve)

Jeta e vërtetë e poetit fillon atëherë kur zhduket arkeotipi. Poeti është si perla që del prej thellësive të detit për të vezulluar përgjithmonë në rrezet e diellit. Në këtë sens ata e lënë shpirtin e vet të rrezatuar përmes zinxhirit njerëzor me kalim të parendur.
Por, ndodh që edhe të harrohen. Të harrohen jo se nuk kanë vlera, porse, në këtë mishmash idesh, ambicjesh, hallesh të përditshme, këputjesh të lidhjeve mes hallkave të pushtetit dhe artistëve, po ndodh një përçudni që arti e artistët të konsiderohen si një handikap ekonomik dhe social. Disa autorë patën jo vetëm fat tragjik, por u shoqërua me një lënie në harresë e jashtë vëmendjes.
Për të mos i lënë në harrim, ata me të cilët patëm thuajse të njëjtin fat të jetonim një kohë me peshë kolosale mbi shpatulla, por që tani nuk jetojnë më fizikisht, vendosëm të mbledhim nektar e polen prej shpirtit të tyre e t‘i vëmë pranë njeri-tjetrit, ashtu si ndoshta kurrë në jetë nuk kanë qenë.
I vetmi kriter në këtë përzgjedhje të albumit poetik “Kujto poetin” është respekti, dashuria, mirënjohja për kolegët tanë poetë që shpirtin e tyre e kanë të derdhur në vargje, me dëshirën e mirë për të krijuar një traditë në vazhdimësi, sepse mendojmë se poeti duhet ta mbajë poetin edhe në të gjallë, edhe në të vdekur.
Në këtë përkujtimore paraqiten dyzet autorë që nuk janë më, nga të cilët tridhjetë nga Shqipëria, katër nga Kosova, një nga Tetova, një nga Çamëria, një arberësh nga Kalabria si dhe poetë nga Diaspora.
Katërmbëdhjetë nga poetët e paraqitur nga Shqipëria, thuajse gjysma, kanë qenë të persekutuar dhe të dënuar, nga këta, pesë të ekzekutuar nga diktatura, Lazër Shantoja, Trifon Xhagjika, Genc Leka, Vilson Blloshmi dhe Havzi Nela. Nga të arratisurit pas luftës së dytë botërore, një i dënuar me vdekje në Itali, por i amnistuar, Isuf Luzaj, poet e filozof, që ka dhënë mësime në disa universitete, Argjentinë dhe Amerikë, deri në Harvard dhe ka patur lidhje e komunikim me Borgesin dhe Nerudën, si dhe Arshi Pipa, ish i burgosur i arratisur, profesor në disa nga universitetet më prestigjioze amerikane.
Më i madhi lirik i kohës, Frederik Rreshpja, shtatëmbëdhjetë vjet të jetës së tij i kaloi në mungesë të lirisë. Edhe mbas kësaj, ai vazhdonte të shkruante mrekullisht, madje dhe më magjishëm se më parë. Ai bëri të përmbyset dhe ridimensionohet tërë koncepti dhe shkalla hierarkike e poezisë.
Poeti me fat tragjik Viktor Qurku, i imponuar nga rrethanat, kreu vetvrasje. Por nuk mendojmë se me këtë desh të vriste edhe poezinë brenda vetes. Të vetmen gjë që ky poet tragjik nuk do të donte ta bënte është vetvrasja e poezisë së tij si vetvrasja e trumcakut migjenian.
Sa më shumë shkojnë vitet aq më shumë vjen në rritje figura e Trifon Xhagjikës, në etjen e tij të pashuar për liri e dinjitet, i cili meriton të konsiderohet më i madhi poet disident i deklaruar i kohës së diktaturës, jo vetëm në Shqipëri, por në mbarë Europën. Poeti ynë pa iu dridhur qerpiku u tha atyre që po e dënonin:
- “Më sillni një top, të qëlloj sistemin tuaj!”.
Ne, gjithmonë e përftyrojmë Prometeun një atlet trupmadh, por në të vërtetë paska qenë ndryshe. Trifon Xhagjika na mësoi se si mund të ishte një Promete lirie, trupvogël por që krijon me zjarrin e shpirtit.
Kurrë nuk duhet të harrojmë se Poezia e vërtetë gjatë gjithë historisë së njerëzimit ka qenë e mbetet pararoja mbrojtëse e dinjitetit njerëzor.
Ndaj: Kujto Poetin!
Poetin e vërtetë, të pakompromis. Atë që nuk të fsheh asgjë por, të jep në dorë drithërimat e shpirtit dhe rrahjet e zemrës së vet. Atë që thotë vetëm të vërtetën e vet emocionale, pa asnjë mbulesë e artificë e që pas kësaj, ajo bëhet e vërteta jote estetike dhe pjesë e pandarë e botës tënde. Atë gjithherë e ke mik të shpirtit - edhe nëse në mes të gjallëve nuk e gjen.

KOLEC TRABOINI

Tiranë, 25 tetor 2011
Pjesë nga parathënia e librit “Kujto Poetin”
_______________________________________

LAJM NGA NGA GAZETA "PANORAMA"

Një kujtesë për 40 poetë

“Kujto poetin”, homazh për poetët e dënuar

“Kujto poetin”, homazh për poetët e dënuar “Kujto poetin”, kështu titullohet libri-album, i cili u kushtohet 40 poetëve shqiptarë, të cilëve diktatura i rezervoi një fat tragjik. Disa u vranë, të tjerë u mbyllën qelive, të tjerë u dënuan me harresë. Një libër i përgatitur nga poetët Kolec Traboini dhe Iliriana Sulkuqi në segmentin gjeografik Tiranë-Boston-New York, i cili u prezantua në Akademinë e Arteve. “Në këtë përkujtimore paraqiten dyzet autorë që nuk janë më, nga të cilët 30 nga Shqipëria, katër nga Kosova,Azem Shkreli, Din Mehmeti,Rrahman Dedaj dhe Enver Gjergjeku, një nga Tetova, Murat Isaku, një nga Çamëria, një arbëresh nga Kalabria, si dhe poetë nga diaspora. Katërmbëdhjetë nga poetët e paraqitur nga Shqipëria, thuajse gjysma, kanë qenë të persekutuar dhe të dënuar, nga këta, pesë të ekzekutuar nga diktatura, Lazër Shantoja, Trifon Xhagjika, Genc Leka, Vilson Blloshmi dhe Havzi Nela. Nga të arratisurit pas Luftës së Dytë Botërore, një i dënuar me vdekje në Itali, por i amnistuar, Isuf Luzaj, poet e filozof, që ka dhënë mësime në disa universitete, Argjentinë dhe Amerikë, deri në Harvard dhe ka pasur lidhje e komunikim me Borgesin dhe Nerudën, si dhe Arshi Pipa, ish i burgosur i arratisur, profesor në disa prej universiteteve më prestigjioze amerikane”, thotë Traboini. Nuk mungon as Frederik Rreshpja, që shtatëmbëdhjetë vjet të jetës së tij i kaloi në mungesë të lirisë, as poeti me fat tragjik, Viktor Qurku, i cili u vetëvra. “Sa më shumë shkojnë vitet, aq më shumë vjen në rritje figura e Trifon Xhagjikës, në etjen e tij të pashuar për liri e dinjitet, i cili meriton të konsiderohet më i madhi poet disident i deklaruar i kohës së diktaturës, jo vetëm në Shqipëri, por në mbarë Europën. Poeti ynë, pa iu dridhur qerpiku, u tha atyre që po e dënonin: “Më sillni një top, të qëlloj sistemin tuaj!”. Sipas autorëve të këtij libri, “Kujto poetin është një homazh për poetin e pakompromis".

PER NJE GOTE BIRRE STRUGANE

2011-09-01T09:06:00.000-07:00

PER NJE GOTE BIRRE STRUGANE

Më pëlqeu shumë shkrim yt se si e shite darkën e poezisë strugane për një gotë birrë, o Kalosh Çeliku. Ja vlen ndonjë herë të shesësh jo veç darkën por edhe shumë e shumë më tepër për një gotë birrë.

KOLEC TRABOINI

Më pëlqeu sidomos ajo puna e mbretërve të poezisë nga nahija e Shqiperisë së vitit 1913, sepse vërtetë në hapsirën vjershëtare shqiptare 1913 ka mbretër, por ka edhe feudalë, po ka edhe veqilë e taksidarë, po ka klane, po ka edhe politikë, ka edhe parti në poezi. Të gjitha i ka.
Problemi është se çfarë soj mbretërish ka këtej kufirit, o i nderuar Kalosh Çeliku matanë kufirit, se ka mbretër e mbretër. Ka mbretër me gjak blu por edhe të vetshpallur e vetkurorëzuar. Dihen mirë këto punë ndër ne.
Po këta mbretërit tanë janë as më pak e as më shumë por mbretër bërsish e jo poezish. Nuk ka nevojë ti them lexuesit se bërsitë janë mbetjet e rrushit pasi ti nxirret rakia. Ashtu dhe poezia. Fut një gotë në gurmaz e shkruaj dy rrjeshta. E me nder jush; shurrë dhe poezi. Të paktën qe pesëdhjetë vjet kjo ka funksionuar në Shqipëri. Se partia ka qënë kundër Lirisë por jo kundër rakisë.
Për të thënë të vërtetën e këtyre pesëdhjetë vjetëve të fundit, përveç Frederik Rreshpes, (dritë i bëftë shpirti poetit në atë botë të pasosun), që ishte i vërtetë si drita e diellit, përpara të cilit dukemi lakuriq edhe sot e kësaj dite, të tjerët veç shkruanin vargje të sforcuara, ku thonin shumë po nuk ndjenin kurrgjë e nuk ngurronin të ngrinin frone për të vënë vetën e sajesat e veta pseudopoetike ndersa Rreshpen( pra poezinë) e rrasnin dy herë në burg. Por edhe sot nga varri si dje nga burgu ky prap po i sfidon. Besa dikush shumë kish dashtë që ky poet të mos kish ekzistuar kurrë, sepse është as më pak e as më shumë por modeli i të vertetës në poezi, ai shteg që vështirë është të kalohet.
Të mos harrojmë se bëjnë edhe këndej nga 1913-ta festivale poezish ku u japin çmime njëri tjetrit. Apo ftojnë ca gra teveqele nga Italia apo gjetkë, i miklojnë e dorovisin me çmime me kusht që tua kthejnë nderin në vendin e tyre.E vërteta është se kjo marrveshje funksionon e pseudopoezia lundron në mes të dy brigjeve.
Edhe Struga nuk mendoj se shpëton nga këto simptoma se poezia e vërtetë kurrë nuk ka pritur ta vënë nëpër tribuna e as ti vënë kurora dafinash. Ajo është poezi pa patur nevojë të ketë kumbar e ti vënë një ëmër, a ta nxjerrin me xhingla mingla në pazar.
Satiriku Niko Nikolla, që paska patur fatin të shkojë në Strugë, ka pas të drejtë kur ka thënë “Jemi popull shkrimtar”. Ai qerrata humorist ka imituar parullat e Enverit kur thoshte jemi popull ushtar. Po ne jemi edhe popull rapsodik e pse jo satirik.
Duke qënë se edhe vetë kam pas dëshirë të vjetër marr pjesë si çdo shqiptar tjetër andej e këndej vitit 1913 , kisha dasht me ditë se kush nga Shqipëria ishte ftuar dhe çfarë produkti poetik kanë sjellë me vete këtë herë. Them produkt se ka ardhë koha ti shohim gjërat siç janë. Se po ftohen më shumë do pseudopoete për kofshë e lezete se sa për poezi. Unë nuk kam ndërmënd t’u vë poezive pseudonine me emrin e ndonjë bukuroshje cicëmadhe tiranase që t’u ndezë fantazinë, të erektohen e zhulaten, që të kandisën të më ftojnë Abdylaqimat e poezise së netëve strugane.
Kam pas nëpër vite dyshimet e mia, por tani që mësoj prej teje se nuk i kanë dhënë kurrfarë çmimi një kollosi si Murat Isaku, krejt origjinal ky, modern e i papërsëritshëm në letërsinë shqipe, tani pra nuk kam më pse të çuditëm që punët kanë ardhur deri në atë zgrip me shit darkën festivalit të poezisë për një gotë birrë.
Nuk e di ku janë poezitë e atyre mizave, brumbujve a ndoshta gjenive që kanë marrë çmime, por di se poezia e Murat Isakut këtu është e pranishme, anipse Murati Isaku i madh nuk jeton më.
Poezia e tij, që po ta shënoj këtu më poshtë çarmatos tërë këta soj mbretërisht lakuriq që thurin shtëpi poezish me purteka ndersa Isaku i thurte me fijet e zemrës e të shpirtit të vet:

ARTA’ MBYLLE DRITAREN

Arta’ mbylle dritaren-me fytyrë në oborr
Se duhmë e të vdekurve vjen nga jug i largët.
Qindra vjet’e dashur’me plumba në kraharor
Trualli po vjell vetëm vrer e gjak....

Arta’ mbylle dritaren se drithmën ma ngjesin
të vdekurit’ që këmbët i lidhin mbi gur
Nga shtizat në grykë-shoqet e tua s‘dua të vdesin
bijë e dashur’
se e rëndë është vdekja me dhunë.

Arta’ mbylle dritaren’krisma zemrën ma shkund’
Prej vdekjes së dytë tremben të vdekurit gjithkund.

Që të davaris retë që lënë nën hije dyshimi mendimet e mia, të kisha lutë pra o Kalosh Çeliku, të më thuash se kush nga Shqipëria kish ardhë në atë kuvend poezie këtë vit në Strugë dhe për më tepër t’i pergjigjesh kësaj pyetje: Abdylaqimat e Maqedonisë që i organizojnë këto festivale a dinë kund ku bie me shtëpi poezia?
Se kush e di, mbase nuk e dinë e nuk kanë fa,j e ne veç po rrahim ujë në havan.
Po më pëlqen shumë shkrim yt se si e shite darkën për një gotë birre o Kalosh Çeliku por( se të gjitha dardhat e kanë një bisht apoetik nga mbrapa), t’i kishe ndrruar edhe Abdylaqimët e poezisë së rremë për një poezi të vërtetë nuk do të kishe bërë keq.
Por Abdylaqimët prap në skenë do të dalin, ndaj të bëjmë sabër deri vitin që vjen.

Shtator 2011

VEÇSE NUK NA QUAJNE ZOO….- esè nga K. Traboini

2011-08-08T12:07:00.000-07:00

VEÇSE NUK NA QUAJNE ZOO….

KOLEC TRABOINI

Diskutojmë për pasuritë dhe askush këtu nuk thotë se cilat janë rrugët e pasurimit në Shqipëri. Nëse 5% e popullsisë ka para të pafund dhe miliona, a më thoni se çfarë u bë me 90% të mbetur pa pasuri. Si shpjegohet se në vitin 1991 ikëm nga ...sytë këmbët me mendimin se jashtë mund të bënim diçka të hajrit për jetën tonë sepse në Shqipëri çdo gjë qe shkatërruar, e kur u kthyem këtu të ngelnim pa mend përpara bosavë të mëdhenj për t`ia pasur zili edhe amerikanët. Si ndodhi ky pasurim i menjëhershëm. Padyshim duhen respektuar pronat, por ka një gjë, nëse shteti nuk e kontrollon mënyrën e pasurimit dhe nuk frenon rrugët e paligjshme ai shtet bie viktimë e së keqes. Unë nuk po arrij të kuptoj as të djathtën e as të majtën me shkakun se nuk dëgjoj të flitet për gjëra konkrete.
Flitet në përgjithësi, flitet për politikë dhe nuk vë re të flitet për gjëra që kanë interes qytetar. Ta zëmë, kushdo që ka jetuar në Amerikë e di se nuk taksohen mallrat ushqimorë, por këtu çuditërisht të taksojnë. Po çfarë ndodh. Një njeri që merr ta zëmë një pension 15 000 lekë vetvetiu i zbritet 20 përqind për çdo gjë që është detyruar të blejë apo paguajë. Pra ajo çfarë merr është thjesht 12 000. Përtej kësaj çfarë takse kanë kompanitë e shërbimit, ta zëmë celulare. Sa përqind të fitimit i japin taksë shtetit? Nëse ata i japin shtetit 20 % atëherë këtë 20 % ato ia marrin qytetarit dhe vetë nuk japin asgjë dhe dalin me fitime të pataksuara. Më duket se shqiptarët janë populli më gjumash i Europës. Nuk reagon fare edhe pse ia marrin shpirtin. Mendoj se është detyrë e forcave politike që të shërbejnë si mekanizma presioni për të lehtësuar qytetarët nga kjo mënyrë të rrjepuri prej kompanive me të cilat bashfajtor është shteti. Të folurit në përgjithësi nuk është asgjë më tepër se demagogji.
Mua më vjen keq që nuk gjej asnjë forcë politike që të mbështesë jëten e qytetarit e ta mbrojë atë. Ka qënë shprehje e saktë që politika është shprehje e koncentruar e ekonomisë, por tani politika nuk është gjë tjetër veç shprehje e koncentruar e sofizmit.
Teorikisht çdo kush hap një libër apo gjen ndonjë sajt interneti për të saktësuar qëndrimet e krahëve të politikës ndaj pronës, por unë mendoj se thelbi nuk është qëndrimi ndaj pronës së trashëguar, sepse ajo duhet njohur pa kurrfarë kushti, por ndaj pasurimit në mënyrën më habitorë në këtë vend. Unë kam jetuar 20 vjet jashtë dhe vë duart në kokë kur e prek këtë realitet. Këtu nuk bëhet kapitalizëm. Kjo mënyrë mund të quhet ujqëri. Nuk ka vend të botës ku shteti por edhe ekzekutivi të jenë aq indiferent ndaj qytetarit në këtë pikpamje. Nëse bëj ndonjë krahasim me Amerikën në pikpamje të marrdhënieve të shtetit me bizneset, e bëj jo për të denigruar vendin tonë por thjesht për të gjetur modele. Në Amerikë kushdo qofsh, edhe senator, nëse arkëton 10 mijë dollarë para në dorë në një bankë, automatikisht informohet FBI. E pra në Shqipëri mund të arkëtosh sa të duash, këtu ish ministry Prifti dilte e fliste për 1,5 milion Euro të fituara në një vit dhe çfarë rezultoi. Dialogu i filmuar Meta-Prifti për 700 mijë dollarë nuk çudit askënd. Madje njerëzit e thjeshtë të thonë “ E pastaj? Po ata mos qofshin të zotë për dallavere pse të vijnë në pushtet?” Pra psikologjia e përgjithshme është “I lumtë Metës”. Dhe rezultati është i paragjykuar. Ferrë në këmbë nuk do t`i hyjë as Metës e as Priftit sa të kemi gjygjtarë që i përfundojnë gjyqet pa një vendim duke i zvarritur e kështu çështja mbyllet. Kjo që ndodh këtu tek ne nuk mund të mendohet as në zemër të xhunglës. Pra jemi i vetmi vënd i botës ku po të mbërtheu ligji del i larë, i shplarë madje edhe i kollarisur si minoritari Delijorgji që me bandën e vet duke përfshirë ministra vrau 26 shqiptarë nën një kupolë bërthamore me emrin Gërdec që i shtohet Hiroshimës e Nagasakit.
Le të propogandojnë sa të duan kalemxhinjtë e zyrave nëpër ca revista idiote të bojatisura turistike. Le të vijë dhe bukuroshja e Hollivudit, Eliza Filip Dushku, të cilën unë për herë të parë e kam bërë të njohur në Shqipëri në vitin 2001 tek revista Klan, le të sjellë ekipe xhirimi illustrativë, le ta shfrytëzojnë me pompë dhënien e nënshtetësisë shqiptare. Prapë së prapë ne këta që jemi mbetemi.
Kjo është Shqipëria. Vendi me një sistem të falimentuar. Ne nuk kemi institucione që e mbrojnë qytetarin nga kompanitë hajdute. Ne nuk mbrohemi dot nga kompanitë e celularëve. Ne po na e merr shpirtin CEZ-I, kompania çeke që manipulon energjinë elektrike shqiptare, të prodhuar nga vet shqiptarët, që merr prej shqiptarëve para në mënyrë të njëllojtë sa merren në Amerikë për energjinë elektrike familjare, kur në Shqipëri të ardhurat janë mbi 10 herë më të ulta.
Ne kemi qeveri e nuk mund të themi se nuk punon. Por ama nuk e shohim të ndalë shfrytëzimin e egër që i bëjnë kompanitë celulare konsumatorit shqiptar. Tarifat celulare në Shqipëri janë disa herë më të larta se në Amerikë. Dhe nënpunësit e shtetit heshtin. Ne nuk i akuzojmë dot, por ama dyshimet janë se kompanitë celulare kanë korruptuar institucionet shtetërore të cilat nuk i thonë ndal kësaj vjedhjeje spektakolare.
Pse nuk hidhen këto kompani në gjyq? A ka prokurori që e mbron konsumatorin shqiptar apo kjo i është lënë vetëm një njeriu, avokatit Altin Goxhaj që del një herë në hënëz për të na thënë ca gjëra në përgjithësi e pastaj të mos dëgjohet për muaj të tërë. Kush e di edhe në atë zyrë ata të kompanive fitimprurëse kanë gjetur ndonjë vrimë nën derë për të darovitur për heshtjen.
Një vend i varfër si ky i yni, më qeveritarë që notojnë në lluks, më opozitarë më të pasur së pushtetarët, një vend ku njeriu nga varfëria hidhet nga kati i katërt e plaset përdhe i vdekur apo var veten në kasollen e bagëtive, kurrkush nuk të pyet se nga erdhën milionat e disa njerëzve enigmatikë, përkundrazi mentaliteti i përgjithshëm është, të lumtë se je i zoti e a ke gjë ta na japësh edhe ne.
Të mos flasim për kaosin politik shqiptar. Dihet së e majta europiane apo kudo xhanëm, është për shtet social, ndjek politikën e taksimit për kapitalet e mëdha dhe ndihmave për shtresat në nevojë. E djathta përkundrazi është për një stimulim të kapitalit dhe kapitalistëve me idenë se kështu zhvillohet vendi e si rrjedhim rritet punësimi dhe mirëqenia. Por dihet natyra njerëzore. Kapitalistët janë filantropë veç nga halli, e për t`i shpëtuar taksave të larta shpesh bëjnë ca filantropi të vogla. Edhe në Amerikë ka shembuj të spekullimeve të mëdha se si Qeveria u dha bankave shuma marramendëse dollarësh të cilat një Bankë në mënyrë spektakolare ua shpërndau punonjësve të vet si shpërblim. Puna shkoi deri në senat. Mirë tha në një intervistë TV regjisori Majkëll Moor, milionat e miliardat e popullit u jepen kapitalistëve për t`i bërë flush në banjo. E pra në qeveri janë demokratët amerikanë çfarë shpesh perifrazohen si të majtë... Ja se si e majta u jep miliona e miliarda dollarë për t`i grënë e dhjerë kapitalistët e djathtë.
Kur në Amerikë ndodhin këto merre me mend çfarë bëhet në vendin tonë ku ligjet janë të shkruara thjesht si ornament, si dekor për të qenë në konsensus me Europën. Fundi fjalës teoria e principeve mbi të cilat ndërtohen e partitë e programet e tyre nuk funksionon në Shqipëri ku e vetquajtur e majta bashkohet në qeverisje me të djathtën për realizimin e një program që nuk ka as kokë e as bisht.
Nuk dimë në cilin vend të botës veç në Shqipëri e djathta edhe e majta kanë një program e flasin me të njëjtën terminologji sa dhe slloganët i kanë thuaj njësoj “Aleanca për të ardhmen” , “Aleanca për qytetarin”.
Ku është ndryshimi, veç fytyrës së bukur të atyre që përfaqësojnë këto sloganë.
Këta politikanë që luftojnë me njëri-tjetrin si beu me beun për zotërimin e feudeve, ky shtet rrumpallë, ku njëri prish e tjetri ndreq- për të prishur sërish si në legjenda, ku në mes të Tiranës nis puna për një shesh e bëhet përshesh, ku ai që vjen nuk pranon planet e atij që ishte e qe iken, sepse do të bëhet siç them unë; kjo krenari boshe pra, këto qeveri që shkojnë e vinë si murtaja, këto opozita të papërgjeshme, janë në thelbin e tyre antipopull.
A nuk e kuptoni se na konsiderojnë të gjithëve një tufë hajvanësh.
Të them të drejtën kur i shoh të jenë kaq të pistë më zgjohet një dell anarkizmi.
Natyrisht i injektuar nga fakti se kemi në udhëheqje njerëzit më të papërgjegjshëm të këtij kombi.
Shkoni shihni kopshtin zologjik të Tiranës si është katandisur në këto njëzet vjet.
Ashtu jemi katandisur edhe ne. Veçse nuk na quajnë Zoo….

VETVENDOSJA & TRADHTIA E DYTE NDAJ KOMANDANT TELIT

2011-07-01T09:17:00.000-07:00

VETVENDOSJA
& TRADHETIA E DYTE NDAJ KOMANDANT TELIT

Nga KOLEC TRABOINI

Vendimi absurd i organeve gjyqësore të Tiranës, të njohura tashmë për drejtësinë e cunguar dhe korrupsionin, siç me të drejtë vë në dukje një anketim i ditëve të fundit nga një qendër studimore, për flakjen në rrugë prej një banese që ka qënë bazë e UÇK-së të familjes së luftëtarit të shquar, Dëshmor i Atdheut, Komandant Teli, ka gjetur jehonë të gjerë në opinionin publik në Kosovë e Maqedoni. Mediat shqiptare të Prishtinës e Shkupit i kanë kushtuar një kujdes të veçantë. Janë me qindra lexues që në komentet e tyre shprehin indinjatën për këtë vendim absurd që po ndodh në Tiranë nën indiferencën totale të mjeteve të informimit, por edhe të autoriteteve shqiptare.
Nuk gjen as një gazetë apo stacion televiziv në Tiranë të ketë trajtuar këtë problem sikur ajo çfarë po ndodh nuk është në mes të kryeqytetit, por diku në ndonjë pikë tjetër të globit. Bashkëshortja e Komandant Telit është përpjekur të takojë autoritetet shqiptare, por ka qenë e pamundur, nxirren njëqind arsye për të shmangur takimet, duke thënë madje edhe se axhenda e aksh titullari është për tre muaj e zënë, apo edhe më keq kur në Këshillin e Lartë të Drejtësisë e përcjellin tek një zyrtaruc i vogël i cili e këshilloi të bëjë një ankesë tek një avokat (kur avokatët e saj e braktisën çështjen), e të bëjë kështu e ashtu, sikur të mos e kuptonte se gjendja është e jashtëzakonshme dhe nuk është një proçedurë që kërkon ditë pa fund, sepse fëmijët nuk mund të rrinë në rrugë.
Pse hesht shtypi shqiptar, çfarë problemesh ka media më të rëndësishme se jetët njerëzore. A e dinë këto media çfarë flitet në popull. Se dikur para disa vitesh një prej qeveritarëve të lartë i dhuroi një këngëtareje një apartament për “kontribut” shoqëror. Se çfarë kontributi ka qënë ai një zot e di, por njerëzit e dinë mirë e flasin për ca gjëra të çuditshme deri në kufinjtë e intimitetit. Tani kjo medja të na shpjegojë se cili kontribut qenka më i rëndësishëm, ai i një këngëtareje me vokalica nëpër koncerte qeveritare apo të japësh jetën për Atdhe. E megjithatë kjo paçavure media hesht. Kjo media e përdalë, kjo prostitutë ideologjike nuk i dhemb fare se çfarë ndodh me njeriun. Nuk i dhemb fare se heroin e UÇK-së po e vrasin tradhtisht për herë të dytë, po kësaj radhe jo në Gazi Babë të Shkupit, por në mes të Tiranës nën indiferencën e tërë hallkave e strukturave të shtetit shqiptar.
Kjo Tiranë me mediat e veta sikur jeton në delire, sikur nuk është pjesë e realitetit, por fluturon në qiej të trëndafiltë. Për këtë Tiranë ka shumë rëndësi se si një këngëtare e shpullosi kolegen e saj dhe mbushen gazetat, apo se si u bënë gjyqet e qyqeve të komunizmit e si ja rrasën njëri tjetrit ujqit e Byrosë Politike(bythë e plasur). Për këtë Tiranë që mendohet të jetë truri e zemra e Atdheut kanë më shumë rëndësi se kush do ta marrë atë dreq kolltuku të kryetarit të bashkisë dhe jo se kush prej kandidatëve do të ishte potencialisht më i mirë për të zgjidhur problemet e hallet e popullit. Sepse e di mirë media shqiptare se Kryetarët në Shqipëri nuk zgjidhen fare për popullin, por për të bërë pirueta politike. Nuk zgjidhen njerëz që i vënë gjoksin punës, por ata që dinë të bëjnë allishverishe e korrupsione marramendëse.
Kjo Tiranë kryeneçe nuk do të dijë fare për ndjesi atdhetare e njerëzore por veç për kurvëritë politike, aq sa lë pa mend për indiferencën e saj edhe edhe kryetarin e organizates se veteranëve të luftës OVL të UÇK-së në Maqedoni, Besim Hoda, i cili me ta marrë vesh këtë skandal të gjyqit absurd të Tiranës, erdhi pranë familjes duke i premtuar të bëjnë ç`të jetë e mundur që kjo familje të mos dalë në rrugë të madhe, se është një turp kombëtar. Por, ai tha gjithashtu një gjë të vërtetë e fort therëse e tronditëse: - Do të përpiqemi ta zgjidhim këtë çeshtje në mes të Shkupit e Prishtinës se nga Tirana nuk kemi asnjë shpresë. E vërtetë përvëluese, drithëruese dhe tronditëse. Tirana që duhej të ishte qendra e shqiptarëve atdhetare të gjithë botës është bërë një fole karrieristësh, mafiozësh, të korruptuarish, që bëjnë luftë të përbindshme për kolltukë, që nuk flasin asnjë fjalë për ekonominë, por për ideologjinë shterpë sikur këtu të ishte kërthiza politike botës. Me të drejtë i madhi Aristidh Kolia ka thënë, jo shumë kohë para se ta vrisnin grekët në 2000, se Tirana e ka humbur shansin historik të bëhet kryeqendra e shqiptarizmës e se kjo tashmë do ti takojë Prishtinës. Ky realitet është mjerimi i gjallë i politikave mediokrre dhe i politikaneve tartabiqë që janë kthyer në parazitë kombëtar. Sikur të bëhej një analizë për bagazhin intelektual e krijues të deputetëve të parlamentit shqiptar do të kishim kurrgjë më shumë se një grumbull statistikash të një grupimi amorf në nivelin e kryesive të koperativave bujqësore socialiste të monizmit. Dihet se shumica e deputetëve janë injorantë, të pasuruar vrullshëm nëpër punë të pista, nëpër llagëmet e shoqërisë dhe i kanë marrë diplomat me ryshfete apo të blera, kusuri me tarafe. Ky soj deputetësh pa pike personaliteti shoqëror, nuk e kanë për gjë të dalin nëpër metingje duke hëngër fara luledielli në mes të një shoqërie ordinere, kjo skotë me kostum e me kollaro nuk e kanë për gjë të shahen e të shtyhen në parlament apo kafeneve si karrocierë apo brigadierë zifti.
Pas gjyqit skandaloz të Tiranës që mund të bëhej veç në vendet afrikane, apo diktatoriale ku pala ndaj të cilës bëhet ankimi nuk thërritet, vjen absurdi tjetër që zyra e përmbarimit e shtyn edhe 4 ditë e të thotë me datën 6 korrik, dua çelësat e shtëpisë të blerë me paratë e UÇK-së prej deputetit të Vetvendosjes Florin Krasniqi, ndryshe bashkëshorten e dy fëmijët e vegjël të dëshmorit të Atdheut, komandant Teli, do t`i nxjerrim me police nenkuptohet me dhunë. Por këta trushkulurit e përmbarimit nuk e kanë thënë nëse policët ndaj fëmijëve a do të përdorin armët nëse ata nuk pranojnë të dalin në rrugë. Nuk u kanë thënë gjithashtu a do përdorin plumba luftarakë apo mësimorë nëse lind nevoja. Çfarë do të bëjë ky përmbarim e kjo polici nëse familja e Dëshmorit të Atdheut refuzon të dalë sepse bashkëshortja e komandant Telit na tha këtë fjalë me porosi për t`ia drejtuar medias në Prishtinë e Shkup, sepse medias shurdhe të Tiranës është kot t`i flasësh: “Nëse ndonjë tradhtar që vrau Komandant Telin në 2001 po e nxit tërë këtë histori e barbarizëm ndaj familjes së tij sot pas 10 vjetësh, po ju themi: Nuk dalim! Të paktën unë gjallë prej këtej nuk dal sa kohe që gjyqi nuk bëhet publikisht i hapur dhe në praninë time Ejani dhe na vrisni. Plotësoni çfarë keni lenë përgjysëm. Vriteni për herë të dytë Komandant Telin, sepse nuk paskeni të ngopur me tradhtinë e mizorinë tuaj. I bëjmë thirrje Ali Ahmetit të mos bëjë sikur nuk po di çfarë po ndodh me ne, por të bisedojë me Prishtinën dhe të gjej një zgjidhje e të mos ndodhë sërish ajo çfarë ndodhi në Gazi Babë që është plagë në zemrën e çdo shqiptari në Maqedoni.”
Padyshim se vëmendja e shumë njerëzve është drejtuar nga formacioni politik që drejton Albin Kurti, shumë ish luftëtarë të UÇK-së po kërkojnë në komentet e tyre në faqet elektronike të medias që të distancohet prej deputetit të partisë së tij, Florin Krasniqi, nëse nuk gjen mirëkuptim në zgjidhjen e problemit. Por Albin Kurti po hesht. A nuk po e kupton Albin Kurti se u ka dashtë të jetë tek kjo familje ne Tiranë me t`u botuar lajmi i parë për bëmat e deputetit të tij. Të vinte të shihte çfarë po ndodh, e jo të lëshonte ithtarët e tij duke e konsideruar tërë këtë si një manipulim politik i partive të tij kundërshtare. Nuk po e kuptojmë këtë heshtje të tij, kur ai përdor në mitingje aq shumë sllogane nacionaliste për Bashkimin Kombëtar. Po komandant Teli ishte luftëtar i kësaj ideje të madhe e për këtë dha jetën. Me të drejtë njerëzit në Tiranë, Prishtinë e Shkup po pyesin mos vallë disa forca politike po spekullojnë me ndjesitë kombëtare të njerzve dhe i përdorin ato për qëllime demagogjike populiste. Por politika të ketë kujdes se nuk luhet lojë kukafshehti me ndjenjat atdhetare të shqiptarëve.
Heshtja nga media e Tiranës, nga autoritete zyrtare dhe partia e Vetvendosjes tregojnë se në thelbin e tyre nuk ka kurrgjë kombëtare, se janë si tollumbacet ku vizatohen simbolet e shqiptarizmit dhe lëshohen t`i marrë era në qiell.

Kush dëshëron të ndihmojë familjen e Komandant Telit, ju kujtojmë se familja ka këto numura llogarie: Kodi SWIFT :FEFAALTR Emri i bankes :ProCredit Bank , Albania IBAN : AL15209111080000103178050102 (per transfertat ne Euro) Nr.telefonit cel. +355-684-628-930 Te gjithe emrat e dhuruesve do te botohen tek faqja elektronike e komandant Telit http://komandant-teli.blogspot.com/

LETER E BASHKESHORTES SE KOMANDANT TELIT PER OPINIONIN PUBLIK
GJITHASHTU PER AUTORITET SHQIPTARE NE SHQIPERI, KOSOVE DHE MAQEDONI

Tiranë 27 qershor 2011

Ju drejtohem Ju i nderuar Popull im, ju drejtohem Ju, Burra të Luftës bashkluftëtarët e burrit tim. Ju drejtohem të gjithë Juve bashkëkombasit e mi kudo ku ndodheni në trojet etnike dhe gjitha skajet e Globit, të gjithë atyre që e ndjejnë veten shqiptarë dhe atdhetarë. Ju drejtohem Ju, nënave shqiptare që dini ç`është dhimbja, ç`është gjaku i derdhur i bijve për kombin e larine, që edhe ju ta thoni fjalën tuaj. Ju lutem veproni, sepse sot unë, bashkëshortja e dëshmorit të Atdheut Komandant Teli dhe dy fëmijët tanë kemi nevojë më shumë se kurrë për ju.
Sot unë dhe dy fëmijët e mi të vegjël të mbetur jetimë, në gjendje të papunë e pa përkrahje, jemi tragjikisht në rrugë të madhe, diku në Tiranë pranë Bulevardit “Bajram Curri”. Pa çati mbi kokë dhe me lot në sy po na merret nëpër këmbë dinjiteti prej disa njerzve që dinë si ta vërtisin ligjin e të na na përdorin si mish për top.
Në vitin 2003 Komandantët dhe Shtabi i UÇK-së duke parë gjendjen tonë vendosën që të na ndihmonin në kujtim të bashkluftëtarit të tyre të rënë, i cili tregoi aq trimëri gjatë luftës, që u bë aq i dashur për shqiptarët e Maqedonisë sa edhe sot e kujtojnë me dashuri dhe i thurin këngë, vendosën pra, që shtëpinë bazë të luftës së UÇK-së në Tiranë të na e dhuronin.
E gëzuam këtë shtëpi 8-vjet, kur papritur një tufë burrash nga Kosova ia behën dhe pa pritur të sqarohen se cilët ishin, ai që i printe na tha: - “Zonjë kjo banesë është e imja!”
Ata nuk dinin as në emër të kujt është kjo banesë, as sa dhoma ishin e të tjera dhe si ikën këta, pas tre ditësh, në mes të acarit na vjen Florin Krasniqi (sot deputet i Vetvendosjes në Parlamentin e Kosovës) dhe na deklaron që banesa ishte në emër të tij. Unë iu përgjigja se banesa nuk ishte në emrin e tij dhe ai më paraqiti dy fatura nga shoqata bamirëse që i kishin dhënë të hollat. Unë iu shpjegova se në këtë shtëpi më kanë futur ish-komandantë të UÇK-së, mirëpo me djallëzitë e tyre këta shpirtzinj nuk kishin pushuar nga intrigat e tyre, kishin bërë gjyq në mungesën tonë dhe pa na njoftuar në kundërshtim me ligjet shqiptare të drejtësisë.
Papritur një ditë, me aktin e ekzekutimit për të dalë nga shtëpia, na vijnë 30 veta, të dërguarit e deputetit Florin Krasniqi, duke na kërcënuar që të dalim nga shtëpia edhe pse jemi në çështje gjyqësore të hapur.
Sot që po ju shkruaj këtë letër, mua me dy fëmijët e mi, policia e përmbarimit më kanë kërkuar të dal në rrugë të madhe sepse ne jemi pa mbrojtje.

Ne u dashkemi vetëm atëhere kur duhet derdhur gjak për këtë komb e për këtë popull. Përtej kësaj ne jemi të humbur, pa përkrahje, jetime, të pastrehë, të papunë e nën mëshirën e fatit. Po a e meritojmë ne këtë? A e meriton bashkëshorti dhe babai atje në varr këtë shpërblim mizor për sakrificën e tij sublime.
A e dini të dashur bashkatdhetarët e mi cila është letra që i ka dërguar Komandant Teli, fëmijëve të vet vetëm pak ditë para se të binte dëshmor i Atdheut? I shkruante: “ Ta doni nënën, ta doni njëri-tjetrin, por mbi të gjitha ta doni Atdheun. Edhe sikur të mos kthehem një ditë, Atdheun do ta keni si prind!” Po tani që na nxorrën në rrugë, çfarë do t`i thonë fëmijët e mi babait të tyre tek varri.
Fjala ime e fundit plot dhimbje është kjo:
Na ndihmoni! As familjet e dëshmorëve, as fëmijët e tyre dhe as dëshmorët, ata që pushojnë në panteonin e atdheut, nuk e meritojnë këtë barbarizëm!

Bashkëshortja e Komandant Telit
me dy fëmijët.

Komandant Teli në Betejen e Haraçinës, beteja më e lavdishme ku 300 shqiptarë si të ishin spartanët e historisë përballuan një shtet me tanke e avion e artileri supermoderne dhe jo vetëm që nuk u mposhtën, por trimat shqiptarë dolën edhe fitimtare.Ende pa u mbushur dhjet vjet nga rënia e këtij kryetrimi, i hidhen femijet në rrugë.

FLAKEN NE RRUGE FEMIJET E KOMANDANT TELIT

Nga KOLEC TRABOINI

Një telefonatë nga familja e komandant Telit, i cili para disa muajve u shpall nga qeveria shqiptare “Dëshmor i Atdheut” dhe familja e tij “Familje Dëshmori” më bëri të drithërohem. Po i flaknin pa mëshirë në rrugët e Tiranës nga apartamenti ku jetonin që nga marsi vitit 2003, i cili u është dhuruar nga Shtabi i UÇK-së me firmat e tre komandantëve të njohur. Por tronditja akoma më e madhe do të më vinte kur do të mësoja se ai që po i flakte në rrugë ishte deputeti i “Vetvendosjes” Florin Krasniqi. E rëndë për t`u besuar, por e vertetë. Dhe sipari i hipokrizisë njerëzore pritet të bjerë në Tiranë me 11 korrik 2011.
Mbas disa ditësh u gjënda pranë familjes së Komandant Telit. Më vunë në dorë tërë dokumentat e një procesi gjyqësor të bërë në mungesë të kësaj familje dhe avokatit të saj.
Duke i parë këto dokumenta që datojnë që në vitin 1999, kur ky apartament u ble për nevojat e UÇK-së si bazë logjistike e deri më sot, vura re se ky gjyq është një prej absurdeve të cilat po i takojmë përditë në drejtësinë shqiptare. Po kësaj rradhe absurdi rëndone mbi familjen e një dëshmori me të tillë dimensione që shumëkush, në Shqipëri, Kosovë e Maqedoni e konsiderojnë hero mbarëkombëtar që meriton ti ngrihet një monument në Shkup, “atje tek Ura e Gurit ku Teli donte të ngrinte Flamurin” siç këndon populli për të.
Po çfarë dokumenta ka në dorë gjykata e shkallës së parë që ngutet habitshëm ta ekzekutojë vendimin e saj? Si e pse ajo vendosi pa praninë e familjes së dëshmorit Lefter Koxhaj , që kjo familje të dilte nga apartamenti ku jetonte prej vitit 2003, për t`ia lëshuar personit të quajtur Blerim Muharrem Krasniqi që mendohet të jetë vëllai i deputetit Florin Krasniqi ose tek e fundit kushuri i afërt i tij?
Le t`i hedhim një veshtrim kronologjik tërë kësaj situate dramatike për familjen e dëshmorit e cila ka mundur të mbijetojë me sakrifica të mëdha, pa të ardhura, me dy fëmijë të vegjël, e që banon në një apartament të falur nga shtabi i UÇK-së për meritat e jashtzakonëshme që ka treguar luftëtari i madh Komandant Teli nga Shqipëria në luftën e UÇK-së.
Familja e fëmijët e Komandant Telit zotërojnë dokumentin original me firmat e tre komandantëve të lartë UÇK-së, ( njëri prej të cilëve, Komandant Kushtrimi, ka rënë dëshmor vitin e kaluar) në të cilin dokument në të tekstualisht thuhet:
“Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare sot me datë 10 mars 2003 pasi analizuam shumë probleme të karakterit politik dhe ushtarak, u diskutua dhe për prona të blera në Shqipëri e Maqedoni për nevojat e me paratë e UÇK-së, objekte të cilat janë përdorur gjatë luftës si baza dhe qëndra grumbullimi, armatimi, logjistike dhe strehimi për luftëtarët në ilegalitet. Ndër të tjera u vendos që:
“Apartamenti i blerë në Tiranë në emrin Blerim Krasniqi (pseudonim) të kalojë në pronësi të familjes së dëshmorit Lefter Goxhaj, i cili ra në luftë kundër forcave maqedone me 7 gusht 2001.
Përpilohet ky dokument, më të cilin do të kryhet kalimi i pronësisë së këtij apartamenti pranë Zyrës së Regjistrimeve të Pasurive të Palujtshme Tiranë….
Komandant Hoxha( Xhezair Shaqiri), Komandant Sokoli( Sami Ukshini), Komandant Kushtrimi (Harun Aliu) - me firmat origjinale dhe vulë të Shtabit të UÇK-së.”
Familja e Komandant Telit ka qënë në proces të kalimit të pronësisë, kur pas 7 vjetëve që jetonin në atë banesë, pra në fillimin e vitit 2009, i trokitën në derë një tufë burrash nga Kosova. Menduan se kishin ardhur nga Kosova në kujtim të Komandant Telit, por jo. Fytyrëngrysur e hijerëndë ata hynë brënda në shtëpi e thanë që i kish dërguar Florin Krasniqi për t’i lajmëruar se duhej ta lëshonin sa më parë këtë shtëpi se është pronë e tij. Duke qënë se nuk kishin asnjë dokument me vete, e shoqja e Komandant Telit u ka thënë se nuk e njihte Florin Krasniqin dhe në një dokument që ajo kishte nxjerrë në noteri rezultonte emri pseudonim, sipas UÇK-së, i Blerim Muharrem Krasniqit i datëlindjes 22.2 1966. Duke mos mundur të sjellin farë argumenti, tufa e burrave kanë ikur duke turfulluar drejt Prishtinës.
Tre ditë më pas janë gjëndur në derë të apartamentit një tufë akoma më e madhe, rreth tetë burra të ardhur nga Kosova. Njëri nga ata është paraqitur si Florin Krasniqi i cili ka përsëritur kërkesën për lirimin e banesës. Kur i është paraqitur dokumenti i Shtabit të UÇK për dhurimin e pronës, ai ka thënë se nuk njihte asnjë vendim të saj (UÇK-së), sepse këtë pronë e kishte blerë vetë ai, Florin Krasniqi . Shënojmë fjalët e tij autentike “e kam blerë me para të dhuruara nga dy Shoqata Bamirëse Islamike.” Pastaj ka nxjerrë dy fatura dhe ja ka treguar shumat e parave të kaluara nga shoqatat islamike në emrin e tij. Duke hasur kundërshtinë e të shoqes së Komandant Telit, Florin Krasniqi ka thënë prerë: “Edhe sikur motrës sime ti qe vrarë burri në luftë, nuk do ta lija në këtë shtëpi. Shtëpinë do ta marr e do ta shes se më duhen paratë!”
Pas kësaj bisede të tensionuar, të bërë diku nga shkurti i 2009, familja e Komandant Telit nuk ka dëgjuar më për Florin Krasniqin dhe as për karvanin e burrave hijerendë që i vinin nga pas në linjën Prishtin-Tiranë e kthim.
Do të kalonin shumë kohë, aq sa të mendohej se këtë familje që mezi mbijeton(e shoqja e komandant Telit nuk ka një punë të përhershme), do ta linin rehat e nuk do t`ua prishnin jetën fëmijeve. Por nuk qe e thënë. Së fundi ju kanë ardhur në shtëpi nënpunsit e përmbarimit gjyqësor shqiptar me policë dhe u kanë kërkuar të dalin jashtë në bazë të vendimit të gjyqit në favor të kosovarit Blerim Krasniqi.
Po cilit gjyq, lind pyetja? Cili qënka ai gjyq që bëhet pa patur dy palë në zgjidhjen e një konflikt-ankese apo padi civile. Por gjyqinë Tiranë qënkesh bërë se ashtu deshën gjyqtarët. Gjyq në mungesë që të kujton kohën trishtueshme të komunizmit.
Familjen e komandant Telit nuk kanë begenisur ta thërrisnin dhe ata, gjyqtarët,( që merret me mend se si e kanë zhvilluar atë gjyq) kanë nxjerrë vendimin duke u ngutur ta ekzekutonin pa asnjë lajmërim. E habitshme, e paimagjinueshme, vetëm në shtete diktatoriale e jo në një vend demokratik mund të ndodh kësisoj. Nuk e di çfarë do të mund të thoshte Kreshnik Spahiu që merret me Kuq e Zi e çeshtje atdhetare e që është nënkryetar i Këshillit të Lartë të Drejtësisë, për ato që ndodhin në Drejtesinë e Poshtme.
E megjithë se thonë se ka drejtësi në këtë botë, gjyqtari shqiptar ka marrë vendimin për nxjerrjen në rrugë të madhe në mes të Tiranës, të fëmijëve të një luftëtari që konsiderohet si kryeheroi i shqiptarëve në betejat e vitit 2001, i cili as më pak e as më shumë, por u masakrua barbarisht në gjumë bashkë me 4 shokë prej forcave maqedone, por të informuar nga tradhtarët.
Nuk dimë si mund të spjegohet ai gjyqtar e ajo trupë gjykuese e Tiranës. Ne do ta ndjekim këtë çeshtje sepse kjo jo vetëm që është një akt antihuman por bie erë korrupsion, si një vendim me porosi e i nxjerrë shpejt e shpejt e në fshehtësi. Aq më tepër që jo vetëm është bërë në mungesë të pjestarëve të kësaj familjeje apo përfaqesuesit te saj ligjor, por edhe sepse vendimi që ka nxjerrë gjykata mbështetet mbi një dokument që mund të konsiderohet i pavlefshëm sepse ka pasaktësi që rrëzon çdo besushmeri ndaj saj.
Si mund ta konsideronte Gjykata e Tiranës të rregullt një dokument kontrate shitje ku shkruhet: “Sot me datë 17.05.1999 në Dhomën e Noterisë në Tiranë, në mbështetje të neneve 83 dhe 246 të Kodit Civil, redaktohet kjo kontrate shitje….”
Dhe më poshtë në fund të dokumentit noterial shkruhet “ Shoqëria ( Teknoprojekt-shënimi im KT), ia shet apartamentin bashkë me një garazh Z. Blerim Krasniqi me një shumë 50,000(Pesdhjetmijë) USD, të cilat janë likujduar me mandat arkëtimi të xhiruara në llogarinë përkatëse të llogarisë me Nr.145 datë 18.05.1999, të cilat i a ka paguar shoqërisë “Teknoprojekt” para nënshkrimit të kësaj kontrate.”.
Në vështrim të parë të bie ne sy se ky dokument është i dyshimtë sepse ka pasaktësi të tilla si, data e hartimit të këtij dokumenti është 17 maj, ndërsa brenda dokumentit thuhet se paratë janë paguar para se të hartohej ky dokument çfarë supozohet para datës 17 maj, por çudia është se trajta e kryer e plotë “I ka paguar para nënshkrimit të kësaj kontrate” shoqërohet me datën e derdhjes se parave 18 maj 1999, pra çfarë tregon se paratë nuk janë paguar para datës 17 maj kur është nënshkruar ky dokument. Kjo mospërputhje në mënyrë të padyshimtë do të bënte që të mos merrej shumë në konsideratë për të dhënë një vendim gjyqësor të mbeshtetur mbi të sepse në drejtësi një gënjeshtër sado e vogël e rrëzon dhe e bën të pavlefshëm një dokument sado i rëndësishëm të jetë. Vetëm për ngatrrimin e një germe në dokumenta të indentitetit detyrohesh të bësh kerkësë për ndryshim e madje edhe gjyq.
Si ka mundësi që Blerim Krasniqit nuk i tregohet vendbanimi, shtetësia siç (në vitin 1999) kërkohej në çdo dokument që hartohej për ata që nuk kanë patur nënshtetësi shqiptare. Shkruhet një nr. Pasaporte 524494, por jo e shtetit që i ka lëshuar atë pasaportë Blerim Krasniqit. Shkruhet se është banor i Tiranës, por vendbanimi tregohet pikërisht adresa e shtëpisë të cilën ai ende nuk e ka marrë në pronësi dhe nuk i pa paguar ende paratë. Po cila është adresa e këtij njeriu në momentin që e blinte një pronë Shqipëri? Çudia më e madhe që e bën këtë dokument krejt të dyshimtë është se tregon një llogari rrjedhese ku janë derdhur 50,000( pesëdhjetë mijë dollarë) por nuk thuhet se në cilën bankë është kjo llogari rrjedhëse e shoqërisë “Teknoprojekt”. Sepse po të shënohej se cila bankë, shumë lehtë gjyqtari mund ta verifikonte se në çfarë rruge kanë ardhur ato dollarë tek llogaria rrjedhëse e “Teknoprojekt”. Mos vallë dollarët kanë rrjedhur nga llogaritë e shoqatave bamirëse( shpesh herë ndër thonjëza) islamike apo mbase nga ndonjë bankë amerikane nga llogaria rrjedhse e Florin Krasniqit ku kanë kaluar jo pak por diç më shumë se 30 milion dollarë ndihma të shqiptaro-amerikanëve, duke përfshirë edhe kontributin modest të autorit të këtij shkrimi.
Si mund një gjykatë me të tilla pasaktësira të marrë një vendim pa marrë fare në konsideratë faktin e pretenduar besueshëm se është pronë e UÇK-së, blerë me paratë e shqiptarëve dhënë fondit të luftës “Vendlindja thërret”. Si t`ia kalojë pra me aq lehtësi vëllait të pretenduar (ose real) të Florin Krasniqi pa patur asnjë dokumet tjetër plotësues veç aktit noterial me gabime që e bëjnë të pavlefshëm e që të bëhet i vlefshëm duhet të paktën një gjyq tjetër i veçantë.
E gjithë kjo tregon se Florin Krasniqi ka ditur të merret vesh me gjyqtarët të cilët në Shqipëri kanë një emër e nam tmerrësisht të keq. Ne nuk i dimë prapaskenat, por ajo çfarë kemi në dorë me këtë dokument na bind se edhe një njeri dritëshkurtër në rreze shikimi, do të mund të dallonte këto pasaktësi që e bëjnë çdo dokument të dyshimtë për një séancë gjyqësore. Ndoshta ky ka qënë shkaku që gjyqi është bërë në fshehtësi e pa lajmëruar familjen e dëshmorit të UÇK-së, të cilës i është falur kjo pronë, por nuk e ka kthyer mbi vete me kohë, vetëm me shkakun se donte aq para sa ajo nuk ishte në gjëndje ta paguante për shkak të një gjendje ekonomike katastrofike.
Me t`i shkuar Përmbarimi në derë, familja e komandant Telit ka vënë kujën tek shokët e miqte e dëshmorit, të cilët disa i janë gjëndur duke e ndihmuar për të bërë gjyqin për anullimin e Përmbarimit, apo shtyrjen për të fituar kështu kohë e mundësi që të bëjë një gjyq tjetër ku familja banuesë në apartament prej 7 vjetësh, të paraqesë pretendimet e saj e ku Komandantët e UÇK-së nga Kosova e Maqedonia të thonë fjalën e tyre për këtë aktdhurim.
Çeshtja e pezullimit të përmbarimit derisa procesi të zgjidhet prej organevë më të larta të drejtësisë po zvarritet. Gjyqtarja që ka marrë përsipër këtë ankimim deklarohet se as nuk do të dijë për vendimin e shtabit dhe komandantëve të UÇK-së, çfarë të bën çudi se janë fjalë krejt të ngjashme me ato që i ka thënë Florin Krasniqi familjes së komandant Telit në vitin 1999, e për më tepër ajo, ashtu si dhe gjyqtari i mëparshëm as që nuk po vè re se dokumenti i blerjes me emrin Blerim Muharrem Krasniqi, është me aq parregullsi e pasaktësi sa e bën të pavlefshëm për pretendimet që paraqesin të dërguarit e Florin Krasniqit, tashmë deputet i “Vetvendosjes” në parlamentin e Kosovës. Gjykata as po e merr mundimin të kërkojë tek firma “Teknoprojekt”( nëse ende ekziston) apo tek përfaqësuesi i saj Edmond Pinguli për të sjellë dokumenta e të dhëna se më çfarë është blerë apartamenti, nga cila llogari rrjedhëse kanë ardhur dhe në cilën bankë është derdhur shuma në fjalë. Të spjegojë se si kjo firmë nuk deklaron bankën ku kalojnë shuma të tilla të mëdha në një akt shitje që paraqitet krejt i dyshimtë. Të shpjegojë se çfarë kriteresh janë ndjekur apo ndiqen kur një pronë i shitet një personi që nuk e ka shtetësinë shqiptare dhe as vendbanimin në Shqipëri. Të kërkojë dokumenta apo fatura pagese apo taksa, që shtetasit i një vendi tjetër ka qënë i detyruar, konformë ligjeve, të paguajë kur blen prona në Shqipëri, dhe a janë paguar taksa për këtë blerje. Nese jo a nuk ka të drejtë shteti të ndërhyjë?
Duke parë një dokument krejt të parregullt nga pikpamja juridike, nga ana e gjyqit ishte dashur të thirrej noterja Hatixhe me mbiemer krejt të palexueshëm( po e paraqesim dokumentin origjinal bashkë me shkrimin) të jepte shpjegime se pse ky akt shitje është në këtë gjendje konfuze.
Por asnjë nga këto nuk është bërë e as nuk po bëhet sepse….kush e di, deputeti i “Vetvendosjes” Florin Krasniqi di si t`i rregullojë punët e veta. Por megjithatë, meqënëse është deputet i Parlamentit të Kosovës, disa pyetje publike duhet t`ia bëjmë.

1- Me cilat para e keni blerë shtëpinë në rrugën “Anton Zako Çajupi” pallati teknoprojekt në Tiranë, në maj të vitit 1999, i nderuar zoti deputet i Kosovës Florin Krasniqi?
2- Në një emision televiziv amerikan( transmetuar edhe në Shqipëri, ku mund të verifikohet) keni deklaruar se keni marrë ndihma për UÇK-në edhe nga disa burime që ligjërisht mund të duket si shkelje por që nevoja na bënte t`i merrnim. A mund ta konkretizoni këtë me dokumenta hyrëse në fondin “Vendlindja thërret” në New York.
3-Mos vallë ndër këto ndihma janë edhe dy dokumentat të Shoqatave Bamirëse Islamike Arabe me 50 mijë dollarë që ja ke treguar në shtëpinë e saj familjes së Komandat Telit, ku shprehimisht keni thënë pa t’u dridhur qërpiku se “Apartamentin e kam blerë me paratë e shoqatave bamirëse.”.
4- Meqë keni qënë mbledhësi i dollarëve ndër shqiptaro-amerikanë( mbi 30 milion të deklaruara për të blerë armatime), a i keni deklaruar në instancat përkatëse në Amerikë paratë që keni marrë nga “Fondacionet Bamirëse Islamike” dhe a i keni derdhur ata në ndonjë bankë? A keni dokumenta për këtë?
5- A keni blerë me paratë e Fondacionit”Vendlindja thërret” prona të patundshme duke përfshirë apartamente banimi në Shqipëri apo vende të tjera në Europë dhe çfarë është bërë me këto prona të UÇK-së. Kjo pyetje bëhet për faktin se në Tiranë ka dalë emri i Xhavit Halitit, epror i lartë i UÇK-së i cili rezulton që në Tiranë të ketë ( a të fshehur apo të hapur) një kat pallati me tre apartamente, jo shumë larg shtëpisë që keni blerë ju Florian Krasniqi, tek shkolla “11 Janari” Tiranë. Të dyja këto prona, sipas dyshimeve( që mbetet të vertetohen apo përgënjeshtrohen prej jush), të blera me paratë e UÇK-së dhe të vëna nën emra miqëve të afërt apo të pjestarëve të familjeve tuaja.
6- A keni obligim si deputet i Kosovës,z. Florin Krasniqi, që të bëni kujdes për familjet ë dëshmorëve të UÇK-së në Kosovë, Maqedoni dhe Shqipëri, për fëmijët e mbetur jetimë që nuk arrijnë të mbijetojnë prej varfërisë, kur prindët e tyre kanë derdhur gjakun për këtë liri që ty të jep mundësinë për të qënë deputet.
7- A ju lejohet ju z. Florian Krasniqi të shkoni në një shtëpi ku jeton gruaja e komandantit heroik Lefter Koxhaj me dy fëmijë të vegjël, i pasuar nga 6 -7 burra që i mbaje pas e duke u sjellë një presion psikologjik dhe tronditje të jashzakonshme, sepse e ndjenin veten pa mbrojtje dhe viktimë të egoizmit tuaj për para. A nuk konsiderohet kjo e dënueshme në çdo vend të qytetruar të botës, aq më tepër kur ju vinit nga Amerika dhe nuk duhet të keni të tilla koncepte patriarkale e imponuese që të pakten mendohet se i kemi lënë pas në shekullin e kaluar?
8- A e dini ju, z. Florin Krasniqi se fëmijëve të komandant Telit në moshën fëmijënore ju po u ushqeni urrejtje. A e dini se tashmë ju që kërkoni t`i flakni në rrugë urreheni me po atë forcë sa ata që e tradhtuan dhe vranë babain e tyre në Masakrën e Gazi Babës. E gjithë kjo kur prej jush pritej dashuri e përkujdesje njerzore si respekt për djemtë e baballarët që dhanë gjakun e tyre për liri dhe idealet e larta kombëtare?
9- A e ndjen veten mirë në grupin e deputetëve të Albin Kurtit, zoti Florin Krasniqi, në atë grup deputetësh rinorë, të zjarrtë, ku flitet për ideale të larta mbarkombëtare, ndërkohë që pikerisht ju, personalisht, vini njerëzit e tu dhe të klanit tuaj për të flakur në rrugë fëmijët e dëshmorëve?
10- Dhe e fundit, po të ngjallej për një çast Komandant Teli, para të cilit dridheshin e iknin në panik mijtë armiqtë e shqiptarëve, si do ta ndjeje, i nderuar deputet Florian Krasniqi dhe a do ta përballoje shikimin e tij?
Për Albin Kurtin, kryetarin e lëvizjës( tashmë parti), “Vetvendosja” që ka nxjerrë deputet Florin Krasniqin do të thosha veç një fjalë: “Në mos qofsh i zoti me e bind Florin Krasniqin që të mos flakë në rrugë të madhe fëmijët e komandant Telit, por të veprojë siç ka vendosur Shtabi i UÇK-së, atëherë distancohu prej bëmave të turpshmë të deputetit tënd, përndryshe prano se idealet tuaja partiake janë një mënyrë tjetër e re për të bërë politikë të vjetër, për të mashtruar popullin e për të mbushur xhepat e deputetëve. Eshtë koha e të vertetës pertej fjalëve të bukura në parlament e në metingje populiste.
Cilesia më e poshtër e çdo individi në këtë botë është mosmirënjohja, por kur kjo bëhet në mënyrë institucionale, atëherë kemi një zvetënim të idealeve kombëtare dhe ashtu siç me të drejtë shkruante poeti, shkrimtari dhe analisti i njohur anglez Samuel Johnson: “Patriotism is the last refuge of the scoundrel.”- Nacionalizmi është streha me e fundit e maskarenjve.

26 qershor 2011

Vendimi i Komandantave te UÇK-se per Maqedonine per tia kaluar shtepine familjes se Heroit Komandant Teli.

Akti i blerjes se shtepise qe Florin Krasniqi e ka paguar me parat e Fondit te ndihmave per UÇK-se dhe e ka vene ne emer te vellait te vet.

Pamja e shtepise qe ka qene baze e UÇK-se deri sa ju fal familjes se Deshmorit te Atdheut Komandant Teli ne 2003. Ne fasaden e murit foto e Komandant Telit e familjes, duken dhe ty femijet e tij.

Vellezrit Florin dhe vellai i tij Blerim Krasniqi i arrestuar si i dyshuar per Binladenist nga FBI amerikane, te cilet se bashku po nxjerrin nga shtepia femijet e komandant Telit blere me parate e UÇK-se.

Kryetari i Parlamentit të Kosovës ka komunikuar me familjen e Komandat Telit

by Traboini Kolec on Wednesday, June 29, 2011 at 12:27am

Kryetari i Parlamentit të Kosovës Jakup Krasniqi.

NJOFTIM

Mbas jehohës që ka ngjallur në media publikimi i ngjarjes së dhimbshme të flakjes në rrugë të familjes dhe fëmijëve të Komandant Telit, Kryetari i Parlamentit të Kosovës i nderuari z. Jakup Krasniqi ka komunikuar në telefon me familjen e Dëshmorit dhe i ka shprehur shqetësimin e tij për situatën e krijuar dhe shpresën që gjërat do të zgjidhen.

Familja e Komandant Telit falenderon Ambasadën e Kosovës në Tiranë për pritjen dhe përcjelljen e shqetësimeve të kësaj familjeje në Prishtinë.

GIKT - Grupi Investigativ Komandant Teli

Reagim i Shoqatës të Veteranëve të Luftës së UÇK-së Tiranë

KUSH DHUNON DËSHMORËT, DHUNON KOMBIN

Në fundin dhe fillimin e dy shekujve që zëvendësuan njëri-tjetrin, në trevat etnike të Shqipërisë veriore dhe lindore, u zhvilluan tri luftra çlirimtare, njëra më e rreptë se tjetra. Për ato përpjekje luftarake, është folur e shkruajtur nga shumë luftëtarë, analistë, historianë e shumë dashamirës të popullit tonë. Në këtë shkrim, nuk do të ndalemi e pasqyrojmë vlerat dhe rëndësinë e këtyre luftërave, por për një problem shumë serioz dhe të paparë në historinë e njerëzimit. Bëhet fjalë për një paradoks shqiptar, fenomen i perifrazuar nga i madhi Konica, i cili në shkrimet e tij ka lënë një amanet duke theksuar “se e keqja e Shqiptarëve janë vetë Shqiptarët”.

Tri luftërat e zhvilluara nga Shqiptarët, patën lidhje të gjithanshme njëra me tjetrën, por ajo që doli në dukje dhe që ka të bëjë me problemin për të cilin po reagojmë, është gatishmëria e popullit, për të ndihmuar këto luftëra, me mjete financiare, për t`i përdorur ato, atëherë kur i kërkonte koha dhe vendi, në përputhje të plotë me situatat që parashtronin këto luftra. Shqiptarët u mblodhën dhe u bënë një e të pandarë. U krijua fondacioni “Vendlindja thërret” dhe secili sipas mundësisë, hoqi pjesë nga kafshata e gojës, për ta vënë në dispozicion të atyre, që u përballën me murtajën e zezë Serbe.

Me këto fonde u blenë dhe disa banesa, për të strehuar luftëtarë të ndryshëm dhe materiale ndihmëse, për Ushtritë Çlirimtare përkatëse, të kohërave në të cilat u zhvilluan këto luftëra. Ato banesa u blenë nga disa individë të cilët, sot në këto pasluftra, me veprimet e tyre marramendëse, po shpalosin para Shqiptarëve dhe krejt botës dyfytyrësinë që ata kanë në realitet. Ato banesa u blenë me gjakun e këtij populli dhe ndihmat që i erdhën nga popujt e tjerë anë e kënd botës humanitare e demokratike. Poshtërsia në këtë rast qëndron në atë që hajnat i mblodhën këto ndihma, nuk i regjistruan në emër të Ushtrive Çlirimtare, por në emër të pjestarve të familjeve të tyre e të ndonjë të afërmi, në mënyrë që tani në pasluftë, ai gjak i dhuruar nga populli, të kthehet në pronë e tyre.

Një nga këto banesa, është dhe ajo në bulevardin “Bajram Curri” në Tiranë. Pas luftës së fundit të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, në këtë banesë, u strehua familja e dëshmorit të Kombit Lefter Koxhaj. Por nuk ishte thënë që kjo familje të jetonte e qetë pas asaj ndodhie tragjike. Fill këtu nis kalvari i vuajtjeve dhe keqtrajtimit të kësaj familje dëshmori. Ka dalë në skenë një farë Blerim Muharrem Krasniqi, nga fshati Vërnoc i Komunës Pejë, si blerës i kësaj banese të UÇK-së. Shprehemi në këtë mënyrë, sepse deri tani për të përvetësuar banesën, janë paraqitur disa, si Florin Krasniqi, deputet i “Lëvizjes për Vetvendosje” dhe një farë Flora Krasniqi, punonjëse e një administrate diku këtu në Tiranë. Nga këto raste, më i avancuari, është Blerim Krasniqi, i cili është paraqitur këto ditë me një vendim gjykate të vitit 2009, për të nxjerrë në mes të katër rrugëve, dy fëmijët e mitur të mbetur jetimë, të dëshmorit Lefter Koxhaj.

Nuk duam të zgjatemi në shpjegimet përkatëse, se si kanë rrjedhur dhe ecur ngjarjet e deritanishme, sepse ato janë shpjeguar me shumë hollësi nga gazetari Kolec Traboini në faqen e tij të internetit. Kushdo që do të njihet me realitetin e hajnit të mandatuar si deputet në kuvendin e Kosovës, Florin Krasniqi, mund të të hyjë në atë faqe dhe të lexojë tragjikomedinë e shkaktuar nga deputeti i “Lëvizjes për Vetvendosje” të Albin Kurti, i cili bërtet brenda dhe jashtë Kuvendit të Kosovës, duke akuzuar Hashim Thaçin dhe nuk sheh brenda vetes hajnitë e rafinuara të Florin Krasniqit, i cili kërkon të përvetësojë djersën e mundin e popullit Shqiptar dhe gjakun e derdhur të bijve të tij më të mirë gjatë tri luftrave të fundit.

I drejtohemi opinionit Shqiptar në Prishtinë, Skënderaj, Prizren, Gjakovë, Pejë, Mitrovicë, Gjilan, Preshevë, Bujanovc, Kumanovë, Tetovë , Gostivar, Shkup, Dibër, Strugë, Ohër, Manastir dhe kudo ku jetojnë Shqiptarë e bir Shqiptari, të ngrihen të gjithë në këmbë, për t`i treguar këtij hajni, se Ushtritë Çlirimtare e luftëtarët e tyre janë gjallë. Nëse ai nuk tërhiqet nga manipulimet dhe fallsifikimet e kryera me matrapazin e quajtur Blerim Krasniqi, do të mbajë përgjegjësi për pasojat, që mund të ndodhin për mbrojtjen e fëmijëve të dëshmorit të Kombit Lefter Koxhaj. Në të njëjtën kohë, i bëjmë thirrje Presidentes, Kryeparlamentarit dhe Kryeministrit të Kosovës, që të ndërhyjnë për rastin konkret, sepse ata duke qenë ish-udhëheqës e drejtues të UÇK-së, e dinë më mirë se kushdo tjetër, se cili është Florin Krasniqi dhe hajnitë e tij, në fushën e grumbullimit të ndihmave për luftën dhe abuzimet e kryera prej tij.

Në këtë reagim të luftëtarëve të tri Ushtrive Çlirimtare të tri luftrave të fundit të Shqiptarëve, duam të theksojmë, se këto vuajtje që i shkaktohen familjes së dëshmorit Lefter Koxhaj, vijnë si pasojë e sistemit gjyqësor të korruptuar të Tiranës, ku zhvillohen e gjykohen çështje e merren vendime në vitin 2009, pa u thirrur e lajmëruar familja e dëshmorit me dokumentet që zotëron. Të korruptuarit e atij sistemi, shkojnë dhe më tej në paudhësitë e përbashkëta të Florin e Blerim Krasniqit, duke angazhuar tani pas dy vitesh përmbaruesit privatë për zbatimin e një vendimi të padrejtë.

Shqiptarë të Pejës e të krejt Shqipërisë Shqiptare! Ngrehuni në këmbë të gjithë njëherësh, se ajo që po ndodh sot me familjen e dëshmorit Lefter Koxhaj, është një sinjal ogurzi për të nesërmen, që mund t`i ndodhë kujdo.

Familjarë të dëshmorëve! Tregojini vendin ku e ka bastardi e aventurieri Blerim Krasniqi i arrestuar si i dyshuar për pamjen e tij prej Binladeni nga FBI amerikane, i cili vjen në mes të Tiranës me disa hajna të tjerë shoqërues e i ushtron presion fëmijëve të dëshmorit Lefter Koxhaj. Shqiptarë të kudondodhur! Ato toka Shqiptare në ato tri luftra u mbuluan me gjak Shqiptari, pjesë e të cilit është dhe gjaku i heroit të tri luftrave e dëshmor i kombit Lefter Koxhaj. Gjaku i tij ashtu si dhe i mijëra të tjerëve është shumë i rëndësishëm dhe vlera e tij, kurrsesi nuk mund të barazohet me një banesë që i është akorduar asaj familje nga ish drejtuesit e Ushtrive Çlirimtare. Mos lejoni që dhe kjo përkujdesje kaq e vogël, të nëpërkëmbet nga hajni i rafinuar Florin Krasniqi e njerëzit e tij hajna.

Luftëtarët e tri ushtrive Çlirimtare, nisen nga parimi se kush dhunon dëshmorët, dhunon kombin. Ne nuk e lejojmë një veprim të tillë edhe nëse të tjerë njerëz mbyllin sytë e veshët. Ne jemi ata që kemi qënë e do të mbetemi të tillë deri në vdekje. Nuk duam gjakderdhje, por nëse individë të veçantë e kërkojnë atë, ne në mbrojtje të gjakut të derdhur, do t’u qëndrojmë besnik idealeve tona.

Tiranë 28.06.2011 Kryesia SHVL UÇK Tiranë

FOTOGRAFIA E FAIK KONICES

2011-05-12T10:20:00.000-07:00

Fotografia e rralle e Faik Konices me autograf nga ai per Vasil Panin.

FOTOGRAFIA E FAIK KONICES

Kalon tre herë oqeanin
Gjysëm shekulli fshehur në sëndukët e familjes Pani

Nga KOLEC TRABOINI

Miku im Sotir Pani nga Dardha që tash jeton në Boston, bir e nip i patriotëve të mëdhenj Vasil e Josif Pani, më tregoi disa gazeta të vjetra „Dielli“ si dhe disa botime doracake të gjyshit të tij. Në mes tyre ai ruante si relike tepër të çmuara dy fotografi të Faik Konicës. Në njërën nga ato ishte gjyshi i tij Josif Pani me shqiptarin e madh Konica dalë në Boston. Ndërsa fotografia tjetër ishe një befasi për mua. Kisha parë foto të Konicës, ndër të cilat edhe një me veshje kombëtare, por kjo ishte ndryshe. Bërë në një studio të Vashingtonit ajo kishte poshtë saj edhe shënimin origjinal të Faik Konicës.
Por edhe historia e këtyre fotografive është tepër impresionante.
Ishin të ruajtura me kujdes nëpër vite prej hallës së Sotirit, Fana Raci. Në njërën prej fotove të shumta ishte gjyshi i tij Josif Pani me Faik Konicën në vitin 1910, i pari ishte kryetar i shoqërisë “Besa-Besë” ndërsa i dyti editor i gazetës “Dielli”.
Në fotografinë tjetër të vitit 1920 kishin dalë pranë e pranë baba e bir, Josif e Vasil Pani në Boston. Por kishte edhe materiale të tjera të ruajtura në sëndukun e vjetër të familjes. Veç gazetës “Dielli” ishin ruajtur dhe revistat e gjyshit Josif, i cili tërë jetën e kaloi me letra dhe e vetmja pasuri që u la trashëgimtarëve qenë shkrimet dhe emri i tij si atdhetar i kulluar. Për këtë, kur Hilë Mosi, asokohe prefekt i Korçës, vinte në Dardhë, të parin njeri që takonte ishte Josif Pani, kthyer nga mërgimi në vitin 1922.
Madje pushimet verore Hilë Mosi i bënte familjarisht në shtëpinë e Josifit në Dardhë. Hilë Mosi i pati ndihmuar të bëhej rruga automobilistike Korçë –Dardhë.
Sotir Pani ruan dy fotografi të asaj kohe; njëra tregon drekën e festës, ku Hilë Mosi ndodhej pranë Josif Panit, e një fotografi tjetër e Hilë Mosit në zyrë, kur ishte emëruar ministër i arsimit, me shënimin “Mikut tim z. Josif Pani, për kujtim. Hilë Mosi, Tiranë 9 qershor 1931”.
Në vitin 1925 babai i mikut tim Sotir, Vasil Pani ishte zgjedhur sekretar i Federatës Panshqiptare “Vatra”, ndërsa nga viti 1929 në kuvendin e 18-të u zgjodh kryetar i Federatës, detyrë që e kreu për 12 vjet.
Në ato vite restoranti i tij ishte kthyer në një qendër ku mblidheshin shqiptarët.
Ai ishte mik me Faik Konicën e Fan Nolin. Në fotografitë e kohës Vasil Pani ndodhet në krah të Faik Konicës, ndërsa në fundin e një fotografie të Faikut, shkruhet ky autograf: “Mikut të dashur z.Vasil Pani. Për kujtim Faik Konitza. Në Vashington më 16 Maj 1937”.
Kjo fotografi qëndron pranë një telegrami ngushëllimi që Vasil Pani kish marrë me 22 maj 1934 nga Faik Konica, kur u hap lajmi i hidhur i vdekjes së Josif Panit në Dardhë të Korçës. “Mësova me hidhërim të madh vdekjen e atit tuaj të dashur Josif Pani. “Ish një shqiptar me karakter të shëndoshë, një nacionalist me ndjenja të kthjellta, një bashkëpunëtor i imi i vjetër dhe një mik i patundur”.
Vlerësimi i lartë i atdhetarit të madh Faik Konica ishte vërtet i meritueshëm.
Josif Pani, gjyshi i Sotirit, ka qenë ndër mërgimtarët e parë dhe ndër të parët veprimtarë e themelues të shoqërive shqiptare në mërgim. Kryetar i shoqatës “Besa-Besë” që në vitin 1906. Bashkë me Sotir Pecin kanë qenë krijuesit e parë të shtypit shqiptar në Amerikë. Ka shkruar në gazetën “Kombi” e më pas ka krijuar gazetat e veta si botues e editor; “Sazani” e “Drejtësia”, si dhe revistën “Adriatiku dhe lufta europiane”. Si gazetar e politikan Josif Pani, njihet si propoganduesi i parë i ideve të social-demokracisë ndër shqiptarë dhe përhapës i zjarrtë i mendimit se përparimi i kombit vjen nga arsimimi i popullit.
At Fan Noli në vitin 1948 do të shprehej: “ Vasil Pani ka qenë tërë jetën nga të parët në fushën patriotike. Patriotizmin, Vasili e trashëgoj nga i ati, i ndjeri Josif Pani. Këtë trashëgim Vasili e vazhdoi deri sa dha shpirt.”.
Familja e Vasil Panit ndodhej në Dardhe. Kishte lënë dy fëmijë të vegjël, Sotirin e Dhoksinë. Dikush u kujdes që gjërat vetjake të të ndjerit Vasil Pani t`i sillte në Shqipëri.
U ruajtën në vite në një sënduk të vjetër të motrës së Vasil Panit, Fana Raci.

* * *

Vite të shkuara, kur hallë Fana nuk jetonte më e Sotir Pani po gatitej të merrte udhën matanë oqeanit, ashtu siç e kishim marrë një shekull më parë gjyshi Josif e më pas babai i Sotirit, Vasil Josif Pani, bashkfshatarët e tij nga Dardha, shokët e miqtë u mblodhën ta përcillnin dhe dikush i lëshoi një zë: “Pse po na lë e po ikën, o Sotir Pani”. E Sotiri me të qeshur por edhe i menduar u tha: “Po iki se kam mall, dua të shoh varrin e babait që për herë të fundit e kam parë kur isha 4 vjeç.”
E shokët e miqtë e kuptuan se çfarë ziente në shpirtin e dardharit të tyre Sotir Pani. Nuk ishte një ikje si të gjitha ikjet e tjera pas të cilave marrosej njerëzia e përvëluar nga skamja. Ishte tjetër, shumë më e fuqishme se sa dëshira për një jetë më të mirë. Ishte pjesa e jetës së tij e munguar që prej viteve të hershme të fëmijërisë.
E kështu, kur Sotir Pani mori udhën e përtej oqeanit, fotografitë e Faik Konicës, si relike të çmuara familiare, u gjendën sërish në Boston.
Kur përgatita librin tim me esè “Bukuri shkodrane” ku ndodhej dhe shkrimi “Një muze atje në Dardhë”, miku im në Boston Sotir Pani më dha të drejtën të botoj në atë libër dy fotot e rralla e të panjohura më parë të Faik Konicës.
Pas gjysëm shekulli ndalimi dhe si e kaluan oqeanin tre herë, fotografitë e Konicës më së fundi botoheshin për herë të parë për publikun shqiptar.

Faik Konica dhe Josif Pani

GRUSHT SHTETI - fejton

2011-01-26T09:16:00.000-08:00

GRUSHT SHTETI

Kushdo që e ngre grushtin lart akuzohet për Grusht Shteti dhe pas çdo Grushti shpallet Shtetrrethimi!

Nga K.TRABOINI

Isha në kafe "Universi", në një kompleks të ri modern në Tiranë, ku një ekran i madh TV Plazma mbulonte tërë faqen e murit.U kënaqa. Krejt si në Boston, madje edhe pak më mirë. Pastaj u kujtova se atje në Boston ku kisha kohë unë të shkoja në kafene të këtij lloji. Luks fare. Më pelqeu konforti e ndenja paç, për shtatë palë qejfe. “Shqipëri kush si ti”- thashë nën zë por më dëgjuan. Në të vertetë unë me ato fjalë u ndjeva keq, sikur në shtëpinë e një të varuri të kisha përmëndur litarin, ndaj ca fytyra të egërsuara që ja kishin ngjitur sytë TV Plasma, u kthyen nga unë e më panë me dyshim. Kishin të drejtë. Opozita kish mbledhur popullin, ca thonë e kish ndërsyer, Qeveria nga ana e saj kish bërë të pabërën. Tre të vdekur nën dhè. Një në spitalin ushtarak as i gjallë e as i vdekur me plumb në kokë. U mblodha dhe po dëgjoja edhe unë si të tjerët çka po ndodhte sot në këtë Shqipërinë tonë famëmadhe. Thanë se Berisha u kish dhëne “amnisti” opozitarëve por veç Edi Ramën nuk e falte, se ky me Shikun, Prokurorinë dhe 200 halabakë si komunista lule kishin bërë grusht shteti për ti marrë kolltukun. Po a merret kolltuku?! Jo bre! Se kolltuku është si Atdheu, që siç thonë, as nuk ta shes e as nuk ta fali. Thanë edhe se po binte borë e madhe deri 2 metra në Pukë. Eh, thashë me vete, luftë me borën andej e luftë me kolltukët këndej. Që dymijë vjet nuk na u ndanë luftrat.
Isha duke rufitur një ekspres makiato kur emisioni kish ndrruar faqe..Kur çfarë të shoh. Të njohurin tim të vjetër Frrok Kaçupi. Kisha dëgjuar se ky shoku Frrok ishte si një ad interim në Qeveri dhe i ka zënë televizionet me rradhë, se, siç më tha një njeri pranë meje - do a nuk do, atë do të dëgjosh se është i përnatshëm.
Sapo u ul, fjala e parë ishte mbrojtja e Qeverisë.
- Bravo Frrok!- tha njëri.
- Posht Frroku!- tha një tjetër.
Unë po rrija në një anë se e di që kur zihen dy vetë e ha i treti. Dhe i treti isha unë. Por kur e pashë se u zbuten gjakrat, pyeta kinse nuk e dija Frrok Kaçupin.
- Mos është zëdhënës i kryeministrisë.
- Jo- më thanë-, por e bën gratis. Badiava fare.
- Fix fare- shtoi një tjetër. Në kafene plasi gazi. Jo gazi lotsjellës por e qeshura, se jemi në kohë lufte e gjërat mund të ngatrrohen.
- Punë vullnetare si në kohë të Enverit? – i pyeta me dyshim.
Më shikuan me habi se kujt ja mban të kritikojë Frrokun. Pastaj, gjysma e kafenes ishte me spiunë të qeverisë dhe nuk kishin ndërmënt ta pësonin si Shvejku, se si e kush e dhjerë portretin e kryeqeveritarit të kryeqytetit perandorak, ani pse nuk kishte pikë mize në janar.
- Edhe kështu edhe ashtu- ma kthyen- ai Agon e Perëndon në një cikël të pambaruar.
Po ku i mirrja vesh unë i humburi matanë oqeanit Agimet e Perëndimet e Frrokut.
- Ricikling- u thashë anglisht, si tu thosha “Eureka!”, duke harruar se nuk isha në Boston por në Tiranë.
- Jes men!- ma ktheu kamarjerja bukuroshe buzëgaz.
- Si është e mundur- u thashë- se Frrok Kaçupin e njoh mirë, po nuk ja mbushe sapllaken nuk e luan të ngratën
- Frroku është monument kulture. Mbrohet nga Qeveria - më thanë një zëri si të ishin deputetët në pushtet kur miratojnë vendimet e partisë së vet.
- Po ku mbllaçitet -u thashë.- Ku e ka taxhinë gazepi ?
Por më kot pyeta. Askush nuk më tregoi se çfarë burimesh ka ky Frrok.
Pashë ç'pash e u thashë:
- Më falni por ne që kemi njëzet vjet jashtë shtetit, jemi mësuar të njohim tjetrin në bazë të punës e jo të gunës. Punës së përditshme e çekut të përjavshëm. Se jashtë po nuk punove nuk ha.
- Po këtu në Shqipëri ha edhe pa punuar- ma kthyen pa e prishur terezinë.
- Si kështu?- pyeta.
- Hanë me llapë.
- Po llap kanë qentë – ua ktheva.
- Ohu dhe ti, këta janë qenë e shkuar qensh. Lehin për të zotin.
I thirra mendjes. Po për këtë i shoh për natë këtu "majtas djathtas".
Po le të ndjekim bisedën televizive rreth tryezës politike të datës 24 janar në mbrëmje. Sa u ul Frroku në karrike, pa i montuar mirë mikrofonin brofi në këmbë. Thamë karrikja do të kish pasë ndonjë gozhdë e i mjeri do të jetë shpuar në vend të keq. Por u gabuam. Të prapmen Frroku e kishte në rregull.
- Eshtë grusht shteti - tha Frroku.- dhe pikë.
- Po, dale mo Frrok, - i thosh Preç Zogaj - ku ka grusht shteti me çadra shiu?
Po ku i hante koka sqepar Frrokut. Ka një kokë ai. Grusht- shteti se s'bën.
Mu kujtua kryengritja fshatare-agrare-qyqare-qytetare e vitit 1997 ku Frroku në Vlorë ishte eksponent i madh fare e mbante fjalime si Robespjeri në Paris. Në Vlorë e Tepelenë ishin rrëmbyer armë, autoblinda e tanke. Por Frroku harron. Harron se ashtu ja do interesi. Simbas Frrokut ai atje në Vlorë nuk ka qënë fare grusht shtetit sepse ai ishte me tanke e topa, ishin rrëmbyer edhe rraketat, ndersa ky me 21 janar ishte me çadra e ristela, grusht shteti i mirëfilltë. U mundua i miri Preç Zogaj ta qetesojë e ti thojë se një grusht shtetit bëhet nga një pjesë e pushtetit mbi pjesën tjetër të cilën e nxjerr jashtë loje, e burgos, e ekzekuton, dhe merr pushtetin në mënyrë të jashtëligjëshme. Se nuk mund të merret pushteti, as të realizohet një grusht shteti me çadra shiu. Po Frroku është Frrok. Edhe kokën e ka Frrok. Dhe duhet të gjithë të mendojnë si Frrok. Se grusht shtetiit, sipas kokëfrrokut mund të realizohet edhe me çadra shiu, por shkoj më tej kur tha se në miting kish njerëz me armë. U treguan foto të serviruara nga policia (vidio monitori jepte pa pushim kronikat e demostratës) por ato dukeshin ashiqare se ishin çadra shiu që mblidhen e të futura nën rrip të pantallonave dhe specialistëve të policisë u dukeshin si pistoleta. Dyshime i kishin dhe ata. Gjë të saktë nuk ish. Se ndonjëherë nga frika të duket prifti gomar.
Tek e shihja Frokun që e mbronte me duar e me këmbë Qeverinë mu kujtua kur erdhi në Athinë në 1995 dhe dridhej nga frika se mos i kish dërguar Berisha ndonjë atentator ta hiqte qafe.
Mora përsipër një ditë ta shetisja në Athinë. E kalova nëpër lagjen më të vjetër të Athinës që konsiderohej historikisht si lagje e të pasurve, në Kolonaq. Prej andej rruga kalon në lagjen Plaka dhe më tej është Akropoli.
Pse më fute në rrugica, më tha i tmerruar ndërsa shkonim tek redaksia e gazetës tonë të emigranteve shqiptarë në gjuhën shqipe "Egnatia". I bënte sytë katër. Çakërr fare. Një andej e një këndej. Kudo shihte të dyshimtë. Mos na del njeri në rrugë. I qe mbushun mendja top se Presidenti kish nisur ndonjë atentator për kokë të Frrokut. Po Presidenti kish aq punë sa nuk i binte ndërmënd për Frrok. Por ama kish edhe frikën SHIK-ut. Sa delte njeri nga kthesa ,fytyra e Frrokut si meit. U nxeh. Kthehemi, më tha,. ndrrojmë drejtim. Mora një rrugë tjetër dhe e çova në Monastiraq. Punë pazari.
Ikën vitet. E jo pak 15 vjet. Që gjërat do ndryshojnë e mendoja por se ta shihja Frrokun që mbronte Qeverinë me të njëjtin kryeminister siç asokohe ish president, nuk e mendoja.Ndaj nuk po merrja vesh cilës kohë po i përkisja në atë kafene.
- Po kush është në qeveri, - pyeta.
Nuk e di a më morën për të marrë a jo, se unë jam tapë nga politika, por përgjigjen me kthyen:
- Eshtë ai qe ka qene.
- Po ai ka qënë president ç'ne tani kryeministër?...
Kësaj rradhe pyetjes time nuk ju pergjigjën se ju duka drrasë fare.
S'kisha çfarë të bëja, e me kë të flisja ndaj degdisa të flas me vete kinse i flisja Frrokut:
“Frika në b... atëherë, more Frrok, ndërsa tani bën trimin dhe mbron kryeministrin more Frrok. A bën mirë a bën keq puna jote, more Frrok. Por burri s'bëhet teneqe, more Frrok.
Këput edhe kopaçe fshatçe, more Frrok. Ja çfarë the ti more shoku Frrok: Demostrata do të thotë Demon e Monstra, the more Frrok. E gajase UFO-TV që drejtonte Çlirim Peka, more Frrok.
Kam qeshur me të madhe, more Frrok. Se ti i kishe mik grekët kundër Presidentit në 1997, more Frrok. Si s'ta mësuan fjalën Demos, more Frrok. Demos do të thotë popull e jo Demone e as Monstra , more Frrok.
Ti nuk je krejt i pa dalë, more Frrok. Si ti tha goja ato fjalë, more Frrok. Demokraci do të thotë pushteti i popullit, more Frrok. Demostratë kuptimi i forcës së këtij popull, more Frrok. Që populli të shpreh forcën e vet morale para pusht-pushtetarëve, more Frrok.
Po ku di ti çfarë është populli, more Frroku. Në rubrikën e pushtetit e partisë në “Zëri popullit” ke punuar, o more Frrok. Atëhere mbroje Enverin e tani mbron Salierin, more Frrok. Edhe ti edhe ata, që të tre keni qënë komunistë, more Frrok.
Po s'ta mbushi kush kandilen s’e luaj rrotaxhilen, more Frrok. Punë zanati e takati, more Frrok. Kështu e ka kryeplakun fshati, more Frrok.
Në këtë vend s’ njeh qeni të zonë more Frrok. Ndaj tek populli sheh Monstra dhe Demonë, more Frrok.”

24 Janar 2011

PERGJAKJA E POPULLIT- Politika përcjell njerëz në varrezë!

2011-01-21T11:26:00.000-08:00

PERGJAKJA E POPULLIT

Politika përcjell katër në varrezë!

Nga KOLEC TRABOINI

Nuk më intereson politika. Më intereson njeriu. Njeriu i thjeshtë i popullit tim! Jeta e një qytetari të këtij vendi vlen më shumë se jeta e një shtetari, e një maskarai me kollaro e celular që bën afera me hidroçentrale, apo ndonjë ministri debil me buzëqeshje idioti. Qeveritarët janë atje ku janë për ti sherbyer këtij populli dhe jo ta dhunojnë atë. Mjerisht kolltukofagët e Shqipërisë këtë nuk e kanë kuptuar kurrë ndaj nuk ngopen as me pushtet, as me para e as me gjak. Kam marrë pjesë në demonstratat antikomuniste e fillimit të vitit 91, një prej tyre atë para stadiumit "Qemal Stafa" që kam organizuar personalisht, por Ramiz Alia nuk guxoi të vriste njerëz në demostratë. Pushtetarët e sotëm nën skeptrin e demokracisë në vend që të ruanin qetësinë, u lëshuan si bisha të tërbuara mbi njerëzit. Në këtë vend nuk ka demokraci të vertetë, sepse demokracia nuk vret, pluralizmi politik nuk vret, nuk prodhon gjak.Gjak prodhojnë hienat. Falangat që paguhen me parat e popullit dhe vrasin pikërisht popullin. Sot ca mediokërr, ca ministra totalisht injorant, flasin për grusht shteti por gushti i shtetit gjithnjë realizohet brënda pushtetit dhe jo nga njerëzit që protestojnë në rrugë sepse nuk kanë punë, nuk kanë bukë, nuk kanë shpresë. Këto mediokërr, siç është një aktor i dështuar, një general i vetgraduar i 97–tës, i degraduar deri në zvetnim si Arben Imami, që në të vertetë është pjellë komunistësh, nuk mund ta kuptojnë. Sa për Ministrin e Brëndshëm Lulzim Basha, që deri tani ka qënë një kukull vitrine në duar e klanit të Kryqeveritarit, sot është një kukull vampire, fytyra e tij si beniamin, tashmë na shfaqet me duar të përgjakura. U pa e qartë edhe nga pamjet TV se si u përdorën breshërit e automatikeve si një betejë, por në mes demostruesve ishin edhe qindra policë civilë të futur në mes të qytetarëve qëllimisht të ngjallnin panik, ta frikësonin popullin dhe si hiena morën jetë njerëzish.
Poshtë kjo mënyrë mizerabël qeverisje si të ishim në Tunizi, kjo mënyrë hajdutllëku, kjo mënyrë cinizmi ku kryeministri i vendit si një faqezi ,nga dritarja e kryeministrisë urdhëron të vritet populli i vet dhe përgjakjen e sheh me një cinizëm i paprecedent në historinë e Shqipërisë, veç vetvetës në 97.
Dhe kanë guximin të dalin në media dhe të falenderojë nxehtësisht policinë që katër njerëz i ktheu në kufoma. Dhe te dalin të skremitin dhëmbët si çakej, e, bashkëshkodrania ime e pudrosur si Ledi Makbeth në këtë ditë morti, për të cilën dikur kam shkruar mjerisht bukur, të thotë, o Zot, policët që sot vranë katër qytetar janë heroj. Çfarë mut heroizmi është ky? Ku na çon ky lloj heroizmi?!
Po populli moj zonjë e çmerituar çfarë është? Populli në rrugë çfarë është?! Mjer këta njerëz që e quajnë veten bijtë e shqiponjës, dhe qeverisën nga injoranca dhe harbutllëku.
Dy herë e përgjake këtë popull, o insanë. A nuk është kjo pak si tepër. Ndale vrapin prej të çmëndur se po kalon në çmënduri një popull të tërë.
Mbajeni mënd këtë ditë të përgjakur dhe shënojeni në kalendarin e kujtesës:
21 janar 2011. Vampirët e përgjakën popullin. Gjithmonë guxoni ta urreni diktaturën!

© Traboini 2011

NJE SHEKULL PERBALLE GREQIZIMIT

2010-12-25T05:04:00.000-08:00

NJE SHEKULL PERBALLE GREQIZIMIT

- Vezhgimet e mia gjatë 15 vjetëve jetë në Boston -

Shkruar nga KOLEC TRABOINI

Një person anonim në Internet që paraqitej si shqiptar atdhetar e shkruante mirë e bukur në gjuhën shqipe, mbronte me fanatizëm diversionin grek në kulturën e traditat shqiptare. Megjithë paqartësinë se kush fshihet pas e-mailit anonim, kish zëra që thonin se vinte çuditërisht nga selia e kishës shqiptare të Fan Nolit në Boston, që konsiderohet historikisht si qëndra e shqiptarizmës. Dhe kjo për opinionin në internet ishte një sfidë. Dhe jo nga ato sfidat e dikurshme që përshkruheshin në gazetat e vjetra shqiptare të mërgimtarëve e që zgjidheshin me “sopatën e dardharit”, por shumë e komplikuar për shkak të një shoqërie moderne dhe një teknike të sofistikuar të komunikimit.
Është një sfidë në kushte e situata të reja por që në thelb mbetet e njëjta si sot e 100 vjet më parë, zë përçarës.
Por ky zë, për fat të keq nuk ishte dhe nuk është i vetmi në korin antishqiptar brënda dhe jashtë komunitetit. Ajo çfarë të shqetësonte ishte se vinte pikërisht nga andej ku nuk pritej. Dhe kur ka të tillë zëra nëpër institucionet që historikisht janë konsideruar si qëndra të atdhetarizmit, merret me mend se si venë punët në mjediset e tjera ku ka plot "patriotë me disintiv" që qëllojnë nga prapa ferrës sipas stilit të njohur të megallomanëve grekë prej të cilëve marrin uratën.
Ndoshta nuk është koiçidencë e rastit, që këto zëra progrekë në Internet fuskoheshin në një kohë kur në San Françisko mblidhej Federata Panepirote e Amerikës në kuvendin e saj të 31, dhe lakejt e grekëve të ardhur enkas nga Shqipëria për këtë kuvend, si Zisos Loutsisi, Kristos Gotsis, Grigoris Karamelos, Evangelos Doules, Jorgo Manos, Thoma Miço dhe Diana Bezhanis, bashkonin zërat për autonominë e Vorio Epirit në një platformë të drejtuar nga antishqiptari i tërbuar Nicholas Gage (Gaxojani). Është e natyrshme që shpatën e megalidhese në kuvendin e tyre antishqiptar falangat e Gaxojanit ta kenë mprehur në dy drejtime, për andej dhe për këtej Atlantikut. Platforma greke në terrenin ballkanik është si puna e ajsbergut, që i duket vetëm maja, ndërsa pjesa më e madhe dhe që përbën rrezikun më të madh për anijet e lundërtarët është poshtë sipërfaqes së ujit e thellësive.
Pas vellos së vendit demokratik,kjo skile e vjeter e Egjeut, në angazhimet e veta antishqiptare në Ballkan ashtu dhe në Diasporën Shqiptare në Amerikë vepron mbi parimet e konspiracionit.
Dhe kjo për shkaqe të shkatërrimit ekonomik të Shqipërisë dhe tollovitjes së Diasporës shqiptare nëpër shtigjet e politikës pa krye që bëhet në Shqipëri por jo më pak edhe në Kosovë, nuk është fort e lehtë për tu përballuar.

Greqizimi i shqiptarëve në Amerikë

Misionarët e megaloidhese përpiqen të hyjnë në të gjitha mjediset ku ka shqiptarë e ku e shpërndajnë frymën e helenizimit në mënyrë të kamufluar. Përgjithësisht nuk preferojnë frymën e debateve, por sikur të ishin vetë misionarë të fesë orthodokse, i ndjellin shqiptarët në kishat e tyre, i pagëzojnë fëmijët e tyre, shpeshherë u a kthejnë fenë, si kumbarë që janë zgjedhin emra të dytë grekë për fëmijët, krijojnë lidhje dhe janë gati të bëjnë edhe krushqira në të cilat domosdoshmërisht do të dominojë rraca greke, fryma greke, gjuha e kultura greke. Pothuaj të gjithë shqiptarët apo shqiptarkat që janë martuar me grekë shkojnë në kishë greke,flasin greqisht por ka edhe nga ata që shtiren si të ishin grekë mbi grekët.
Njoh vëllezërit shqiptarë Malita në Filadelfia të cilët janë tregtarë, njerëz të dashur dhe kanë ndihmuar disa familje shqiptare nga Gjirokastra për të ardhur e sistemuar në SHBA , por për fat të keq janë e mbeten filogrekë me bindje. Madje flasin greqisht në shtëpi dhe po të mos e dijë anglishten ndonjë kushëri a fis i tyre të ardhur nga atdheu,kurrsesi nuk mund të komunikojë me ta.
E pra babai i tyre, Lame Malita, një njeri i nderuar nga Libohova,i arratisur më 1945, fliste shqip deri sa ndrroi jetë në moshen 105 vjeç. Dhe i gjithë ky transformim i fëmijëve u bë, sepse ai ishte martuar me një minoritare greke e cila me fanatizëm nuk donte të fliste shqip dhe fëmijëve u mësoi gjuhën e vet. Por nuk ishte vetëm gjuha, sepse ata duke u rritur me frymë greke, duke shkuar në shkolla të dyta pas anglishtes në ato greke, filluan ta ndjenin veten më mirë në mjediset greke se sa shqiptare. Dhe martesat e tyre vazhduan në udhën e babait. Të pestë djemtë dhe vajza u martuan me grekër.
Vitet e fundit, nga influenca e kushërinjve të tyre nga Shqipëria apo diç edhe nga sedra se edhe ata ishin shqiptarë, djemtë e plakut nisën të flasin nga pak edhe shqip, dhe madje gjetën dokumentat e regjistrimit në gjëndjen civile të Libohovës dhe kërkuan e morën nënshtetësinë shqiptare.
Por nuk është vetëm kjo familje e Filadelfias që jeton në mes të një korrenti influencash greko-shqiptare, por të tilla ka me qindra e qindra anë e mbanë Amerikës, veçmas në ato qytete ku komunitetet etnike greke dhe shqiptare ndodhen pranë njeri-tjetrit.

Rabia vajza "greke" nga Radomira

Rasti më solli që në Amerikë të njihem me një vajzë nga New Jersy që fliste greqisht. Ajo e dinte veten greke dhe vetëm kur rastësisht mësoi se isha shqiptar, më shkroi jo pa droje "Më quajnë Rabie, por emrin e pagëzimit e kam Kristovalanda".
Tregimi i saj ishte sa emocional aq dhe tronditës. "A ke dëgjuar ndonjë herë për Radomirën" më pyeste në një letër.
Si të mos kisha dëgjuar për Radomirën. I shkrova se nuk bëhet vend më i bukur e nuk bëhen njerëz më të mirë se radomirasit.
Theksova se në Shqipëri këndohet një këngë për vajzat e Radomirës që kishin nam për bukurinë e tyre dhe kënga është një ndër më të bukurat e muzikës popullore shqiptare.
Ajo u gëzua, por edhe u trishtua njëkohësisht. Në tregimin e saj thoshte se babai e xhaxhai i ishin arratisur nga Radomira e Shqipërisë në vitet '50. Vëllezërit Shavelli kishin shkuar në Jugosllavi e më pas në Amerikë.
Babai, që kishte lënë të fejuarën në Shqipëri, ishte njohur me një greke dhe vendosën të martohen, por që të bëhej kjo, ai qe i detyruar ta ndërronte fenë nga myslimane në orthodokse.
Mbas pak vitesh, kur vajza Rabia ishte 4 vjeç, babai i saj për fat të keq vdiq. Kjo vdekje solli ndarjen përfundimtare të Rabijes nga njerëzit e babait dhe miqëve të tij shqiptarë. E shoqja e varrosi Rifat Shavellin me prift orthodoks grek ndërsa i vellai e kushërinjtë e tjerë kishin kërkuar ta varrosnin me ritet e një varrimi mysliman. Që atëherë xhaxhai i vet Adem Shavelli, ashtu si dhe shokët e babait, nuk u pa më në shtëpinë e vëllait dhe mbesën nuk e takoi më kurrë.
Këtë ngjarje Rabije Shavelli e kishte plagë shpirtërore, ndaj më shkruante se : "Ëndrra ime është të shkoj në Shqipëri dhe të shoh Radomirën fshatin e babait tim dhe njerëzit e familjes sime, gjysmën tjetër të indentitetit tim".
Megjithë përpjekjet e mia dhe të Lefter Dakut nga Radomira me studime në Virginia, nuk qe e mundur të krijohej ndonjë lidhje e vajzës së Rifat Shavellit me njerëzit e vet të cilët ishin shpërndarë nga Radomira sa në Maqedoni, Francë dhe Amerikë. Shumë shpejt u këputën dhe lidhjet tona për shkakun se djali me të cilin ajo njihej dhe që thoshte se ishte fejuar, ishte një grek fanatik që i urrente shqiptarët dhe bëri çfarë ishte e mundur për të këputur të gjitha lidhjet e Rabijes me gjakun e vet. Madje u shkua deri atje sa nëpërmjet internetit nisën të dërgonin kërcënime fizike ndaj kujtdo që do të përpiqej të krijonte lidhjet e Rabijes me Shqipërinë dhe shqiptarët.

Brenga e plakut nga Leskoviku: “Unë shqiptar e fëmijët grekë!”

Në një prej supermaketeve të Bostonit në vitin 1996 më afrohet një plak i moshuar, i gjatë me trup e me sy të kaltër. Më flet shqip dhe më tregon se është nga Leskoviku.Kishte dëshirë të tregonte çdo gjë që mbante mend nga vendlindja që nuk e kishte parë kurrë më që kur kishte ikur gjatë luftës. Ai ishte një shqiptar që kishte ruajtur gjuhën dhe kishe kënaqësi të bisedoje me të. Më tha se se fëmijët i kishte të rritur dhe kishin mbaruar universitetet për doktor e juriste si dhe qenë martuar e trashëguar. Por e kishte dhe ai një peng. Ishte martuar me greke. Dhe grekja kishte bërë të vetën. Të gjithë fëmijët e tij e quanin veten grekë, shkonin çdo të djelë në kishën greke të Roslindales, në festat e festivalet greke dhe nuk kishin marrë pjesë qoftë dhe një herë të vetme në ndonjë grupim shqiptarësh.
"Ndoshta duan" - tha ai,-"por i pengon gjuha." Nga mënyra se si e tha e kuptova se ai e kishte peng në shpirt greqizimin e fëmijëve të vet.Kur ishte i ri nuk e kishte menduar, por tani e vuante.

" Ti shkon në kishë?"- më pyeti.
" Ndonjëherë po"-ia ktheva.
" Mos je mysliman?"
" Jo, jam katolik".
" Aha... Ju katolikët jeni të fortë, nuk e ndërroni fenë kurrë- dhe vazhdoi:

"Por e kam merakun se shoh shumë shqiptarë këtu në kishën greke të Roslindales, ku grekët kanë vënë dhe Aleksandrin e Maqedonisë. U thuaj atyre patriotëve të tu që kanë ardhë rishtazi të mos të shkojnë në kishë greke por të gjënden në kishat shqiptare në South Boston, se do ta pësojnë si puna ime, unë shqiptar e fëmijët grekë".
Herën e fundit,se u bë një vit që nuk e shoh më, më tha: "Ti je i vetmi shqiptar me të cilin flas dhe vetëm kur të takoj ty flas shqip."
Çfarë t’i thoja atij njeriu.T’i thoja se e kishte fajin vetë, nuk ishte punë që bëhej, sepse nuk i di njeriu punët e hallet e tjetrit.

Bostoni- nga kryeqendra e atdhetarizmit një simbol i përçarjes

Bostoni gjithnjë e më shumë po dëgjohet si qëndër e kurtheve të stërholluara antishqiptare. Është fakt se nga qëndra e patriotizmit, e organizimit, e shtypit, e traditave kulturore kombëtare, komuniteti ynë është kthyer në një organizëm të vdekur.
Sot në tërë New Englandin nuk ka gazetë, kur në vitet '30 kishte afro 10 të tilla,sot nuk ka shkolla shqipe- kur çdo shtëpi dikur ishte një shkollë e vërtetë e gjuhës shqipe, sot nuk ka klub shqiptar, kur kishte dhjetra shoqata e degë shoqatash si dhe qendren e "Vatrës" për gjithë Amerikën, kishte tradita të shkëlqyera me pikniket e famshëm, fotografitë e të cilëve na emocionojnë sot kur i shohim në faqet e gazetës "Illyria", por ato fotografi e qindra dokumenta të tjera, relike të çmuara kombëtare po humbasin se nuk ka një muze të komunitetit në tërë New Englandin.
Pothuaj është harruar emri i "Vatrës" që e vuri Bostonin në Historinë e Shqipërisë, sepse jo vetëm qëndra e "Vatrës" u largua për në Neë York, por kurrkush prej autoriteteve të komunitetit nuk bëri përpjekjen më të vogël për të krijuar qoftë dhe një degë me 10 anëtarë si një shkëndijë për të ruajtur traditën. Mesa dukej dikush ishte i interesuar që "Vatra" në Boston të shuhej një herë e përgjithmonë.
Kështu që Bostoni nga kryeqendra e shqiptarizmës me Fan Nolin, Faik Konicën, Sotir Pecin, Kostë Çekrezin, Josif e Vasil Panin e të tjerë, është kthyer paradoksalisht në simbol të mjerimit dhe shkatërrimit të komunitetit.
Dikush e spjegon këtë rrënim me dy faktorët kryesorë me të cilët është përballur komuniteti shqiptar, me platformën e misionarëve grekë për greqizimin e shqiptarëve nga njëra anë dhe luftën për të shtrirë influencat e veta në emigracion të Qeverisë Komuniste të Tiranës. Të dyja këto forca që kërkonin të penetronin në jetën e mërgatës shqiptare, megjithëse kundërshtare, përdornin të njëtën armë, atë të grindjes dhe përçarjes.

E keqja kish nisur diku në shekullin që shkoi

Të bësh një inkursion historik, duke hequr paralelet në mes të ngjarjeve në diasporë dhe atyre në Shqipëri nuk mund të rrish pa konstatuar se duke filluar me Kongresin e Lushnjës më 1920 e më pas, diaspora ndryshe nga dy dhjetëvjeçarë të mëparshëm , po përjetonte një fenomen të ri, ankthet e politikës që kishte nisur të acarohej në parlamentin shqiptar e që përcilleshin edhe përtej Atllantikut. Kjo për faktin se në parlamentin shqiptar merrnin pjesë edhe figura të shquara të emigracionit shqiptar në Amerikë ku spikaste padyshin Fan Noli që ishte jo vetëm një udhëheqës fetar por edhe politikan, diplomat dhe burrë shteti.
Polarizimi i parlamentit por i tërë shoqërisë shqiptare, acarimi i përfaqësuesve që mbronin interesat e shtresave të ndryshme të popullsisë, çoi në konflikte dhe incidente që e kaloi gjëndjen jashtë kontrollit pas vrasjes së Avni Rustemit nga Isuf Reçi.
Në Shqipëri u prish rregulli i një shoqërie demokratike që problemet i zgjidh nëpërmjet betejave politike parlamentare, dhe kundërshtarët e ideve ftuan popullin të rrëmbente armët.
Çfarë ishte ky revolucion e çfarë të mirëzezash i solli popullit Shqiptar kjo dihet. U zbua Zogu. Qeveria me Nolin në krye, nuk ishte në gjëndje të zgjidhte problemet e shumta që kishte shoqëria e prapambetur shqiptare e cila nuk ishte mësuar me demokracinë sepse jetonte ende në trajtat e një ekonomie gjysmëfeudale, madje Qeveria Demokratike nuk arriti as ta mbronte vendin nga invazioni serb-zogist e si rrjedhim u vendos në fillim një pushtet kalimtar presidencial për të kaluar në atë monarkik.
Ata që morën përsipër t’i jepnin popullit shqiptar një shtet modern mbështetur në parimet e demokracisë u shpërndanë si zogjtë e korbit edhe për faktin se diplomacia disi pro ruse që mbajti Qeveria e Nolit, i solli asaj namin e keq sikur në Shqipëri ishte bërë një tentativë për të vendosur një regjim të ngjashëm a disi kofident me atë të Rusisë Bolshevike. Këtë përshtypje do ta shtonte më pas vajtja e Nolit në Moskë në kohën që ndodhej në ekzil në Gjermani. Duke përfituar nga ecjaket e tij në Europë dhe veprimtaria në KONARE kundërshtarët e tij në Shqipëri, por edhe përkrahësit e Zogut në Diasporë nuk munguan të krijonin për të figurën e Atit të Kuq, e cila do t’i sillte jo pak telashe kryeministrit të rrëzuar që vazhdonte të shpresonte dhe të luftonte për rrëzimin e Zogut e kthimin në pushtet

Krisjet e para me kthimin e Nolit Dualitet në Kishën Orthodokse Shqiptare.

Në vitin 1907 Kristo Thimi Dishnica, një djalosh i ri, vdiq në Hadson Masachusets- shkruan Fan Noli në librin e vet autobiografik. Prifti grek refuzoi të shërbente duke patur për pretekst se i ndjeri kish qënë një patriot shqiptar e si i tillë ishte i përjashtuar nga kisha. Kështu djaloshi shqiptar u varros pa prift çfarë indinjoi shqiptarët emigrantë që vendosën të emërojnë një prift shqiptar dhe menduan për Fan Nolin.Jo pa vështirësi më në fund u arrit që Noli të dorëzohej prift dhe më 22 mars 1908 të celebronte liturgjinë e tij të parë në Tremont Strit të Bostonit, e para liturgji kjo në gjuhën shqipe në historinë e Kishës Orthodokse.
Me organizimin e Kishës së Shën Gjergjit, për nevojat e shërbesës lindi nevoja e priftërinjve të rinj dhe kështu u thirr Naum V. Çerria një atdhetar i flaktë që punonte si kiptor kishash në Rusi. Më pas do të dorëzohej prift dhe Koli Kristofor që konsiderohet deri tani i pari shqiptar që ka shkelur tokën e Amerikës si emigrant.
Mirëpo bashkë me shtimin e priftërinjve do të lindnin edhe moskuptimet e mosmarrëveshjet mes tyre që do të reflektoheshin edhe tek mërgimtarët.
Më 27 Korrik 1919 Fan Noli u emërua peshkop i kishës Orthodokse Shqiptare në Amerikë. Kjo me sa duket solli mospëlqimet e para, sepse jo më shumë, se 800 metra poshtë Kishës së Shën Gjergjit në South Boston në vitin 1921, ngrihet kisha tjetër shqiptare e Shën Janit me prift At Dhosi Katundi.
Pasqyrë e përçarjes së asaj kohe janë edhe dy korniza që qëndrojnë sot në murin ballor të hollit të kishës, ku në njërën duket fotografia e Nolit e fare pranë saj fragmenti i një botimi të vjetër, ku poshtë fotografisë së Dhosi Katundit bie në sy shënimi i gazetës "Vdis pa të të dua" në të cilën stigmatizohet Noli për ngushëllimin që ai bëri publikisht me rastin e vdekjes së At Dhosit.

Pse, vetëm prifti atdheshkalë Mark Lipa?

Paradoksalisht në atë kishë ku ka shërbyer Mark Lipa, me gjithë filogreqizmin e tij dhe të pasuesve të vet, në atë kishë të Shën Trinisë në South Boston, sfidantja historike e Kishës së Shën Gjergjit, kanë shkuar nxënës e kanë mësuar gjuhën shqipe dhe jo greke. Përpjekjete Mark Lipës për të minuar autoritetin e Nolit në Kishën Shqiptare nuk patën sukses e jo vetëm aq, por roli i tij u minimizua në atë kishë të vogël, e cila pas vdekjes së Lipës, nuk u shqua më për atë filogreqizmin fillestar, përkundrazi atje shkonin vetëm shqiptarë të cilët nuk dinin madje as dhe një fjalë greqisht. Mirëpo disave në petkun e autoriteteve të komunitetit, u interesonte të kishte një dhi laramane në tufën e bardhë, e për këtë vazhdonin ta cilësonin si kishë filogreke pa bërë as përpjekjen më të vogël për të shtruar ura pajtimi në mes të besimtarëve të së njëjtës kombësi e të së njëjtës fe.
Me sa duket, si në të kaluarën dhe tani dikush vazhdon të mbetet i interesuar që të ruhet gjëndja e statuquo-së, çfarë nënkupton vazhdimin e avazit, shqiptarët kundër shqiptarëve madje brënda në tempujt e perëndisë. Dhe çfarë është për të vënë duart në kokë brenda një religjioni të vetëm, orthodoksisë, që mbetet pika nevralgjike e marrëdhënieve me fqinjët shovinistë të jugut të Shqipërisë, të cilët vazhdojnë t’i konsiderojnë orthodoksët shqiptarë si pjesë e minoritetit grek në Shqipëri.
Nuk mund të besohet por deri në frymë te fundit, 100 e kusur vjeçari Piter Minari, një shqiptaro amerikan zogist, ish balerin në skenë e Bostonit,burim i të gjitha të këqijave të komunitetit siç e cilesonte z. Andon Sotiri në Boston nëpërmjet mesazheve në Internet apo shkrimeve në shtypin e Tiranës, ku e cilësonte si fryma më regresiste antinoliane, e cila vinte si jehonë e largët që nga mesi i shekullit të kaluar..
Por deti ka qenë deti më i thellë. Tek e fundit nuk mundej të ishte një individ, sado i fuqishëm faktor i shkatrrimit organizativ të një komuniteti deri ader vitit 2000.
Ka një të vërtetë, shqiptaro-amerikanët e Bostonit por edhe tërë Nju Inglandit, duke qënë orthodoksë, madje edhe nolianë të vendosur në të shfaqurin publik, nuk e kanë kuptuar fare shkarjen në batakun grek. Festat e Flamurit dhe pavarësisë së Shqipërisë të shoqëruara me këngë greke nuk janë bërë për herë të parë në vitin 1997- 98, kur nisa te shkruaj kritikat e mia për këtë skandal në Boston, por vite të shkuara.
Që mbas vdekjes së Nolit e këtej, komuniteti shqiptar është degraduar. Vullneti i njerëzve është fashitur. Interesat e tyre për punët kombëtare gjithnjë e më shumë ka humbur. I plasi shpirti Sotir Panit nga Dardha e Korcës, të birit të kryetarit të Vatrës, Vasi Pani dhe nipit të një prej pionerëve të gazetarisë shqiptare të pavarësisë Josif Pani, që të hapet një muze i emigracionit shqiptar në Boston, që të mos humbasë tradita e mrekullueshme e komunitetit shqiptar në këtë qytet, mirëpo as ata që kanë para, as ata që janë autoritete e dalin nëpër podiume konferencash, nuk e përkrahën e kështu vandakët e gazetave, fotografive o ruhen privatisht nga individët e pasionuar si Sotiri, ose kalben nëpër lagështira bodrumesh e qilare kishash për të mos parë më kurrë dritën e diellit.
E të gjithë rrahin gjoksin se janë patriotë të mëdhenj, kur dihet mirëfilli se më shumë se patriotizëm në radhët e komunitetit shqiptar është bërë lojë greko-ruse. Ndarja e kishave shkoi në këtë linjë duke u kapur pas faktit se nuk kishte më institucione fetare në Shqipëri. Nën këtë pretekst në vitet 70 (katraurën Hoxha e bëri më 1967) , atë që Noli e kishte mbajtur me aq mundime mbi supe, pra kishën Shqiptare, pasuesit e tij e bashkuan me kishën Ortodokse Amerikane, që është kurrgjë më shumë se kishë ruse, ose në fund të fundit, kishë amerikane ku e tërë hierarkia është ruse.
Kudo që të shkosh nëpër kishat orthodokse që varen prej K.O. Amerikane, do të gjesh shumica prifterinj rusë dhe një pakicë irlandezë. Ata që nuk u bashkuan me rusët por me grekët e Patriarkanës së Stambollit ranë pre e krahut tjetër.
E ja paradokset e sotme, të gjithë flasim për Kishën e Shën Gjergjit, kur ajo nuk ka asnjë lidhje me Kishën Autoqefale Shqiptare, por është pjesë e Kishës Orthodokse Amerikane( alias ruse), ndërkohë që kisha që citohet si progreke, prej kësaj të fundit ka lidhje e vartësi me Kishën Autoqefale Shqiptare me seli në Tiranë. E kështu ndasinë e merinë në mes të shqiptarëve në këtë rast e ushqejnë dhe predikuesit fetarë. Natyrisht kjo më se shumti u ka pëlqyer dhe nuk u ka pëlqyer ujqërve grekë, për faktin se donin ta gëlltisnin jo gjysmën, por tërë tufën e deleve të Perëndisë të sektit orthodoks shqiptar.

Festat e Flamurit shqiptar me kënge greke

Atje ku nuk kanë mundur të depërtojnë nëpërmjet fesë, grekërit, si dinakë që janë, kanë përdorur Kalin e Trojës duke penetruar në platformën e kulturës popullore të gjuhës e të traditave. Dihet se kënga greke është një sintezë e artit të lindjes së afërme në kohën e Perandorisë Otomane, me disa karakteristika vendase. Grekët përdorin çiftelinë, ne përdorim çiftelinë, buzuku është një instrument teli i kësaj natyre dhe origjina është lindja sepse në traditat ballkanase të lashta njihet instrumenti jo metalik, pra lira e lahuta.
Këtë art greko-arab të këngës, që më së shumti është, megjithëse i bukur, një shartim lindor në periudhën e sundimit otoman, e shisnin dhe ende e shesin si një mrekulli të madhe dhe perëndi së cilës i duhen falur e përkulur shqiptarët, kur këta të fundit kanë, jo vetëm këngët popullore tradiconale si dhe muzikën e kultivuar, apo polifoninë që është jo vetëm e lashtë dhe autoktone, por edhe një perlë e folklorit popullor për mbarë Europën.
Faji në këtë rast nuk është as i grekëve, as i kasnecëve të tyre në rradhët tona, por i yni që heshtnim, që e pranonimë nëpër dekada këtë gjendje të turpshme. Vetvetiu lind pyetja: Para se të vinte emigracioni i ri nga Shqipëria, në Boston kanë qënë e vazhdojnë të jenë figurat qendrore të mbarë komunitetit shqiptar në SHBA, apo titullaret e fesë që bekonin darkën përkujtimore. Si nuk u ka vrarë veshin ndonjë herë nëpër vite, kur ne praninë e tyre luhej kënga e vallja greke në ditën e Flamurit të Shqipërisë. Si nuk e ngritën zërin dhe me influencen e tyre ta ndalonin këtë farsë me Flamurin e Gjergj Kastriotit e Ismail Qemalit...
Ky skandal i festave shqiptare të Flamurit në Bostonit nuk kish ardhur si një rrufe në një ditë të kthjellët por si rezultat i përçarjeve të brendshme dhe inkursioneve të misionarëve grekë shumë vite më parë, që atëherë kur Bostoni akoma vazhdonte të ishte kryeqendra e shqiptarizmës apo si i thoshin" një Shqipëri e vogël".
Kjo ka ndodhur sepse peshku është qelbur nga koka, nga kokat e organizatorëve që zinin tavolinat qendrore në raste festash, i rrihnin supet njeri-tjetrit, uronin e flisnin për shqiptarizmën, ndërkohë që notonin në ujrat e turbullta greko-ruse të cilët janë hedhur historikisht në ofensivë nëpërmjet influencave fetare e kulturore.
Gjykohet kështu sepse mosreagimi i të gjithë atyre që kanë marrë pjese si prijës nëpër vite në këtë turp kombëtar, ka qënë një miratim në heshtje i diversionit grek në indentitetin e dinjitetin kombëtar të shqiptarëve të Amerikës.

Shënim plotësues:
Deri në festen e Flamurit me 28 nëntor 1998 në Komunitetin Shqiptar të Bostonit festoheshin në “Pier Four“ të shoqëruara nga një grup orkestral „Ta Pedhia“me këngë e valle greke. Pas shkrimit tim“ Skandal në Boston-Festa e Flamurit shqiptar me këngë greke“ dhe jehonës së madhe që pati në komunitet shqiptar në SHBA, organizatorët hoqën dorë nga kjo mesele turpi kombetar. Gjithësësi tashmë këto ngjarje i takojnë të kaluarës por edhe sot e kësaj dite, ndjehet kudo ekspansioni grek si në mëmëdhe por edhe në Diasporë. Një skile si Greqia ani pse me mjaft probleme në shtëpinë e vet e ka të vështirë të harroj zanatin e vjetër të ekspansionit dhe shovenizmit në drejtim të Shqipërisë.

MARK TUEN – POST MORTEM 100

2010-12-13T06:12:00.000-08:00

MARK TUEN – POST MORTEM 100

Ernest Heminguej shkruante:
"E gjithë letërsia moderne amerikane vjen nga një libër
i Mark Tuenit i quajtur Hakleberry Fin”

Esè

nga KOLEC TRABOINI

Veç një shkrimtar i madh si Mark Tuen, mund të kishte vizionin se edhe pas një shekulli interesi për jetën e veprën e tij nuk do të shuhej. Ndryshe nuk do të linte testament që shënimet e tij biografike të titulluara “Skicë familjare” në një volum prej 64 faqesh të bëheshin publike vetëm 100 vjet pas vdekjes së tij. Mark Tuen, emri i vërtetë i të cilit është Samuel Langhorne Clemens, vdiq në moshën 74-vjeçare në prill të vitit 1910, ndaj përvjetori i vitit 2010 u prit me interes nga lexues e botues në Amerikë, por edhe në mbarë botën që donin të dinin se çfarë ka shkruar shkrimtari, shkëlqimi e lavdia e të cilit jo vetëm nuk ra, por sa më shumë shkon koha aq më i dashur bëhet për miliona njerëz. Personazhet e veprave të tij janë aq popullore. Nuk ka lexues në botë që nuk i di emrat e personazheve të tij si Tom Sojeri apo Hakleberri Fin.
Por, pse Mark Tuen e la këtë testament të çuditshëm. Ndoshta se nuk donte që pasardhësit e tij të kishin pasoja nga ato të vërteta që shkruante në biografinë familjare. Mbase mendonte se pas njëqind vjetësh gjërat do të ndryshonin. Shkrimtari kishte një vizion të drejtë për zhvillimet shoqërore në jetën amerikane dhe aspironte drejtësi dhe barazi sociale. Mjafton të sjellim një episod nga jeta e tij. Në autobiografinë e sapoekspozuar përshkruhet një episod ku bashkë me shërbëtorin e tij zezak George Griffin, në 1893, shkrimtari që ish bërë i famshëm asokohe, i bëri një vizitë botuesit të vet, duke shkaktuar një skandal, sepse personalitetet e bardha nuk shoqëroheshin me njerëz me ngjyrë në publik. Mirëpo sot ne kemi një njeri të zi president të Amerikës, çfarë në atë kohë as që mund të imagjinohej, e po ta thoshte ndokush se kjo do të ndodhte një ditë, do ta mbyllnin në çmendi. Kështu kanë qenë punët në dritë- errësirën e shekullit të XIX.
Por para se të dalim tek shënimet biografike të Mark Tuenit le të shohim cila është jeta e tij.

* * *

I lindur në Misuri më 30 nëntor 1835, Samuel Langhorne Clemens ishte fëmija i gjashtë i John Marshall dhe Jane Lampton Clemens. Ishte rreth katër vjeç kur familja e tij u vendos 35 milje në lindje të qytetit të Hannibal, një qytezë port në rritje ku kalonin anijet tregtare me avull që lundronin mbi lumin Misuri nga Sant Louis dhe Nju Orleani.
Babai i Samuel ishte një gjykatës. Duke qenë një fëmijë shëndetlig, Samuelin e i vogël e mbajtën mbyllur në shtëpi. Rreth moshës 9 vjeç ai duket se u shërua dhe u bashkua me pjesën tjetër të fëmijëve jashtë qytetit. Më pas ndoqi një shkollë private në Hannibal.
Kur Samueli ishte 12, babai i tij vdiq nga pneumonia dhe në moshën 13-vjeçare, Samuel la shkollën shkollën për t'u bërë shegert në një shtypshkronjë.
Në moshën 17-vjeçare iku për të punuar në një shtypshkronjë në Sant Luis. Por atje i lindi pasioni për lundrime dhe u pajtua si ndihmës në një anije. Pseudonimi i tij “Mark Tuen”, vjen nga ditët e tij si një timonier anije. Ky është një term si të thuash dy gjashtmetroshe, pra thellësia 12-metra e lumit që të jep siguri në lundrim. Si lundërtar punoi deri në vitin 1861. Udhëtimet në lumin Misisipi ishin një periudhë e mbushur me mbresa që do ta ndihmonin e frymëzonin aq shumë në krijimet e tij të mëvonshme.
Lufta civili bëri që tregtia nëpërmjet lundrimit të ndërpritej. I mbetur pa punë ai jetoi në një kasolle primitive në Jackass Hill dhe provoi fatin e tij si minator në një minierë ari. Po aventura dhe ëndrra e ndezur për ar dështoi. Iu kthye prapë pasionit për të shkruar dhe shkoi në qytetin Virxhinia ku për dy vjet punoi në një gazetë. Më 3 shkurt 1863 në një shkrim humoristik të botuar shënoi pseudonimin e tij, Mark Tuen, dhe me këtë emër do të krijonte figurën më të madhe të letërsisë moderne amerikane, siç do ta vlerësonte një gjeni tjetër si Ernest Heminguej. Një vit më pas shkrimtari merr rrugën për Kaliforni dhe zuri punë si gazetar në San Francisko. Udhëtoi në Francë dhe Itali. Ishte një shkrimtar që udhëtonte shumë dhe temat që trajtonte kishin të bënin pikërisht me këtë temë arratisjeje dhe ikjeje dret lirisë.
Pasionanti Martin Tuen martohet me Olivia Langdon në vitin 1870, pasi i ka shkruar asaj 189 letra dashurie. Më pas ata të dy do të ndërmerrnin udhëtime ndërkohë që Mark Tueni shkruante papushim. “Aventurat e Tom Sojerit” një nga veprat e tij më të njohura në botë që u botua në 1876. Në vazhdin ai do të botonte disa kryevepra ku spikasin “Princi dhe i varfri” 1881. Libri “Jeta në Misisipi” 1883 konsiderohet si një vepër që kundërshton stilin e Walter Skotit, romantizmi i të cilit, sipas Mark Tuen i ka dëmtuar në mënyrë të pamatë idetë progresive.
Një vit më pas do të botonte kryeveprën e tij “Hakleberry Fin”, një Odise amerikan, i cili në fillim u konsiderua roman për të rritur, por më pas nga popullariteti i madh u bë libri më i preferuar i fëmijëve në të gjithë botën. Veçanësi e romanit janë të folurat karakteristike të zezakëve të brigjeve të Misisipit dhe të bardhëve, pra si të thuash një etnografi gjuhësore, një gërshetin i zërave të zinj e zërave të bardhë. Heroi i romanit është një fëmijë i zi në një vend të bardhë.
Në vitin 1885 boton një libër për jetën e Zhan D’Arkës. Por viti 1890 do t`i sillte kokçarjë për shkak të humbjeve financiare. Për të shpëtuar nga falimenti mbylli shtëpinë e ndërmori disa turne duke dhënë leksione e duke folur në auditorë në Amerikë dhe në Europë. Me fitimet që nxorri arriti t`i shlyente të gjitha detyrimet financiare. Udhëtoi gjithashtu në Zelandën e Re, Australi, Indi, dhe Afrikën e Jugut. Gjatë kohës që ai ishte në udhëtime, Suzi, vajza e tij më e dashur u sëmur e vdiq në Hardfort, Konektikët në vitin 1896.
Por nuk do të mjaftonte vetëm kjo fatkeqësi që e dërrmoi shkrimtarin. Vdekja e gruas Livia, në vitin 1904 në Firence si dhe vajzës së tij të dytë e zymtësuan akoma më tej jetën e shkrimtarit, i cili edhe më parë, siç del nga shënimet në autobiografinë e tij e botuar pas vdekjes në 1916 e më pas në 1924, kish qenë plot tramvaje.
Gjatë jetës së tij 74 vjecare shkroi 28 libra si dhe tregime të shumta të shkurtër, letra dhe skica. Mbylli sytë më 21 prill 1910.
Shtëpia e tij e fëmijërise është e hapur për publikun si një muze në Hannibal, vendet ku ka jetuar Mark Tueni, shëtitoret me bustet dhe rrugët që kanë marrë emrin e tij, veçmas në Nju Jork, vizitohen nga miliona turistë çdo vit, në ditëlindje të tij.

* * *

Interesi për veprat e Mark Tuenit kurrë nuk ka pësuar rënie në shekullin XX. Ato edhe në shekullin e ri ribotohen kudo në Amerikë dhe nëpër botë. Edhe në shqip janë botuar e ribotohen “Aventurat e Tom Sojerit”, “Hakleberry Fin” “Princi dhe i varfri”, “Një amerikan në oborrin e mbretit Artur” , “Zhan d’Ark”, tregime të ndryshme. Por ky vit ngjalli interes e vëmendje të jashtëzakonshme. Sipas testamentit do të bëheshin publike vetëm 100 vjet pas vdekjes, shënimet biografike të titulluara “Në kujtim të Olivia Susan Clemens “ - dhe më vonë të quajtur “Skicë familjare”.
Çfarë ka në ato shënime me 64 faqe dhe përse ngurronte shkrimtari për t`i botuar menjëherë pas vdekjes së tij.
Këto shënime në të vërtetë janë një panegjirik plot pasion e dhembje të Mark Tuenit për vajzën e tij më të madhe Suzi - i cila vdiq nga meningjiti në shtyllën kurrizore në moshës 24 vjeç.
Aty del në pah një tjetër stil, krejt ndryshe prej librave të tij që janë plot aventura e dritë. Ai në ato shënime përpiqet të ravizojë portretin e vajzës së dashur.
Ja si e përshkruan në disa pasazhe:
"Ajo ishte një reflektim i ndjenjave dhe ato ishin të të gjitha llojeve; trishtim zemërimi, pendim, stuhi, diell, shi, errësira - ata ishin të gjithë aty: Ato shfaqeshin për një moment dhe iknin po ashtu aq shpejt. Në të gjitha veprimet ajo ishte intensive: kish një karakteristikë të veçantë, nuk ishte një shkëlqim i thjeshtë që jep ngrohtësi, por një zjarr që furishëm vetdigjet."
Në librin e saj mbi gratë në jetën e Tuenit, Laura Skandera Trombley përshkruan Suzin si muza e dytë e të atit pas gruas se tij, Olivia. Ajo është konsideruar si frymëzim për romanin Zhan d ’Ark dhe një rrëfimi, “Tregimi i kuajve”.
Në 1885, kur ishte 13 vjec, e bija me fat tragjik Suzi, kish shkruar një biografi të atit të saj, të cilën Mark Tueni pjesërisht e ka botuar në autobiografinë e tij. Vdekja e Suzit ishte një katastrofë shpirtërore për shkrimtarin e madh. Kur prindërit morën udhëtimin për Europë ajo zgjodhi të qëndronte tek tezja e saj në Nju York, ku u infektua dhe vdiq në rrethana tragjike në 1896, ne shtëpinë e familjes së saj Hartford, Connecticut. Pas kësaj Mark Tueni kurrë më nuk erdhi të jëtojë në atë shtëpi e cila tashmë është kthyer në muze.
Por shënimet “Një skicë familjare” shkojnë përtej portretizimit të vajzës së tij të dashur dhe jep detaje të tjera të jetës së tyre familjare. Aty autori përshkruan edhe shërbëtorin e tij me ngjyrë, zezakun Xhorxh Grifin me të cilin në vitin 1893 bëri një vizitë tek botuesi i tij, duke shkaktuar një skandal për kohën e skllavopronarisë. Ishte shfaqur në publik me një njeri të zi. Shërbëtori Griffin ishte i zënë ngushtë nga ftohtësia me të cilën e pritën gjatë asaj vizite. Mark Tueni shkruan: "Për mua( Grifin) ishte miku im më i mirë, ishte shoqëria që më duhej, e, në disa mënyra, ai ishte i barabartë e mua, në disa të tjerë më i lartë se unë."
Përshkrimi i një infermiere shtëpiake, që ai e quajte thjesht "Nr.5", është shprehje e mirëfilltë e stilit ironik të Mark Tuenit.
"Ajo ishte aq e shëndetshme si hekuri, kishte oreksin e një krokodil, stomaku si një qilar, dhe tretje si një-gur mulliri.... Ajo hante çdo gjë që i dilte para syve, dhe shplarë atë me pije freskuese, kafe, çaj, raki, uiski, terpentinë, vajguri –me një fjalë çdo gjë që ishte e lëngshme"
Botimi post mortum 100, mesa duket kishte të bënte më drojen e shkrimtarit të madh se pasardhësit do të mund ta pësonin prej mendimeve të tij tepër të guximshme për kohën. Një shekull do të ishte mjaft për t`i parë gjërat në një prizëm tjetër. E bija e vetme e mbetur gjallë pas vdekjes së tij, Klara, ka jetuar deri në 88 vjeç dhe kishin vetëm një vajzë. Vajza e Klarës ka vdekur pa pasur ndonjë fëmijë, kështu që nuk ka më asnjë pasardhës të drejtpërdrejt të Mark Tuenit.
Ndoshta shkrimtari gjenial, babai i letërsisë moderne amerikane, nuk e kishte parashikur kështu zhdukjen e genit të tij, çfarë për fat të keq ka ndodhur me pjesën më të madhe të gjenive të kësaj bote që në vijë gjenealogjike janë djegur e shuar plot shkëlqim si meteorë.

MARK TUEN
PER GAZETARINE

Kur isha trembëdhjetë vjeç, më dukej vetja se isha fëmijë i zgjuar, jashtëzakonisht i zgjuar. Pikërisht në këtë kohë, shkarravita shkrimin e parë për gazetën dhe, për çudinë time, ai bëri një përshtypje të mirë ndër lexuesit. Për këtë e ndjeva veten kryelartë. Mua më pëlqenin shumë shkrimet dhe ma kishte qejfi të shkruaja edhe vetë. Im ungj më mbante në redaksinë e gazetës së tij, "Gazeta e përjavshme e Hannibalit", e cila kishte gjithsej nja pesëqind pajtimtarë, që parapaguanin dy dollarë në vit dhe këto i lanin me dru zjarri, lakra dhe rrepa që nuk shiteshin në pazar; një ditë të bukur vere, ai u largua nga qyteti dhe më pyeti mua nëse do të isha i zoti të nxirrja vetë një numër të mirë të gazetës. Ah, sikur s'desha unë ta provoja! Hixhinsi ishte kryeredaktor i një gazete kundërshtare. Ai ishte pushuar nga puna dhe, një natë, një shoku i tij i gjeti një pusullë mbi shtrat, ku Hixhinsi shkruante se nuk e duronte dot jetën, prandaj po shkonte të mbytej në gjirin e lumit Ber. Shoku i tij rendi menjëherë atje dhe e gjeti Hixhinsin duke dalë nga lumi. Kishte vendosur të mos mbytej. I tërë qyteti e mbajti nëpër gojë këtë çështje për shumë ditë, po Hixhinsi nuk e dinte. Unë mendova se kjo ishte një temë e mirë për të shkruar. Shkarravita pra një shkrim si mos më keq dhe e ilustrova me karikatura, një nga të cilat tregonte Hixhinsin me këmishë, më këmbë në mes të lumit, duke dalë jashtë tij; në dorë kishte një fener dhe një shkop për të provuar thellësinë e ujit. M'u duk për të qeshur dhe as që më vajti mendja se mund të kishte ndonjë farë morali. Mendimi im ishte se goditja e kryeredaktorit të një gazete fqinje me një shkrim të tillë plot thumba, që ta bënte atë "të përpëlitej", do të ishte i bukur e tërheqës. E botova duke e vënë në formë parodie me "Varrimin e Sër Xhon Mur-it" dhe doli një parodi vërtet e goditur. Pastaj shkrova një vjershë, me anën e së cilës satirizoja në mënyrë të pamëshirshme dy qytetarë të shquar, - jo se kishin bërë ndonjë faj që ta meritonin një gjë të tillë, po vetëm sepse mendova se kisha për detyrë ta bëja gazetën tërheqëse. Pas këtyre, preka lehtë një të porsaardhur, heroin e ditës, një rrobaqepës të pashëm nga Kuinsi. Ai ishte një nopran e sqimatar i dorës së parë, dhe vishej me disa lloje rrobash që binte në sy më tepër se kushdo tjetër. Ai ishte një gjahtar i regjur i grave. Çdo javë shkruante vjersha "përçart" për gazetën lidhur me fitoret e tij të reja. Vjersha që dërgoi këtë javë titullohej "Maries në H...l", që do të thoshte, natyrisht, "Maries në Hanibal". Kur e këndova këtë pjesë, më përshkoi një e rrëqethur nga koka gjer te këmbët, tek më shkrepi një ide që m'u duk si një rrufe humoristike dhe e dërgova në shtyp me këtë shënim thumbonjës: "Po e botojmë këtë pjesë, - po vetëm këtë, duke e uruar z. J. Gordon Ranels ta kuptojë mirë që ne durojmë shumë, po herë tjetër, kur t'u drejtohet miqve të tij në H...l, të gjejë ndonjë ndërmjetës tjetër e jo kolonat e kësaj gazete". Kur doli gazeta, nuk më shkonte nga mendja kurrë që këto shakara të vogla të tërhiqnin aq shumë vëmendjen e lexuesve. Për herë të parë kërkohej "Gazeta e përjavshme e Hanibalit" nga lexuesit gjë që s'kishte ngjarë kurrë. Në të gjithë qytetin bëri bujë. Hixhinsi çatisi në zyrë në orët e para të pasdrekes me automatik në dorë. Po kur pa se kishte të bënte me një çilimi (siç më quajti ai) që ia kish bërë atë të keqe, më shkuli veshët dhe u largua. Qysh atë natë, ai hoqi dorë nga kjo çështje, sepse u largua fare nga qyteti. Rrobaqepësi më erdhi me hekur e me gërshërë; po edhe ai më përçmoi dhe u largua për në jug qysh atë natë. Të dy qytetarët e vënë në lojë erdhën me kërcënime e të shara dhe u larguan akoma më të egërsuar kur panë se kishin të bënin me një njeri të parëndësishëm. Të nesërmen më erdhi kryeredaktori i gazetës krahinore duke bërtitur, i etur për gjak. Po edhe ai më fali me gjithë zemër dhe u mjaftua të më shpjerë deri në farmaci ku mori hakun, në një mënyrë shumë miqësore, duke më dhënë një vaj recini. Kjo ishte shakaja e tij. Im ungj ishte shumë i zemëruar kur u kthye, - doemos pa arsye, mendoja unë, duke marrë parasysh bujën që kishte bërë gazeta dhe sidomos mirënjohjen që duhej të kishte ai ndaj meje, sepse duke e zëvendësuar unë, ai shpëtoi çuditërisht nga sharjet, copëtimi, sakavitja e vdekja e sigurt. Po ai u zbut kur u hodhi një sy llogarive dhe pa se ish regjistruar një numër i madh prej tridhjetë e tre pajtimtarësh, gjë të cilën e tregonin edhe perimet, drutë, lakrat, fasulet dhe rrepat e pashitura, të cilat mjaftonin ta mbanin familjen tonë për dy vjet!

KUSH PO E MBYT SHKODREN? - nga Kolec Traboini

2010-12-05T01:23:00.000-08:00

KUSH PO E MBYT SHKODREN?

… Për faqe të zezë të atyre që kanë sot karrike rrotulluese, që fluturojnë çdo javë nëpër botë me paratë e taksapaguesve, që ushqehen si parazitë, si rriqna në trupin e këtij populli të urtë, këtij populli që nuk bzanë edhe kur ja vënë duart në fyt, e përmbytin dhe e mbytin si dele…

Nga KOLEC TRABOINI

Mendja më shkon gjithë ankth në Shkodër. Marr në telefon dy herë në ditë. Njerëzit anipse në pikë të hallit kanë shpresë. Por uji që ngrihet po pushton qendrën e qytetit duke zbeh e dekurajuar edhe me optimistin. Dhe kanë të drejtë. Që të vijë uji i Liqenit deri në Parrucë kjo nuk ka ndodh kurrë sa njihet historia e Shkodrës. Flas për qytetin se Nënshkodra e ka pasë këtë rrisk gjithmonë. Historia e përmbytjeve të qytetit ka nis vetëm atëherë kur Drini është ndarë në dy degë. Para 100 e sa vjetëve ra termet dhe toka pësoi një të çarë. Një masë e madhe uji si ka lënë shtratin e vjetër që kalonte nëpër Lezhë është bashkuar me Bunën. Deri atë kohë Buna ishte e lundrueshme e Shkodra një nga limanet e njohura dhe me Bezistenin, qëndrën tregtare, ndër më të bukurit në Ballkan.

Shkodranët kishin lidhje të drejt përdrejta me Europën. Vinin anije me gjithçfarë flamujsh. Madje kur Shkodra, pas vdekjes së Skënderbeut, ka qënë rrethuar në një qëndresë prej 10 vjetësh, të vetmen lidhje me botën ka pas anijet që vinin me ndihma nga Venediku që kishte protektorat mbi qytetin. Edhe në kohën e sundimit otoman Shkodra megjithëse u paralizua, vazhdoi të mbetej një liman. Madje në shekujt 17-19 u zhvillua jashtë mase sepse banorët e këtij qyteti filluan të merreshin me tregti, madje tregtarët shkodranë shkonin me anije deri në Odesë dhe blinin gzofra të shtrejta. Nëpër këtë rrugë detare ka ardhur dhe një prej veprave të Rembradit në Shqipëri. Mirëpo pas mbushjes së Bunës me prurjet inerte të Drinit, Shkodra e humbi gjallërinë si nje nga qëndrat më të mëdha tregtare në Ballkan dhe kryeqëndra e të gjithë trojeve shqiptare, anipse e ndarë në katër vilajete. Aq i madh ishte emri i këtij qyteti për dy brigjet e Adriatikut sa Krajl Nikolla, që e donte për kryeqytetin e mbretërisë së vet të Malit të Zi, meqë nuk e realizoi këtë ëndërr hoqi dorë nga froni. Por kjo është aspekti historik. Shtrati i vjetër Drinit, i cili ishte shumë më i madh se degëzimi i ri që çonte në Bunë e kalonte përmes Lezhës u pakësuar nëpër vite sepse sasia e ujit që lëshonte diga e Vau Dejes ishte e vogël.

Shumë mendjeshkurtëve iu duk ky shtrat i vjetër i panevojshëm. Sa herë kam shkuar në Shkodër këto vite kam pyetur veten ku shkoi shtrati i vjetër i Drinit, ai shtrat prehistorik. Thuaj është zhdukur. Dukej si një prroskë. Është mbushur me inerte? Janë hedhur materiale për të fituar tokë nën indiferencen e shtetit që mbyllte sytë.

Tani që u hapën portat e Digës në maksimalen e derdhjeve, Drini kërkoi shtrat, po ku ta gjejë? E gjithe masa e ujit rrodhi në atë degë Drini që shkon e takohet me Bunën. Ne kërkojmë shkaktar në qiell e i kemi shkaktarët në tokë. Harrojmë se Shkodra është vendi i reshjeve të gjata. Gjashtë muaj pasi kish ikur në Stamboll një nënpunës i Perandorisë pyeti kolegët e vet me telegraf, "A ka pushue ala shiu në Shkodër?" Pra nuk është gjë e re shiu. Nuk është i papritur. Të paktën kush është shkodran këtë e di. Ndaj është krejt marrëzi të thuhet se e ka fajin Liqeni që është ngritur. Ky argument nuk funksionon, aq me tepër të kujton argumentin satirik të janarit se gjoja ishte fryrë deti.

Niveli i Liqeni nuk ngrihet e rrezikon qytetin prej ardhjeve e derdhjeve të Prroit të Thatë, Cemit apo derdhjeve në Mal të Zi. Qyteti rrezikohet drejtpërdrejtë vetëm prej Kirit sepse pendat e vjetra të krijuara për të mbrojtur qytetin nga verilindja janë lënë pas dore e janë prishur. Nuk investohet për atë pendë Kiri asnjë lekë, madje gjasat janë që ajo të jetë shkatrruar nga ata që janë ngulur pas 90-tës. Prandaj kur thuhet se Shkodra u mbyt prej lumejve që derdhën në liqen nxjerr krye dukshëm një rrenë politike. Për të fshehur faktin se i vetmi shkak i përmbytjes së qytetit janë derdhjet e menjëherëshme nga portat e hidroçentralit të Vaut Dejës, duke bërë që Drini me furinë e tij t’i presë rrugën Bunës. Pra nëse nuk do të shkarkoheshin tërë portat e Vaut te Dejës, nuk do të kish përmbytje në qytet, por pjesërisht vetëm në zonën e Nënshkodrës. Kjo është e vërteta prej të cilës të gjithë shmangen si djalli nga temjani. Nuk thonë fare se portat duheshin hapur gradualisht që në nëntor kur u dhanë shënjat e para të rrezikut të përmbytjeve. Por askush administrativisht nuk e vuri veshin, sepse merreshin me politikë bajate, me të shara në parlament, me idiotsira, madje edhe atëherë kur liqeni po sulmonte lagjet në hyrje të Shkodrës.

Kush nuk ngeli pa mend në ato debate idiote kur u miratua buxheti per vitin 2011. Sikur ishin mbledhur pozitë e opozitë t’i hiqnin brekët njëri-tjetrit që t’ua shihte bota. Dhe ua hoqën njëri-tjetrit. Dhe bota i pa dhe ngeli pa mend se sa të bukura i kanë bythët politikanët tanë, sa tua ketë zili edhe një këngëtare mediokrre si top dhjami që i këndon prapanicës së vet.

Ndërkohë, pa lajmëruar fare, qenë hapur të gjitha portat e digës duke derdhur maksimumin e mundshëm të ujit të Liqenit të Vaun e Dejës. Dhe është e natyrshme që Drini u bë një lumë i egërsuar që e përplasi furinë e vet në lumin Bunë e cila thuajse ndaloi. Si rrjedhim u fry liqeni sepse nuk kish më derdhje. Po të vjen çudi se askush nuk thotë të vertetën se këtë katastrofë e ka shkaktuar mosshkarkimi me kohë i ujrave e në mënyrë graduale, gjithashtu dhe lënien e Bunës në cektësi deri në atë shkallë sa çudi si nuk ka dalë nga shtrati një herë e përgjithmonë duke pushtuar brigjet.

Qënia e Digës së Vaut të Dejës, është thënë prej vitesh nga specialistët, e ka vënë Drinin nën fre, pra nën kontroll e jo jashtë kontrollit. Po kush i dëgjon specialistët? Kush të dëgjon po të thuash se po plasi edhe diga e Shtodrit në veri të qytetit, Shkodra rrafshohet. Mos guxo ta thuash se të quajnë sabotator. Rrezik të bëjnë atë që bëri diktatura duke pushkatuar një ushtarak sepse kish thënë se po e plasëm digën e Shtodrit, partia do ti kthejë këmbët e diktatura merr fund.

Sot specialitetet i bën politika. I bën mbrapshtia, sepse kemi plot energji elektrike, eksportojmë me bollëk dhe çmimet e energjisë shtohen sa thua ne paguajmë për energjinë tonë më shumë se paguajnë të huajt që e blejnë nga ne. Veç një shkërdhatoqeverisje mund ta pranojë rritjen e çmimeve të energjisë në këto kushte kur këtë energji populli po e paguan aq shtrejtë, jo vetëm si kosto por edhe me travajë duke u përmbytur. Kur do të vijë ajo kohë kur për ato hidroçentralet populli i Shkodrës, që e pëson disa herë në vit prej tyre, të thojë: duam përqindjen e fitimit që të kalojë në favor të zhvillimi të Shkodrës.

As mos prit të ndodh kjo. Përkundrazi Shkodra duhet të paguaj një haraç më të lartë se në kohën e perandorisë otomane e të mos marrë asgjë prej taksidarëve të rinj që marrin për çdo mall që qytetari i këtij vendi blen, madje edhe ushqimet, në shumën prej 20 përqind, një taksim katastrofik në kushtet e një varfërie të plotë të shqiptarëve.

E për mbrapshtitë e veta shumëkush që zë kryet e politikës a shtetit në këtë vend ja vë fajin vetëm natyrës. Kur nuk bëjnë fajtor edhe Zotin. Veç ai ka mbetur pa u ba fajtor në këtë vend...

Fundi fjalës ajo që po ndodh sot në Shkodër nuk është përmbytje, por mbytje, sepse pas 50 vjet tortura mizore Shkodra në 20 vjet pati një abandonim total prej planeve e buxheteve qeveritare, por jo prej demagogjive elektorale. Ku është thellimi i Bunës, ku është Shkodra turistike. Pse ka aq shumë papunësi në Shkodër?

Ah po, ndoshta do të hartohet ndonjë projekt i ri për ta bërë Shkodrën Venecia....

Digat punojnë maksimalisht, shiu ka kohën e stinën e vet e s'do tia dijë, përmbytja vazhdon, u harruan fjalët e purpurta për liberalizimin e vizave. Kaq ishte. Si kripa në ujë. Sa të shkoni ju në Venecja po jua sjellim Venecjan në Shkodër. E çfarë Venecie, që ta mbani mend për 100 vjet…

Zgjidhje e mirë e për faqe të zezë të atyre që kanë sot karrike rrotulluese, që fluturojnë çdo javë nëpër botë me paratë e taksapaguesve, që ushqehen si parazitë, si rriqna në trupin e këtij populli të urtë, këtij populli që nuk bzanë edhe kur ja vënë duart në fyt, e përmbytin dhe e mbytin si dele, se fundja ku kanë aq para këta njerëz sa të shkojë në Europë duke patur në xhep nga 1000 Euro të thata, kur edhe ato pak orendi e bagëti që kishin ua mori Buna.

Ah, të kishte të merrte kjo Bunë edhe politikën e grindjeve, përçarjeve, sharjeve, korrupsionit, tarafit, papunësisë, gënjeshtrave e demagogjisë...

Ti merrte me oxhak e me buxhak e ti çonte në det, për të mos u kthyer më kurrë .

4 dhjetor 2010